I ACa 575/18

Sygn. akt I ACa 575/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Piotr Wójtowicz Sędziowie : SA Anna Bohdziewicz SO del. Aneta Pieczyrak-Pisulińska (spr.) Protokolant : Barbara Białożyt po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) w W. działający na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez (...) Bank (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce przeciwko K. Ż. i B. Ż. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt I C 425/17, 1) 
        oddala apelację; 2) 
        zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki 8 100 (osiem tysięcy sto) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego. SSO del. Aneta Pieczyrak-Pisulińska SSA Piotr Wójtowicz SSA Anna Bohdziewicz Sygn. akt I ACa 575/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem sąd w całości utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w Częstochowie w dniu 30 czerwca 2017 r. w sprawie I Nc 171/17, którym nakazał pozwanym zapłatę solidarnie na rzecz powoda 444 526 zł 56 gr wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w stosunku rocznym od dnia 12 czerwca 2017r. do dnia zapłaty oraz 12 774 zł kosztów procesu, nie podzielając zgłoszonych zarzutów jakoby nie było podstaw do żądania zapłaty całości pozostałego do spłaty kredytu, ponieważ nie został on wypowiedziany, bank nie przeprowadził procedury przewidzianej w art. 75c prawa bankowego , nie wywiązał się z obowiązków informowania kredytobiorcy o wysokości rat, a dodatkowo ponieważ wartość kredytu wynosiła 270 000 zł, a zostało spłacone ok. 175 000 zł, tj. około 64%, żadne raty nie są wymagalne. Sąd pierwszej instancji ustalił, że: W dniu 18 czerwca 2008 r. została zawarta umowa kredytu hipotecznego nr (...) pomiędzy (...) S.A. Oddział w Polsce (poprzednikiem powoda) a pozwanymi w wysokości 270 000 zł, indeksowanego do waluty obcej - franków szwajcarskich (CHF) na okres 360 miesięcy. Według postanowień umowy bank pobierał odsetki od kredytu w walucie kredytu, według zmiennej stopy procentowej w stosunku rocznym, której wysokość była ustalana w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) oraz stałej marży Banku w wysokości 1,50 punktów procentowych (p.p.). Informacje dotyczące zmian stopy procentowej, wysokości rat spłaty oraz terminów spłaty kredytobiorcy otrzymywali w wyciągach bankowych (§ 6 ust. 7 umowy). Stosownie do § 11 regulaminu, o wysokości pierwszej raty i terminach spłaty bank informował kredytobiorców listownie w ciągu 14 dni od dnia uruchomienia kredytu, przy czym w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej – raty kredytu podlegające spłacie wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego, według kursu sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą w Banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Wysokość rat należnych za poszczególne okresy rozliczeniowe mogła ulegać zmianom, między innymi w przypadku zmiany wysokości oprocentowania, o czym bank miał informować listownie w ciągu 14 dni od dnia zajścia zdarzenia. Informacja o wysokości stopy referencyjnej obowiązującej kredytobiorcę jest również dostępna w placówkach Banku (§ 5 ust. 11 regulaminu). Raty kredytu oraz inne należności pobierane były z rachunku bankowego wskazanego przez pozwanych, którzy zobowiązani byli do utrzymywania wystarczających środków na tym rachunku, uwzględniając możliwe wahania kursowe (§ 6 ust. 6 umowy). Brak środków na tym rachunku skutkował niespłaceniem raty lub zadłużenia. Od zadłużenia przeterminowanego pobierano odsetki o charakterze zmiennym, które w dniu zawarcia umowy wynosiły 16% w stosunku rocznym. Odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczane są od przeterminowanego kapitału kredytu, który nie został spłacony przez kredytobiorcę w terminie, począwszy od dnia wymagalności. Od dnia rozwiązania umowy Bank miał prawo stosować oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego w stosunku do całkowitej wymagalnej kwoty, obejmującej w szczególności kapitał kredytu, odsetki oraz inne należności wynikające z kredytu (§ 8 umowy, § 6 regulaminu). Bank mógł wypowiedzieć umowę o kredyt z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia i zażądać spłaty całej należności z tytułu kredytu, odsetek i innych kosztów, m. in. w przypadku niewywiązywania się przez kredytobiorców ze zobowiązań wynikających z umowy oraz warunków dodatkowych, jak również przez nieterminową spłatę kapitału kredytu, odsetek, prowizji i innych należności wynikających z umowy. W przypadku postawienia kredytu indeksowanego do waluty obcej w stan wymagalności, bank dokonuje zamiany waluty kredytu na złote według kursu sprzedaży zgodnie z aktualną obowiązująca w nim tabelą. (§ 21 regulaminu i § 15 ust. 1 umowy). Pozwani do końca 2012 r. informacje dotyczące harmonogramu spłat na kolejne 3 miesiące otrzymywali drogą pocztową. Po przejęciu kredytodawcy przez (...) Bank (...) S.A. w W. pozwani przestali otrzymywać harmonogramy, i telefonicznie uzgodnili, że będą one dostarczane pocztą elektroniczną. Z uwagi na problemy z obsługą otrzymywanych wiadomości mailowych, pozwany samodzielnie ustalał telefonicznie z pracownikiem banku wysokość aktualnej raty. Wobec nieterminowych spłat rat kredytowych, pismami z dnia 8 kwietnia 2016 r. (...) Bank (...) S.A. w W. wezwał pozwanych do niezwłocznego uregulowania zadłużenia wynikającego z umowy kredytu, przez uiszczenie, nie później niż w terminie 14 dni, zaległości w kwocie 1 729,49 CHF. Jednocześnie poinformował pozwanych o możliwości ubiegania się o restrukturyzację zadłużenia (zmianę warunków lub terminów spłaty zadłużenia), którą to informację pozwani odebrali 12 kwietnia 2016 r. Z powodu braku spłaty należności i dalszego niewywiązywania się z warunków umowy, w tym zaprzestania spłaty od listopada 2016 r., pismami z dnia 13 stycznia 2017 r. (...) Bank (...) S.A. w W. wypowiedział pozwanym umowę kredytu hipotecznego z dnia 18 czerwca 2008 r. Zadłużenie wyniosło wówczas 2 569,66 CHF. Kredytobiorcy zostali zobowiązani do jednorazowej spłaty całej pozostałej kwoty kredytu w wysokości 105 527,82 CHF. Korespondencja zawierająca wypowiedzenie umowy skierowana do K. Ż. nie została podjęta w terminie, natomiast skierowana do B. Ż. została odebrana 26 stycznia 2017r. przez pozwanego. Powód pismami z dnia 24 lutego 2017 r. wzywał pozwanych do zapłaty zadłużenia w łącznej wysokości 439 911,96 zł w ramach polubownego załatwienia sprawy. W dniu 20 kwietnia 2017 r. (...) Bank (...) S.A. w W. wystawił wyciąg z ksiąg bankowych, stwierdzający że wysokość zobowiązania pozwanych wynosi 444 526,56 zł, co składają się: kapitał 437 488 zł, odsetki umowne 1 810,04 zł (za okres od 30 lipca 2016 r. do 19 lutego 2017 r.) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie 5 228,52 zł (naliczone od kwoty kapitału od 20 lutego do 19 kwietnia 2017 r.). O restrukturyzację kredytu hipotecznego z powodu pogorszenia się sytuacji finansowej i wzrostu kursu franka szwajcarskiego, pozwani wystąpili w sierpniu 2017 r., proponując wysokość stałej raty po 900 złotych miesięcznie i przedstawiając swoją aktualną sytuację majątkową. Dokonując oceny zgłoszonego żądania, sąd pierwszej instancji zaznaczył, że pozwani nie kwestionowali faktu zawarcia umowy kredytu hipotecznego, wypłaty im sumy pieniężnej z tego tytułu ani nie podnosili zarzutu całkowitego spełnienia świadczenia. Negowali natomiast prawidłowość wypowiedzenia umowy kredytu, podnosząc, że nie otrzymali pisma zawierającego wypowiedzenie, że nie zastosowano procedury przewidzianej w art. 75c prawa bankowego oraz, że nie otrzymywali z banku informacji o wysokości rat zgodnie z § 6 ust. 7 umowy. Powołując się na treść umowy sąd podkreślił, jako kredytobiorcy pozwani zobowiązali się do terminowego dokonywania spłat kredytu i odsetek w 360 miesięcznych równych ratach do 30-go dnia każdego miesiąca i obowiązku tego nie realizowali terminowo, ponieważ w 2016 r. nie odnotowano wpłat za luty i marzec, sierpień i wrzesień (tj. nastąpiły one z kilkumiesięcznym opóźnieniem), a od połowy listopada 2016 r. zaprzestali zapłaty jakichkolwiek należności z tytułu umowy. Nie podzielił także zarzutu o braku zastosowania procedury z art. 75c prawa bankowego , przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, w kwietniu 2016 r. bank wezwał pozwanych do uregulowania zaległości, wskazując jej wysokość i poinformował o możliwości wystąpienia ze stosownym wnioskiem restrukturyzacyjnym oraz trybie tej procedury, podając również adres poczty elektronicznej dla kontaktu. Pisma pozwani, za pośrednictwem domownika, odebrali, zaś pisemny wniosek o restrukturyzację kredytu pozwany złożył dopiero po wypowiedzeniu umowy i po wytoczeniu powództwa. Działania banku odpowiadały tym samym wymogom z art. 75c prawa bankowego , a pozwani nie wykazali aby po otrzymaniu wezwania z 8 kwietnia 2016 r. do zapłaty zadłużenia w terminie 14 dni wystąpili do powoda ze stosownym pisemnym wnioskiem w przedmiocie restrukturyzacji zadłużenia, czy że ich ówczesna sytuacja finansowa i gospodarcza realnie umożliwiała restrukturyzację zadłużenia. Powołując się na wynikające z art. 75 ust. 1 i 2 uprawnienie banku do obniżenia kwoty kredytu, czy też wypowiedzenia umowy w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, której przejawem jest naruszenie obowiązku terminowej spłaty należnych rat, skonstatował że reżim prawny wypowiedzenia ma charakter obiektywny i nie zależy od czasu opóźnienia w spłacie kredytu i wysokości zaległej kwoty. Ponieważ fakt nieterminowych spłat rat nie był przez pozwanych kwestionowany, a wręcz przeciwnie wskazali oni, że nie uiszczali rat w terminie rat, a od listopada 2016 r. w ogóle zaprzestali spłaty kredytu, tym samym nie dochowali oni warunków umowy, a oświadczenie powoda o wypowiedzeniu tejże umowy było prawidłowe i nie może być postrzegane w kategorii nadużycia prawa. Uprawnienie do złożenia tego rodzaju oświadczenia woli wynikało z treści regulaminu stanowiącego obligatoryjny załącznik umowy zawartej pomiędzy stronami (§ 21 ust. 1 pkt 5, ust. 2 pkt 3 i pkt 6). Zdaniem Sądu Okręgowego wskazywanie przez pozwanych naruszenie przez bank obowiązku informacyjnego przez zaniechanie od 2013 r. listownej informacji o zmianie stóp procentowych i harmonogramów spłat kredytu, nie dawał podstaw do uznania niezasadności wypowiedzenia umowy o kredyt hipoteczny. Z zeznań K. Ż. wynikało bowiem, że sami pozwani wyrazili zgodę na otrzymywanie informacji o wysokości rat za pośrednictwem poczty elektronicznej, a także ustalali wysokość rat telefonicznie, a zatem ten sposób pozyskiwania danych do realizacji umowy został przez nich zaaprobowany. Zaprzestanie spłaty kredytu (w 2016 r.) nie wynikało zresztą ze zmiany sposobu otrzymywania kwartalnych harmonogramów spłat (co miało miejsce od 2013r.), a było konsekwencją zmiany ich sytuacji materialnej. W efekcie nieprawidłowe realizowanie umowy w tym zakresie przez powoda nie skutkuje jej nieważnością, a jedynie powstaniem ewentualnego roszczenia odszkodowawczego za szkodę spowodowaną koniecznością samodzielnego ustalania wysokości rat kredytu. Ze wskazanych względów sąd nie znalazł podstaw do podważenia skuteczności dokonanego przez powoda wypowiedzenia umowy o kredyt, zwłaszcza że oświadczenie w tym względzie z dnia 13 stycznia 2017 r. zostało skierowane do pozwanych na wskazane przez nich adresy, a kredytobiorcy nie obalili domniemania złożenia oświadczenia woli innej osobie wynikającego z art. 61 § 1 k.c. , czyli z chwilą, gdy oświadczenie to dotarło do adresata w taki sposób, iż mógł zapoznać się z jego treścią. Skoro decydujące jest to, że adresat miał możliwość zapoznania się z treścią przesłaną drogą pocztową, dojście oświadczenia do wiadomości tej osoby w rozumieniu art. 61 k.c. następuje z chwilą doręczenia pisma w dniu przyjętym analogicznie do daty doręczenia pisma sądowego w trybie art. 139 § 1 k.p.c. W tym wypadku niewątpliwie pismo z 13 stycznia 2017 r. o wypowiedzeniu umowy kredytu hipotecznego z dnia 18 czerwca 2008 r. zostało odebrane przez pozwanego w imieniu pozwanej, a zatem 26 stycznia 2017 r. (tj. dzień odbioru) pozwani mieli świadomość rozwiązania umowy przez bank, informację na temat wysokości ich zadłużenia (bieżącego) i ostatecznego (tj. sumy wymagalnej po upływie 30-dniowego okresu wypowiedzenia). Zarzut jakoby nie otrzymali pisma wypowiadającego umowę był więc chybiony. Dalej sąd wyjaśnił, że wypowiedzenie umowy jest jednostronną czynnością prawną, która skutkuje rozwiązaniem stosunku prawnego pomiędzy stronami i rodzi obowiązek zwrotu kredytu wraz z należnościami ubocznymi w dniu następującym po dniu, w którym umowa uległa rozwiązaniu, o czym pozwani zostali poinformowani. Zaznaczył, że wysokość dochodzonego roszczenia nie była sporna, a sposób wyliczenia odsetek umownych nie budził w świetle postanowień umowy wątpliwości, zwłaszcza że pozwani nie zgłaszali konkretnych zarzutów co do wyliczenia przedstawionego przez powoda, które poddawałyby się weryfikacji. Sama trudna sytuacja materialna dłużnika, nawet uniemożliwiająca (bądź utrudniająca) mu spłatę zadłużenia, nie stanowi podstawy do oddalenia powództwa i pozbawienia w sposób trwały wierzyciela możliwości zaspokojenia swojego roszczenia w drodze ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem sadu nie występowały też żadne szczególne, wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby oddalenie powództwa na podstawie art. 5 k.c. Pozwani w toku procesu nie przedłożyli też żadnych dowodów, które podważałyby twierdzenia powoda znajdujące oparcie w dokumentach prywatnych, w tym wyciągu z ksiąg bankowych, zestawień operacji na rachunku bankowym pozwanych, historii spłaty kredytu hipotecznego, wezwań do zapłaty, informacji o możliwości złożenia pisemnego wniosku o restrukturyzację z potwierdzeniami odbioru, wypowiedzenia umowy o kredyt hipoteczny. Sąd podkreślił przy tym, że dowód z dokumentu prywatnego wprawdzie nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nim zawartych, ale jest samodzielnym środkiem dowodowym i może stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania. W konkluzji stwierdził, że stosownie do art. 354 § 1 k.c. , dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a ponieważ pozwani tego obowiązku nie dopełnili i odpowiadają ze zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia solidarnie ( art. 370 k.c. ), na podstawie art. 496 k.p.c. utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 30 czerwca 2017 r., w sprawie I Nc 171/17, w całości. Na koszty zasądzone nakazem zapłaty złożyły się opłata od pozwu 5 557 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 7 200 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Wyrok ten w całości zaskarżyli apelacją pozwani, zarzucając: naruszenie prawa materialnego tj. art. 75 c ust. 1 i 2 prawa bankowego przez uznanie, że powódka skutecznie wypowiedziała umowę kredytu, pomimo braku wyznaczenia terminu do zapłaty aktualnych zaległości wraz z informacją o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez uznanie, że powódka wykazała wysokość roszczenia oraz przez uznanie, że pozwani otrzymali wypowiedzenie umowy kredytu; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. i przepisów prawa materialnego, art. 5 k.c. , przez uznanie, że powódka wykazała wymagalność roszczenia z tytułu rat kredytu, a tym samym, że wypowiedzenie umowy było skuteczne, pomimo że pozwani nie byli informowani o wysokości rat do spłaty. W oparciu o tak sformułowane zarzuty domagali się zmiany wyroku, uchylenia nakazu w całości i oddalenia powództwa z zasądzeniem od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Powódka żądała oddalenia apelacji ze stosownym orzeczeniem o kosztach postępowania wywołanych wniesieniem tego środka. W toku postępowania apelacyjnego doszło do połączenia dotychczasowej powódki (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. , jako spółki przejmowanej ze spółką przejmującą (...) Bank (...) w W. , która działa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jako (...) Bank (...) (Spółka Akcyjna) Odział w Polsce (odpis z KRS k. 465-505). Apelacja pozbawiona była uzasadnionych podstaw i nie mogła prowadzić do oczekiwanego przez skarżących oddalenia żądania zapłaty z tytułu udzielonego im kredytu. Rozważania rozpocząć wypada od przypomnienia, że co do zasady w związku z umową kredytu bank ma do kredytobiorcy wierzytelność o zwrot pożyczonej mu kwoty wraz z należnymi odsetkami, co ma nastąpić w ratach, jednakże w wypadku gdy umowa zostanie wypowiedziana wymagalna staje się cała niespłacona kwota i ewentualnie inne należności, jeśli przewiduje to umowa. W niniejszej sprawie powódka swoje roszczenie oparła na fakcie wypowiedzenia umowy, zaś główny zarzut pozwanych sprowadzał się do kwestionowania zasadności tego wypowiedzenia, zarówno w zakresie braku po temu podstaw, jak i braku doręczenia tego wypowiedzenia. Do obydwu tych zarzutów, zgłoszonych już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, sąd ten się odniósł i Sąd Apelacyjny, zarówno ustalenia w tym zakresie, jak i ocenę prawną wynikających z nich okoliczności podziela. Niemniej skoro zostały one powtórzone w środku odwoławczym trzeba zaznaczyć, że istotnie przepis art. 75 c prawa bankowego (obowiązujący od 27 listopada 2015 r., a więc i w chwili dokonywania tych czynności przez powódkę wobec pozwanych) zobowiązywał bank, w wypadku opóźnienia kredytobiorcy ze spłatą, do wezwania dłużnika do jej dokonania w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych wraz z informacją o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Niespornym jest, że powódka takie wezwanie wystosowała 8 kwietnia 2016 r. Nie można zgodzić się przy tym z poglądem prezentowanym przez skarżących, że nie miało ono znaczenia, gdyż po wezwaniu dokonali oni spłaty w wyższej niż podana w wezwaniu jako zaległość wysokości. Umknęło bowiem ich uwadze, że wprawdzie po tej dacie dokonali płatności w wyższej kwocie niż 1729,46 CHF, tyle tylko że po dniu 8 kwietnia 2016 r. wymagalne stawały się kolejne raty kredytu i po niej nie doszło do całkowitego wyrównania zadłużenia i popadnięcia w kolejne, a tylko do dokonania częściowej spłaty z tego tytułu i pozostawania nadal w zaległości, chociaż istotnie w niektórych okresach była ona mniejsza niż w wezwaniu (zestawienie k. 234-242, historia spłaty k. 273-274). Skoro więc w okresie od wezwania do zapłaty zaległości z informacją o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację do chwili wypowiedzenia umowy, zaległość ta w całości nie została spłacona, a dłużnicy nawet nie złożyli wniosku o restrukturyzację, bank nie miał obowiązku wdrażania po raz kolejny procedury z art. 75 c ustawy prawo bankowe i zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny. Potwierdza to także stanowisko doktryny, gdyż w literaturze (T. Czech, Obowiązki banku w razie opóźnienia kredytobiorcy ze spłatą kredytu, Monitor Prawa Bankowego z 2016 r. nr 12, str. 66-78) wyrażony został nawet pogląd, że bank może wypowiedzieć umowę kredytową, gdy spełni wymagania określone w ust. 1-2 art. 75c jedynie co do pierwszej zaległej należności. Na podzielenie nie zasługiwał także argument jakoby pozwani nie otrzymali pisemnego wypowiedzenia umowy kredytu hipotecznego, ponieważ twierdzeniom tym przeczą przedstawione przez powódkę dowody doręczenia tego pisma pozwanej (k. 262-264) i próby jego doręczenia pozwanemu (k. 256-261). Nie są przy tym przekonujące twierdzenia skarżących, że pismo jakie odebrał K. Ż. w imieniu żony w dniu 26 stycznia 2017 r. (k. 264) dotyczyło ostatecznego wezwania do zapłaty całej należności, gdyż te pisma (k. 64 i 65) noszą dopiero datę 24 lutego 2017 r., a zatem nie mogły zostać odebrane w styczniu, zwłaszcza że dokumenty te znajdują się fizycznie w aktach (k. 70, 71). Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął również w oparciu o normę art. 61 § 1 k.c. , skuteczność złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu przez powódkę umowy wobec pozwanego i w efekcie zarzut apelacji, jakoby doszło w ten sposób do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , a ujmując rzecz ściślej do błędnego ustalenia w tym względzie – nie był zasadny. Sąd Apelacyjny nie podziela również stanowiska skarżących, że powodowy bank nie udowodnił zasadności swojego żądania, z czym bezpośrednio wiążą się podniesione w apelacji zarzuty natury procesowej, dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Tylko dla przypomnienia można podkreślić, że do obrazy tego przepisu dochodzi w sytuacji gdy sąd wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego uznaje określony dowód za wiarygodny lub niewiarygodny, pozwani natomiast nie tyle kwestionują wiarygodność dokumentów złożonych przez powódkę, co ich moc dowodową przez wskazanie, że skoro zanegowali wysokość należności to obowiązkiem wierzyciela jest jej wykazanie. Co do zasady takie twierdzenie jest prawdziwe, gdyż w myśl art. 6 k.c. obowiązek wykazania okoliczności spoczywa na stronie, która wysnuwa z niej korzystne dla siebie skutki prawne, jednakże pozwani zdają się zapominać, że takie dowodzenie może nastąpić przy pomocy dowolnych dowodów. I tak powódka przedstawiła wyciąg z ksiąg banku, który wprawdzie z mocy art. 95 ust. 1a ustawy prawo bankowe nie ma mocy dokumentu urzędowego, jednakże jest dokumentem prywatnym i jako taki może stanowić podstawę ustaleń, zwłaszcza że zawarte w nim dane o wysokości zadłużenia pozwanych, znajdowały oparcie w innych dokumentach, a w szczególności w zestawieniach z historii rachunku przeznaczonego do obsługi udzielonego im kredytu. Tym samym nie zasługuje na podzielenie stanowisko, że dla podważenia wyliczeń przedstawionych przez bank, ze strony dłużników wystarczające jest zanegowanie tych danych bez wskazania, w jakim zakresie nie odpowiadają one rzeczywistości. W szczególności K. Ż. i B. Ż. nie twierdzili, że dokonali na rzecz wierzyciela innych wpłat, niż te, które w przedstawionych wyliczeniach zostały ujęte lub, że odsetki zostały policzone w nieprawidłowy sposób, czy to według błędnej stopy, za nieprawidłowy okres, czy od niewłaściwie określonej sumy. Zarzutu tego nie uzasadnia także twierdzenie, że skarżący przez osiem lat spłacili kwotę odpowiadającą ponad 60% udzielonego im kredytu, ponieważ byłoby ono zasadne tylko wówczas gdyby kredyt ten nie był oprocentowany i nie był indeksowany do waluty obcej. Natomiast, w sytuacji gdy został on udzielony na 30 lat, dokonywane wpłaty przez stosunkowo długi czas początkowo pokrywają w zasadzie tylko należne odsetki, a w bardzo niewielkiej części należność główną. Skoro więc, jak już wyjaśniono wyżej pozwani nie wskazali, w jakim zakresie wyliczenie banku jest błędne lub nierzetelne, zdaniem sądu odwoławczego tak postawiony zarzut jest bezzasadny i w istocie zmierzał do nieuprawnionego przerzucenia ciężaru dowodu na drugą stronę. Zasadą jest bowiem, że wierzyciel ma udowodnić fakt udzielenia kredytu, zasady jego spłaty i wymagalność, a dłużnik ma obowiązek wykazania, że świadczenie to już spełnił lub, że należność istnieje w innej, niższej wysokości, a tego rodzaju działań pozwani w ogólne nie podjęli i to obojętnie czy przez przedstawienie dowodów w postaci dokumentów, czy też innych środków dowodowych, a tym samym nie wykazali, że nie są dłużnikami powódki lub, że wysokość zobowiązania jest inna niż dochodzona. Zdaniem sądu drugiej instancji nie miała także miejsca zarzucana obraza art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. , która miała polegać na pominięciu przez sąd okoliczności, że dłużnicy nie byli informowani o wysokości rat. Po pierwsze bowiem powołując się na art. 5 k.c. pozwani nie wskazali z którą z zasad współżycia społecznego sprzeczne jest uznanie, że wypowiedzenie umowy było skuteczne ani że było to sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, co już czyni zarzut ten niemożliwym do zweryfikowania. Po drugie zaś, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że zaległość w spłacie kredytu nie była spowodowana brakiem informacji o wysokości poszczególnych rat, bo te były udzielane pozwanym (za ich zgodą drogą elektroniczną), a dodatkowo potwierdzane ze strony pozwanego telefonicznie, ale zmianą ich sytuacji finansowej i wynikającym z niej brakiem możliwości dokonywania spłaty rat, przy czym bezsprzecznie od listopada 2016 r. dłużnicy zaprzestali jakichkolwiek płatności, co było bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia umowy. We wcześniejszym okresie bank bowiem, pomimo występujących opóźnień i zaległości umowy tej nie wypowiedział, co oznacza że jego wolą było kontynuowanie umowy, zgodnie z jej postanowieniami. Reasumując, należy skonstatować, że poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia są wynikiem trafnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym i sąd odwoławczy przyjmuje je za własne, a ponieważ jednocześnie nie doszło do obrazy przepisów prawa materialnego – apelacja pozwanych, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c. SSO del. Aneta Pieczyrak-Pisulińska SSA Piotr Wójtowicz SSA Anna Bohdziewicz