I ACa 556/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B.M. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Zarzucił bezprawne osadzenie w celi z monitoringiem w dniach 1-3 sierpnia 2016 r. oraz przebywanie z osobą palącą w dniach 17-20 stycznia 2017 r., a także kradzież 11 zł z jego karty telefonicznej przez współosadzonego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że osadzenie w celi monitorowanej było uzasadnione ze względu na skazanie powoda za przestępstwo seksualne i wcześniejsze samookaleczenia, a także zgodne z jego prośbą o jednoosobową celę. Sąd uznał również, że powód nie udowodnił pobytu z osobą palącą ani kradzieży impulsów, a nawet gdyby tak było, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za takie zdarzenia. Sąd Apelacyjny podzielił te ustalenia, oddalając apelację powoda. Podkreślono, że osadzenie w celi monitorowanej było zgodne z art. 73a k.k.w. i uzasadnione względami bezpieczeństwa, a krótki czas pobytu nie uzasadniał przyznania zadośćuczynienia. Brak było dowodów na pobyt z osobą palącą, a kradzież impulsów z karty telefonicznej nie obciążała Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny uznał, że zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że pozwany swym bezprawnym działaniem naruszył dobra osobiste powoda w stopniu uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy służby więziennej, warunki odbywania kary pozbawienia wolności, prawa osadzonych oraz zasady postępowania dowodowego w sprawach o ochronę dóbr osobistych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym skazania powoda za przestępstwo seksualne i jego historii samookaleczeń, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy osadzenie osoby skazanej za przestępstwo seksualne w celi monitorowanej, ze względu na potencjalne zagrożenie ze strony współosadzonych i ryzyko samookaleczenia, stanowi naruszenie dóbr osobistych i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osadzenie w celi monitorowanej było uzasadnione względami bezpieczeństwa i zgodne z prawem, a krótki czas trwania i ograniczony dostęp do monitoringu nie spowodowały naruszenia dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o monitoringu była podyktowana specyfiką skazania powoda (przestępstwo seksualne wobec małoletniego) oraz jego historią samookaleczeń, a także zgodna z art. 73a k.k.w. Krótkotrwałość i niepubliczny charakter monitoringu sprawiły, że ewentualny dyskomfort był przemijający i nie uzasadniał przyznania zadośćuczynienia.
Czy przebywanie w celi z osobą palącą, w sytuacji gdy powód jest osobą niepalącą, stanowi naruszenie dóbr osobistych (zdrowia, prawa do humanitarnego traktowania) i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił, że faktycznie przebywał w celi z osobą palącą, a nawet gdyby tak było, brak dowodów na zgłoszenie tego faktu służbie więziennej oraz brak dowodów na szkodliwość takiego pobytu dla zdrowia powoda.
Uzasadnienie
Sąd uznał brak dowodów na potwierdzenie twierdzeń powoda o pobycie z osobą palącą. Świadek wskazany przez powoda nie pamiętał go i sam deklarował zmiennie status palacza. Powód nie zgłaszał takich problemów służbie więziennej.
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za kradzież impulsów z karty telefonicznej osadzonego przez innego współosadzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za takie zdarzenie, ponieważ nie ma przepisu prawa nakładającego na niego obowiązek pilnowania impulsów na karcie telefonicznej osadzonego, a administracja więzienna nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy posiadane w celi przez osadzonego, chyba że zostały złożone w depozycie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak podstawy prawnej do odpowiedzialności Skarbu Państwa za kradzież impulsów z karty telefonicznej. Ponadto, zgodnie z regulaminem, administracja nie odpowiada za rzeczy posiadane w celi, a powód nie zgłaszał takiego zdarzenia ani nie wykazał związku z naruszeniem dóbr osobistych.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył zasady postępowania cywilnego, oddalając wnioski dowodowe powoda (np. o przesłuchanie świadka, zobowiązanie do złożenia dokumentów, przesłuchanie strony) i pomijając dowód z przesłuchania strony?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wnioski dowodowe, które były zbędne, złożone z naruszeniem prekluzji, lub gdy powód odmówił stawienia się na przesłuchanie w drodze pomocy sądowej, mimo pouczenia o skutkach procesowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka M.J. było uzasadnione, gdyż inni świadkowie pełnili funkcję wychowawców, a wniosek złożono z naruszeniem prekluzji. Oddalenie wniosku o zobowiązanie do złożenia dokumentów wynikało z braku ich sprecyzowania przez powoda. Pominięcie przesłuchania powoda było konsekwencją jego odmowy stawienia się na przesłuchanie w drodze pomocy sądowej, mimo pouczenia o skutkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Dyrektor Aresztu Śledczego w (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość przyznania zadośćuczynienia w razie naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego, ale nie jest obligatoryjne w każdym przypadku.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych i domniemania bezprawności działania.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.k.w. art. 73a
Kodeks karny wykonawczy
Daje podstawę prawną do monitorowania cel mieszkalnych wraz z kącikami sanitarnymi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z przesłuchania strony.
k.p.c. art. 302
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z przesłuchania strony w drodze pomocy sądowej.
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady prekluzji dowodowej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.s.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa o służbie więziennej
Określa obowiązek zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych art. 11 § pkt 5
Określa obligatoryjność wydania orzeczenia psychologiczno-penitencjarnego dla skazanych za określone przestępstwa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych art. 10
Opisuje zakres badania psychologicznego w celu poznania osobowości skazanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osadzenie w celi monitorowanej było uzasadnione względami bezpieczeństwa i zgodne z prawem. • Brak dowodów na pobyt w celi z osobą palącą. • Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za kradzież impulsów z karty telefonicznej. • Prawidłowe oddalenie wniosków dowodowych i pominięcie przesłuchania powoda przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Osadzenie w celi monitorowanej stanowiło naruszenie dóbr osobistych. • Pobyt w celi z osobą palącą naruszył dobra osobiste powoda. • Kradzież impulsów z karty telefonicznej obciąża Skarb Państwa. • Naruszenie zasad postępowania cywilnego przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Odczuwanie pewnego dyskomfortu jest związane z samą istotą odbywania kary izolacyjnej. • Godność skazanego przebywającego w zakładzie karnym nie jest naruszona, jeżeli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa. • Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność jedynie za działania niezgodne z prawem. • Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy służby więziennej, warunki odbywania kary pozbawienia wolności, prawa osadzonych oraz zasady postępowania dowodowego w sprawach o ochronę dóbr osobistych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym skazania powoda za przestępstwo seksualne i jego historii samookaleczeń, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy warunków w zakładach karnych i praw osadzonych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym wykonawczym i ochronie praw człowieka. Jednakże, ze względu na brak przełomowych ustaleń i rutynowe rozstrzygnięcie, nie jest to materiał dla szerokiej publiczności.
“Czy pobyt w celi monitorowanej lub z osobą palącą w areszcie to naruszenie dóbr osobistych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.