I ACA 551/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. Ł. pozwał spółkę (...) Sp. z o.o. w Z., domagając się nakazania usunięcia urządzeń kanalizacji sanitarnej z jego nieruchomości oraz zapłaty 144.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy w Łomży oddalił powództwo, uznając, że pozwana nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie z dniem 25 października 2016 r., ponieważ prace budowlane rozpoczęły się 25 kwietnia 1986 r., a 30-letni termin zasiedzenia upłynął. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację powoda, uznając zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego za bezzasadne. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że bieg zasiedzenia służebności przesyłu rozpoczyna się od momentu zajęcia nieruchomości przez przedsiębiorcę w celu rozpoczęcia budowy urządzeń, a nie od momentu ich faktycznego uruchomienia. W związku z tym, że pozwana nabyła służebność przez zasiedzenie, powództwo o nakazanie i zapłatę zostało oddalone. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego część kosztów postępowania odwoławczego, odstępując od obciążania powoda pozostałymi kosztami z uwagi na jego sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie początku biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu od momentu rozpoczęcia prac budowlanych, a także brak roszczenia o wynagrodzenie za okres poprzedzający zasiedzenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy kanalizacji sanitarnej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa, ale z późniejszym zasiedzeniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoczęcie prac budowlanych związanych z instalacją urządzeń przesyłowych na nieruchomości może być uznane za początek biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoczęcie prac budowlanych związanych z instalacją urządzeń przesyłowych na nieruchomości jest momentem, od którego należy liczyć początek biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym faktyczne władanie nieruchomością w celu wybudowania urządzeń przesyłowych spełnia wymogi posiadania wymaganego do zasiedzenia służebności przesyłu, a ograniczenia we władaniu nieruchomością przez właściciela ujawniają się już wtedy, gdy przedsiębiorca zajmuje część nieruchomości i rozpoczyna prace budowlane.
Czy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu przez zasiedzenie ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30.11.2006 r., III CZP 77/16, która stanowi, że takie roszczenie nie przysługuje.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. (brak wskazania w uzasadnieniu kryteriów rażącej niewspółmierności świadczeń) lub art. 233 § k.p.c. (niewszechstronna ocena dowodów), mogło mieć wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające do oceny toku rozumowania sądu, a ocena dowodów, w tym dziennika budowy, była prawidłowa i uwzględniała wszystkie istotne okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z o.o. w Z. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Do zasiedzenia służebności gruntowych stosuje się odpowiednio przepisy o zasiedzeniu własności nieruchomości. Posiadacz rzeczy może doliczyć do czasu swojego posiadania czas posiadania poprzednika.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy ruchomej niebędącej własnością państwową nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od czasu, jak tego wymagają przepisy o zasiedzeniu.
k.c. art. 285 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Nieruchomość można obciążyć względem oznaczonej osoby fizycznej lub prawnej służebnością o treści odpowiadającej służebności gruntowej (służebność osobista). Służebność osobista wygasa najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty strony poniesione w celu celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać: 1) ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia; 2) wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przytoczenie przepisów prawa.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mają obowiązek podawać podstawy faktyczne swych żądań i wniosków oraz składać dowody na ich uzasadnienie.
k.p.c. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez adwokata, radcę prawnego, notariusza albo pracownika organu, który wydał dokument, na podstawie złożonego oryginału.
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli do stwierdzenia faktów potrzebne są wiadomości specjalne, sąd po wysłuchaniu wniosków stron powoła biegłego lub biegłych sądowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. §2 ust. 6
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w sprawach o zasiedzenie służebności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie, ponieważ rozpoczęcie prac budowlanych od 25 kwietnia 1986 r. rozpoczęło bieg 30-letniego terminu zasiedzenia, który upłynął przed wniesieniem pozwu. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym dziennik budowy, ustalając datę rozpoczęcia prac budowlanych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez błędne zastosowanie, gdyż pozwany korzystał z gruntu krócej niż 30 lat. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 328 § 2 k.p.c. (brak uzasadnienia), art. 233 § k.p.c. (niewszechstronna ocena dowodów), art. 227 k.p.c. i 232 k.p.c. (nierozpoznanie wniosków dowodowych), art. 278 k.p.c. (pominięcie wniosku o opinię biegłego).
Godne uwagi sformułowania
o początku posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, który wchodzi na grunt w celu wybudowania urządzenia służącego do przesyłania energii elektrycznej, można mówić już wtedy, gdy zajmuje on cudzy grunt w celu rozpoczęcia budowy takiego urządzenia. • Faktyczne władanie nieruchomością w celu wybudowania takich urządzeń spełnia więc wymagania określone w art. 292 k.c., stosowanego odpowiednio do służebności przesyłu. • Z tym też zdarzeniem należy wiązać początek biegu terminu do zasiedzenia służebności. • właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie.
Skład orzekający
Beata Wojtasiak
przewodniczący
Elżbieta Borowska
sędzia sprawozdawca
Jacek Malinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu od momentu rozpoczęcia prac budowlanych, a także brak roszczenia o wynagrodzenie za okres poprzedzający zasiedzenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy kanalizacji sanitarnej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa, ale z późniejszym zasiedzeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, a orzeczenie precyzuje kluczowy moment rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia, co ma duże znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw.
“Kiedy zaczyna biec termin zasiedzenia służebności przesyłu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 144 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.