I ACA 549/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa J. S. przeciwko K. S. (1) o zapłatę, dotyczącą pierwotnie kwoty 130 000 zł z tytułu umowy pożyczki. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził tę kwotę na rzecz powodów J. S. i S. S. Pozwany K. S. (1) złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny, po śmierci powódki S. S. i przejęciu jej praw przez powoda J. S., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanego K. S. (1) na rzecz powoda J. S. kwotę 130 000 zł wraz z odsetkami, oddalił apelację pozwanego i zasądził koszty postępowania. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował zarzuty apelacji, w szczególności dotyczące pozorności umowy pożyczki zawartej między K. S. (2) a R. S. (1), a następnie między R. S. (1) a J. S. Sąd uznał, że umowy te były ważne, a potrącenie wierzytelności dokonane przez powoda J. S. było skuteczne, co czyniło oświadczenie o potrąceniu pozwanego nieskutecznym. Sąd odwoławczy oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną, dokonując jedynie korekty wyroku w związku ze śmiercią jednej z powódek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy pożyczki, skuteczności potrącenia wierzytelności oraz następstwa prawnego w sprawach cywilnych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wieloma umowami pożyczek w rodzinie i skomplikowanymi rozliczeniami.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa pożyczki zawarta pomiędzy K. S. (2) a R. S. (1) była pozorna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki była ważna, ponieważ strony miały zamiar wywołać skutki prawne z niej wynikające, a ponadto została wykonana.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany nie wykazał pozorności umowy. Pozorność wymaga zgodnego zamiaru stron co do braku wywołania skutków prawnych, a wykonanie umowy wyklucza jej pozorny charakter. Nawet jeśli pożyczkobiorca nie był ostatecznym beneficjentem środków, nie świadczy to o pozorności umowy.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez J. S. było skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o potrąceniu złożone przez J. S. w piśmie z dnia 17 stycznia 2019 r. było skuteczne, ponieważ w tym momencie J. S. posiadał już całość wierzytelności po K. S. (2).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć pierwsze oświadczenie o potrąceniu z marca 2018 r. mogło budzić wątpliwości co do pełnego następstwa prawnego J. S., to ponowione oświadczenie z stycznia 2019 r., po nabyciu przez J. S. całości wierzytelności od matki S. S. w drodze darowizny, było skuteczne.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez K. S. (1) było skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o potrąceniu złożone przez K. S. (1) było nieskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że umowa darowizny wierzytelności między R. S. (1) a K. S. (1) była nieważna, ponieważ wierzytelność, która miała być przedmiotem darowizny, uległa już wcześniej umorzeniu w całości w wyniku skutecznego potrącenia dokonanego przez J. S. w dniu 17 stycznia 2019 r.
Czy pozwany K. S. (1) jest dłużnikiem J. S. z tytułu umowy pożyczki zawartej między K. S. (2) a K. S. (1)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany jest dłużnikiem J. S. z tytułu umowy pożyczki.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany K. S. (1) spłacił część kapitału pożyczki (13 000 zł i 12 000 zł) z łącznej kwoty 155 000 zł, co pozostawiło do spłaty 130 000 zł. Sąd Apelacyjny potwierdził zasadność tego ustalenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. S. (2) | osoba_fizyczna | pożyczkodawca (poprzednik prawny) |
| R. S. (1) | osoba_fizyczna | ojciec pozwanego, pożyczkobiorca (poprzednik prawny) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie wzajemnych wierzytelności jest skuteczne, gdy obie wierzytelności są wymagalne i możliwe do potrącenia. Potrącenie ma moc wsteczną od chwili, od której stało się możliwe.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Pozorność występuje, gdy strony nie zamierzają osiągnąć skutków literalnie wynikających z czynności prawnej, a celem jest stworzenie u innych przeświadczenia o jej dokonaniu. Wykonanie umowy wyklucza jej pozorny charakter.
k.c. art. 730 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki jest czynnością prawną, która może być uznana za pozorną.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada aktualności orzekania na chwilę zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość powołania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym tylko w wyjątkowych sytuacjach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki między K. S. (2) a R. S. (1) była ważna i została wykonana. • Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez J. S. było skuteczne. • Pozwany K. S. (1) jest dłużnikiem J. S. z tytułu umowy pożyczki zawartej między K. S. (2) a K. S. (1).
Odrzucone argumenty
Umowa pożyczki między K. S. (2) a R. S. (1) była pozorna. • Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez K. S. (1) było skuteczne. • Pozwany K. S. (1) nie jest dłużnikiem J. S. z tytułu umowy pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
Pozorność jest zatem z góry założoną sprzecznością między oświadczonymi, a prawdziwymi zamiarami stron. • Nie istnieje bowiem wówczas jakakolwiek podstawa do przyjęcia tezy o braku woli wywołania określonych w umowie skutków prawnych, skoro skutki te, zgodnie z treścią umowy powstały, definitywnie kształtując sytuację stron w sposób z tej umowy wynikający. • Potrącenie ma moc wsteczną od chwili, od której stało się ono możliwe.
Skład orzekający
Artur Kowalewski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gawinek
sędzia
Tomasz Sobieraj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy pożyczki, skuteczności potrącenia wierzytelności oraz następstwa prawnego w sprawach cywilnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wieloma umowami pożyczek w rodzinie i skomplikowanymi rozliczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń finansowych w rodzinie i między partnerami biznesowymi, a także znaczenie prawidłowego dokumentowania umów i oświadczeń o potrąceniu. Wątek pozorności umowy i jej konsekwencji jest interesujący dla prawników.
“Rodzinne pożyczki i skomplikowane rozliczenia: jak sąd ocenił umowę i potrącenie?”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
kwota główna: 130 000 PLN
koszty postępowania: 11 917 PLN
koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 4050 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.