I ACa 540/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Agencja Handlowa (...) Sp. z o.o., wniosła o ustalenie nieważności, bezskuteczności lub utraty mocy zapisu na sąd polubowny zawartego w umowie z dnia 1 stycznia 2010 roku z pozwaną spółką T. (...) Sp. z o.o. Powódka twierdziła, że umowa została przygotowana przez pozwaną i podpisana pod wpływem błędu, bez szczegółowej analizy jej postanowień. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo, uznając, że art. 189 kpc nie służy do ustalania mocy wiążącej zapisu na sąd polubowny, a powódka nie wykazała interesu prawnego w takim ustaleniu. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację i zażalenie powodowej spółki, w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że niedopuszczalne jest stosowanie art. 189 kpc w sporach dotyczących zapisów na sąd polubowny, co wynika również z przepisów części V Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1159 § 1 kpc). Ponadto, sąd uznał, że powodowa spółka nie posiadała interesu prawnego w domaganiu się ustalenia, ponieważ mogła dochodzić ochrony swoich praw na inne sposoby, w tym poprzez kwestionowanie zapisu na sąd polubowny w postępowaniach przed sądem polubownym lub sądem powszechnym (np. w skardze o uchylenie wyroku sądu polubownego). Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako nieuzasadnioną i umorzył postępowanie w przedmiocie zażalenia na koszty, uznając je za cofnięte. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności stosowania art. 189 kpc do kwestionowania zapisów na sąd polubowny oraz brak interesu prawnego w takich sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o zapis na sąd polubowny i możliwości jego kwestionowania w sądzie powszechnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest dochodzenie ustalenia nieważności, bezskuteczności lub utraty mocy zapisu na sąd polubowny na podstawie art. 189 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest stosowanie art. 189 kpc w przypadku sporu co do ważności, skuteczności czy też mocy wiążącej zapisu na sąd polubowny.
Uzasadnienie
Przepisy części V kpc (Sąd polubowny) wyłączają kompetencje sądów państwowych w sprawach uregulowanych tymi przepisami, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak jest podstawy prawnej do stosowania art. 189 kpc w tym zakresie. Kwestie te powinny być rozstrzygane w trybie przewidzianym w przepisach o sądzie polubownym.
Czy strona powodowa ma interes prawny w domaganiu się ustalenia, że zapis na sąd polubowny jest nieważny, nieskuteczny lub utracił moc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona powodowa nie posiada interesu prawnego w domaganiu się takiego ustalenia.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc zachodzi, gdy usunięcie stanu niepewności prawnej zapewni powodowi ochronę jego praw i definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu. Powódka miała możliwość korzystania z innych form ochrony swoich praw, w tym kwestionowania zapisu na sąd polubowny w postępowaniach przed sądem polubownym lub sądem powszechnym, a także w skardze o uchylenie wyroku sądu polubownego. Brak możliwości osiągnięcia pełnej ochrony praw na innej drodze przesądza o braku interesu prawnego.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, badając twierdzenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie musiał badać tego twierdzenia.
Uzasadnienie
Kwestia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli podlegałaby badaniu dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanki interesu prawnego po stronie powodowej. Brak interesu prawnego jest wystarczającą podstawą do oddalenia powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencja Handlowa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
| (...) ( (...) ) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można żądać ustalenia niezwiązania zapisem na sąd polubowny, gdyż o mocy wiążącej zapisu może rozstrzygać wyłącznie sąd rozpoznający spór materialnoprawny.
k.p.c. art. 1159 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie kompetencji sądów państwowych w sprawach uregulowanych przepisami części V kpc (Sąd polubowny), gdy ustawa tak stanowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Powaga rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 1165
Kodeks postępowania cywilnego
Badanie zarzutów dotyczących zapisu na sąd polubowny.
k.p.c. art. 1206 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego.
k.p.c. art. 1180 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu polubownego o swojej właściwości.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § 7
Stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § 1
Obowiązek sądu brania pod uwagę nakładu pracy pełnomocnika, charakteru sprawy i wkładu pracy przy ustalaniu opłaty.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § 2
Podstawa zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność stosowania art. 189 kpc w sporach dotyczących zapisu na sąd polubowny. • Brak interesu prawnego strony powodowej w dochodzeniu ustalenia nieważności zapisu na sąd polubowny. • Możliwość ochrony praw strony powodowej na inne drogi procesowe.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 189 kpc do ustalenia nieważności zapisu na sąd polubowny. • Istnienie interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności zapisu. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. • Naruszenie art. 366 kpc przez błędne przyjęcie powagi rzeczy osądzonej.
Godne uwagi sformułowania
nie można żądać ustalenia niezwiązania zapisem na sąd polubowny, gdyż o mocy wiążącej zapisu może rozstrzygać wyłącznie sąd • brak jest po stronie powodowej interesu prawnego w domaganiu się ustalenia, że zapis na sąd polubowny jest nieważny, nieskuteczny, czy też że utracił moc • jeśli zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw to interes prawny nie zachodzi
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Teresa Rak
sprawozdawca
Beata Kurdziel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności stosowania art. 189 kpc do kwestionowania zapisów na sąd polubowny oraz brak interesu prawnego w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o zapis na sąd polubowny i możliwości jego kwestionowania w sądzie powszechnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z zapisami na sąd polubowny i ograniczeniami w stosowaniu art. 189 kpc, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy można kwestionować zapis na sąd polubowny przez art. 189 kpc? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.