I ACa 538/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (J. K.) za jej zobowiązania wobec wierzyciela (powódki), na podstawie art. 299 k.s.h. Powódka dochodziła zapłaty kwoty 126 620 zł, która wynikała z wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej, a egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Pozwany J. K. argumentował, że nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ wierzytelności były sporne, a spółka nie miała majątku, który pozwoliłby na ich zaspokojenie nawet w przypadku ogłoszenia upadłości we właściwym terminie. Podkreślał, że wniosek o upadłość nie został złożony, ponieważ sprawa o zapłatę należności toczyła się przed sądem polubownym, a spółka straciła majątek z przyczyn leżących po stronie powódki. Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione, ustalając, że wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego zostały wykazane, a okoliczności wyłączające jego zastosowanie nie zostały udowodnione. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego, podzielił ustalenia Sądu Okręgowego. Stwierdził, że pozwany nie wykazał, iż powinien był wystąpić z wnioskiem o upadłość dopiero po zakończeniu postępowania arbitrażowego, ani że wierzytelności powódki nie mogłyby zostać zaspokojone. Podkreślono, że ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność członka zarządu spoczywa na nim, a pozwany nie podjął wystarczającej inicjatywy dowodowej, w tym nie wniósł o opinię biegłego, która mogłaby wykazać brak przesłanek do ogłoszenia upadłości lub brak szkody powódki. Sąd Apelacyjny uznał, że kwestionowanie wierzytelności przez członków zarządu stanowi ryzyko, które nie wyłącza ich odpowiedzialności, a zwłoka w złożeniu wniosku o upadłość nie może być gratyfikowana. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 299 k.s.h. w kontekście spornych wierzytelności, momentu złożenia wniosku o upadłość oraz ciężaru dowodu w sprawach o odpowiedzialność członków zarządu.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w likwidacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność za jej zobowiązania na podstawie art. 299 k.s.h. w sytuacji, gdy wierzytelność była sporna i została zasądzona dopiero po terminie wymagalności, a egzekucja okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli wierzyciel nie został zaspokojony z majątku spółki, a członek zarządu nie udowodnił przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sporny charakter wierzytelności i późniejsze jej zasądzenie nie wyłączają odpowiedzialności członka zarządu z art. 299 k.s.h. Ciężar udowodnienia braku szkody powódki lub braku winy pozwanego spoczywa na członku zarządu, który nie wykazał tych okoliczności.
Czy moment wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki przez członka zarządu powinien być uzależniony od zakończenia postępowania sądowego lub arbitrażowego dotyczącego wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony, gdy obiektywnie wystąpiły przesłanki do jej ogłoszenia, niezależnie od toczącego się sporu o wierzytelność.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kwestionowanie wierzytelności przez członków zarządu nie stanowi okoliczności wyłączającej ich odpowiedzialność ani nie wpływa na termin powstania przesłanek do ogłoszenia upadłości. Zwlekanie z wnioskiem o upadłość z powodu toczącego się sporu stanowi ryzyko dla członka zarządu.
Jaki jest ciężar dowodu w sprawie opartej na art. 299 k.s.h. i jakie dowody są wystarczające do wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialność członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na członku zarządu. Dowody takie jak zeznania świadków czy samego pozwanego są niewystarczające; konieczne są dowody specjalistyczne, np. opinia biegłego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pozwany nie podjął wystarczającej inicjatywy dowodowej, nie przedstawił dokumentacji spółki ani nie wniósł o opinię biegłego, co uniemożliwiło wykazanie braku przesłanek do ogłoszenia upadłości lub braku szkody powódki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | powódka |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | interwenient uboczny po stronie powodowej |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany (współodpowiedzialny na mocy nakazu zapłaty) |
Przepisy (7)
Główne
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki w przypadku bezskutecznej egzekucji.
k.s.h. art. 299 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Przesłanki wyłączające odpowiedzialność członków zarządu (np. złożenie wniosku o upadłość, brak winy, brak szkody).
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 107
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach w przypadku interwencji ubocznej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Moment wymagalności zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykazanie wszystkich przesłanek odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. przez powódkę. • Niewykazanie przez pozwanego okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność (brak szkody, brak winy, złożenie wniosku o upadłość we właściwym terminie). • Niewystarczająca inicjatywa dowodowa pozwanego w zakresie wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność.
Odrzucone argumenty
Wierzytelności były sporne i zasądzone dopiero wyrokiem Sądu Arbitrażowego. • Spółka nie miała majątku na zaspokojenie wierzytelności nawet po ogłoszeniu upadłości. • Wniosek o upadłość nie został złożony z uwagi na toczące się postępowanie arbitrażowe. • Powódka nie poniosła szkody z powodu niezgłoszenia wniosku o upadłość. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez wadliwą ocenę dowodów przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Podstawowy błąd, na którym została w tej sprawie oparta obrona pozwanego, także zaprezentowana w apelacji, polegał na bezzasadnym przyjęciu, że z wnioskiem takim pozwany powinien był wystąpić dopiero po zakończeniu sprawy zawisłej przed Sądem Arbitrażowym... • Sporny charakter wierzytelności niezaspokojonej z majątku niewypłacalnej spółki, w świetle treści art. 299 ksh , nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność członków jej zarządu wobec wierzycieli takiej spółki... • Opierając apelację na okoliczności toczenia się sprawy o należność wierzyciela spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skarżący przeoczył, że kwestionowanie takiej wierzytelności przez członków zarządu mających bezpośredni wpływ na działania tej spółki stanowiło ryzyko podjęte nie tylko przez niewypłacalną spółki, ale również przez członków jej zarządu... • Do uwzględnienia żądania pozwu opartego na tym przepisie wystarczające jest wykazanie przez powoda okoliczności skierowania powództwa przeciwko członkowi zarządu niewypłacalnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz bezskuteczności egzekucji z jej majątku, aby uwolnić się od uwzględnienia takiego powództwa, to pozwani zostali bowiem obciążeniu obowiązkiem udowodnienia okoliczności przewidzianych w § 2 powołanego przepisu...
Skład orzekający
Maciej Dobrzyński
przewodniczący
Robert Obrębski
sprawozdawca
Sylwia Urbańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 299 k.s.h. w kontekście spornych wierzytelności, momentu złożenia wniosku o upadłość oraz ciężaru dowodu w sprawach o odpowiedzialność członków zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w likwidacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 299 k.s.h. i wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące odpowiedzialności członków zarządu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Członek zarządu odpowiada za długi spółki, nawet gdy wierzytelność była sporna. Kluczowe orzeczenie w sprawie art. 299 k.s.h.”
Dane finansowe
WPS: 126 620 PLN
należność główna: 126 620 PLN
należność główna (zasądzona wyrokiem Sądu Arbitrażowego): 108 000 PLN
koszty postępowania arbitrażowego: 8620 PLN
koszty zastępstwa procesowego (w postępowaniu arbitrażowym): 10 000 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
zwrot kosztów procesu (przed Sądem Okręgowym): 9948 PLN
zwrot kosztów interwencji (przed Sądem Okręgowym): 4867 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.