I ACA 537/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. B. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci ugody alimentacyjnej, argumentując, że świadczenia uległy przedawnieniu. Kluczowym zarzutem było to, że wniosek o wszczęcie egzekucji złożyła jego ówczesna żona, B. B. (1), która była jednocześnie komornikiem sądowym prowadzącym tę egzekucję jako przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych (ich wspólnych dzieci). Powód twierdził, że ze względu na pokrewieństwo i potencjalny konflikt interesów, komornik podlegała wyłączeniu, a wniosek o egzekucję był nieważny i nie przerwał biegu przedawnienia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że złożenie wniosku o egzekucję przerwało bieg przedawnienia, a roszczenia nie uległy przedawnieniu. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Podkreślono, że złożenie wniosku o egzekucję nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 58 k.c., a zatem nie podlega sankcji nieważności z tego powodu. Nawet jeśli komornik podlegał wyłączeniu, czynność złożenia wniosku przed organem powołanym do egzekwowania roszczeń przerwała bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Sąd Apelacyjny wskazał również, że roszczenia alimentacyjne przedawniają się w terminie 3 lat (art. 125 § 1 k.c.), a bieg przedawnienia nie rozpoczął się przez czas trwania władzy rodzicielskiej (art. 121 pkt 1 k.c.). Po osiągnięciu pełnoletności przez pozwanych, złożyli oni wnioski o egzekucję, a następnie podtrzymali je, co dodatkowo przerwało bieg przedawnienia. W związku z tym, sąd uznał, że roszczenia nie uległy przedawnieniu i oddalił apelację powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wpływu czynności egzekucyjnych (nawet wadliwych) na bieg przedawnienia roszczeń alimentacyjnych oraz stosowanie przepisów o wyłączeniu komornika.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów komornika i jego związku z dłużnikiem/wierzycielem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego złożony przez komornika sądowego, który jest jednocześnie przedstawicielem ustawowym wierzyciela (dziecka) i małżonkiem dłużnika, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika, nawet jeśli podlega on wyłączeniu z mocy prawa, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożenie wniosku o egzekucję nie jest czynnością prawną podlegającą art. 58 k.c., a jedynie zdarzeniem prawnym. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., każda czynność podjęta przed organem powołanym do egzekwowania roszczeń w celu ich zaspokojenia przerywa bieg przedawnienia. Brak jest przepisów, które uzależniałyby ten skutek od właściwości organu egzekucyjnego.
Czy postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika podlegającego wyłączeniu z mocy prawa jest nieważne i czy skutkuje to brakiem przerwania biegu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ewentualne uchybienia w postępowaniu egzekucyjnym, w tym prowadzenie go przez wyłączonego komornika, nie powodują zniweczenia skutku przerwania biegu przedawnienia wynikającego ze złożenia wniosku egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy k.p.c. nie przewidują sankcji w postaci braku wywołania skutków prawnych dla wniosku egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania z powodu wyłączenia komornika. Ratio legis art. 123 § 1 k.c. ma na celu wywołanie skutku przerwy w przedawnieniu, gdy uprawniony wykaże aktywność w realizacji praw, niezależnie od działań organu egzekucyjnego.
Czy roszczenia alimentacyjne ustalone ugodą sądową ulegają przedawnieniu, a jeśli tak, to w jakim terminie i od kiedy biegnie termin przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia alimentacyjne ustalone ugodą sądową podlegają trzyletniemu przedawnieniu. Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń przysługujących dzieciom przeciwko rodzicom przez czas trwania władzy rodzicielskiej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 125 § 1 k.c. (3-letni termin przedawnienia dla świadczeń okresowych) oraz art. 121 pkt 1 k.c. (zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do dzieci wobec rodziców). W analizowanej sprawie, bieg przedawnienia mógł rozpocząć się dopiero po osiągnięciu przez dzieci pełnoletności, a nawet wtedy został przerwany przez kolejne wnioski egzekucyjne.
Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić nowe dowody (przesłuchanie świadków, stron) zgłoszone w apelacji, jeśli sąd pierwszej instancji pominął je jako spóźnione lub nieistotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął wnioski dowodowe powoda jako spóźnione, zgodnie z art. 843 § 3 k.p.c. nakładającym obowiązek przytoczenia wszystkich zarzutów w pozwie pod rygorem utraty prawa do ich zgłaszania w dalszym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące spóźnionych zarzutów i wniosków dowodowych. Obowiązek wyczerpującego przytoczenia zarzutów w pozwie jest bezwzględny, a jego uchybienie skutkuje pominięciem spóźnionych zarzutów jako sprekludowanych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia alimentacyjne stwierdzone ugodą sądową podlegają trzyletniemu przedawnieniu.
k.c. art. 121 § pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzicielskiej.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność podjętą przed organem powołanym do egzekwowania roszczeń w celu zaspokojenia roszczenia.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.p.c. art. 843 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W pozwie powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy w składzie sądu brał udział ławnik lub sędzia wyłączony z mocy ustawy.
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia (lub inny organ procesowy) podlega wyłączeniu, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone.
u.k.s.e. art. 9 § ust. 5
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przepisy k.p.c. o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio do komorników.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu mogą być jedynie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwej porze bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. ustalenie stanu faktycznego, ocenę dowodów, rozważania prawne i rozstrzygnięcie o kosztach.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o egzekucję przez komornika, nawet wyłączonego, przerywa bieg przedawnienia. • Roszczenia alimentacyjne nie uległy przedawnieniu z uwagi na bieg terminu od uzyskania pełnoletności i kolejne wnioski egzekucyjne. • Wniosek o egzekucję nie jest czynnością prawną podlegającą art. 58 k.c.
Odrzucone argumenty
Wniosek o egzekucję złożony przez wyłączonego komornika jest nieważny i nie przerywa biegu przedawnienia. • Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez wyłączonego komornika jest nieważne. • Roszczenia alimentacyjne uległy przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Uszło bowiem uwagi skarżącego, że zgodnie z art. 843 § 3 kpc w pozwie powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu. • Ratio legis wskazanej normy ma na celu wywołanie skutku w postaci przerwy w przedawnieniu, jeżeli uprawniony wykaże odpowiednią aktywność w realizacji swych praw, natomiast norma ta nie wymaga dla swego skutku działań, zależnych od samego organu powołanego do rozpatrywania spraw lub egzekwowania roszczeń. • Nie jest zatem czynnością prawną, lecz inną czynnością konwencjonalną, tzw. czynność procesowa, tj. czynność, której strona dokonuje w toku toczącego się np. przed sądem cywilnym postępowania i która może wywrzeć skutki dla tego postępowania.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Joanna Kurpierz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu czynności egzekucyjnych (nawet wadliwych) na bieg przedawnienia roszczeń alimentacyjnych oraz stosowanie przepisów o wyłączeniu komornika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów komornika i jego związku z dłużnikiem/wierzycielem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji rodzinnej i prawnej, gdzie matka dzieci jest jednocześnie komornikiem prowadzącym egzekucję alimentów od swojego męża. Pokazuje złożoność przepisów dotyczących przedawnienia i wyłączenia organów.
“Czy matka-komornik może przerwać bieg przedawnienia alimentów od męża? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
prawo rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.