I ACA 530/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty kary umownej przez powoda A. M. od pozwanych Biura (...) Sp. z o.o. i R. S. z tytułu niewykonania w terminie umowy o wykonanie dokumentacji projektowej dla inwestycji. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanych solidarnie kwotę 78.891,30 zł wraz z odsetkami, uznając, że pozwani pozostawali w zwłoce z powodu problemów z uregulowaniem sytuacji prawnej kolektora deszczowego, co było ich obowiązkiem wynikającym z umowy. Pozwani wnieśli apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu niższej instancji, w szczególności zarzucając naruszenie art. 233 k.p.c. i art. 476 k.c. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że pozwani byli zobowiązani do uregulowania sytuacji prawnej kolektora deszczowego i uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, co było niezbędne do wykonania dokumentacji projektowej. Ich bierna postawa i odmowa podjęcia stosownych działań, mimo świadomości problemu i aneksu do umowy przedłużającego terminy, świadczyły o ich zwłoce. W konsekwencji, odstąpienie od umowy przez powoda na podstawie art. 491 § 1 k.c. było skuteczne, a naliczenie kary umownej z § 12 ust. 1 pkt 1 umowy uzasadnione. Sąd Apelacyjny uznał również, że wyznaczony przez powoda dodatkowy, siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania był odpowiedni w okolicznościach sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę wcześniejszą postawę pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązków wykonawcy w umowie o roboty budowlane/projektowe w kontekście nieprzewidzianych przeszkód (np. infrastruktura techniczna), zasady odpowiedzialności za zwłokę i naliczania kar umownych, ocena skuteczności odstąpienia od umowy.
Konkretne ustalenia faktyczne i treść umowy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Sprawa dotyczy specyficznego problemu kolektora deszczowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwani pozostawali w zwłoce w wykonaniu umowy o wykonanie dokumentacji projektowej, uzasadniającej odstąpienie od umowy przez powoda i naliczenie kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani pozostawali w zwłoce, ponieważ nie podjęli niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji prawnej kolektora deszczowego, co było ich obowiązkiem wynikającym z umowy i stanowiło przeszkodę w wykonaniu dokumentacji projektowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek uregulowania sytuacji prawnej kolektora deszczowego i uzyskania pozwolenia wodnoprawnego spoczywał na pozwanych jako wykonawcach, zgodnie z postanowieniami umowy. Ich bierna postawa i odmowa podjęcia działań, mimo świadomości problemu i aneksu do umowy, świadczyły o zwłoce.
Czy odstąpienie od umowy przez powoda na podstawie art. 491 § 1 k.c. było skuteczne, w tym czy wyznaczony dodatkowy termin był odpowiedni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odstąpienie było skuteczne. Wyznaczony siedmiodniowy termin był odpowiedni, biorąc pod uwagę dotychczasowy brak działań pozwanych i ich stanowisko, że problem kolektora nie leży w ich obowiązkach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód spełnił wymóg wyznaczenia dodatkowego terminu. Pomimo krótkiego okresu, był on odpowiedni w kontekście wcześniejszej postawy pozwanych, którzy nie podjęli żadnych starań w celu rozwiązania problemu, co sugerowało, że i tak nie zamierzali wykonać zobowiązania.
Czy pozwani byli zobowiązani do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na kolektor deszczowy w ramach umowy o wykonanie dokumentacji projektowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani byli zobowiązani, gdyż umowa obejmowała uzyskanie wszelkich wymaganych pozwoleń i decyzji niezbędnych do wykonania dokumentacji projektowej, w tym problematycznego kolektora.
Uzasadnienie
Postanowienia umowy, w tym § 2 pkt 10 (inne wymagane decyzje) oraz Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia, wskazywały na obowiązek pozwanych uzyskania wszelkich niezbędnych dokumentów, co obejmowało również uregulowanie sytuacji prawnej kolektora.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Biuro (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia odstąpienie od umowy wzajemnej w przypadku zwłoki drugiej strony, po wcześniejszym wyznaczeniu odpowiedniego dodatkowego terminu.
Pomocnicze
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy o dzieło w przypadku zwłoki lub wadliwego wykonania.
k.c. art. 637 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za wady dzieła.
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definiuje zwłokę dłużnika i domniemanie jej istnienia.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy miejsca spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady obciążania stron kosztami postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiedzialność za koszty zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku oddalenia powództwa lub umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm. art. § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa prawna ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani pozostawali w zwłoce w wykonaniu umowy z powodu problemów z kolektorem deszczowym, których uregulowanie było ich obowiązkiem. • Odstąpienie od umowy przez powoda było skuteczne, a wyznaczony dodatkowy termin był odpowiedni. • Kara umowna została naliczona prawidłowo na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 umowy.
Odrzucone argumenty
Pozwani nie ponoszą odpowiedzialności za opóźnienie, gdyż problemy z kolektorem nie były objęte umową. • Powódka nie wyznaczyła odpowiedniego dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania. • Sąd Okręgowy błędnie ocenił dowody i naruszył przepisy prawa materialnego (art. 476 k.c., art. 491 k.c., art. 483 k.c.). • Alternatywne podstawy prawne odstąpienia od umowy (art. 635 k.c., art. 637 k.c.) nie miały zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
Pozwani zanegowali zasadność i skuteczność odstąpienia od umowy przez powoda, albowiem brak uregulowania przez niego statusu kolektora deszczowego wstrzymywał prace projektowo-inwestycyjne. • Sąd Okręgowy uznał, że w podanych przez powoda okolicznościach faktycznych podstawy prawnej do odstąpienia od umowy można doszukiwać się zarówno w treści art. 491 § 1 k.c., jak i w przepisach szczególnych regulujących umowę o dzieło, to jest art. 635 k.c. i art. 637 § 2 k.c. • W ocenie Sądu pierwszej instancji pozwani nie sprostali powyższemu obowiązkowi dowodowemu. • W tym stanie rzeczy gdyby pozwani podjęli wymagane czynności w lutym 2010 roku - kiedy ujawnił się ten problem – to powinni uzyskać odpowiednie pozwolenie wodnoprawne w terminie, który umożliwiałby im sporządzenie wymaganej dokumentacji projektowej w terminie ustalonym w aneksie numer 1 do umowy z dnia 24 listopada 2009 roku. • W orzecznictwie sądowym trafnie zaś przyjmuje się, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. • Sąd Apelacyjny uznał, w ślad za stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie w pierwszej instancji, skuteczność odstąpienia od umowy dokonanego w trybie art. 491 § 1 k.p.c. […]
Skład orzekający
Danuta Jezierska
przewodniczący
Ryszard Iwankiewicz
sprawozdawca
Mirosława Gołuńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków wykonawcy w umowie o roboty budowlane/projektowe w kontekście nieprzewidzianych przeszkód (np. infrastruktura techniczna), zasady odpowiedzialności za zwłokę i naliczania kar umownych, ocena skuteczności odstąpienia od umowy."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne i treść umowy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Sprawa dotyczy specyficznego problemu kolektora deszczowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak nieprzewidziane problemy techniczne i prawne (kolektor deszczowy) mogą wpłynąć na realizację umowy i prowadzić do sporu o karę umowną. Pokazuje też znaczenie precyzyjnego określenia obowiązków w umowie.
“Niewidzialny kolektor deszczowy kosztował wykonawcę fortunę. Sąd rozstrzyga, kto zawinił.”
Dane finansowe
WPS: 78 891,3 PLN
kara umowna: 78 891,3 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.