Orzeczenie · 2017-12-29

I ACA 526/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2017-12-29
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
zamiana akcjikonsolidacja spółeksektor energetycznySkarb Państwaodpowiedzialność deliktowaodpowiedzialność kontraktowaustawa konsolidacyjnaredukcja akcjikoszty procesu

Spółka (...) S.A. w restrukturyzacji dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania z tytułu rzekomej szkody poniesionej w związku z zamianą akcji w procesie konsolidacji spółek sektora energetycznego. Powódka zarzucała, że Skarb Państwa zastosował wadliwą wykładnię przepisów ustawy konsolidacyjnej i rozporządzenia wykonawczego, co skutkowało zastosowaniem jednostronnej redukcji akcji zamiast dwustronnej. Według powódki, miało to doprowadzić do przejścia na rzecz Skarbu Państwa części akcji bez należnego wynagrodzenia i w konsekwencji do powstania szkody. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że działania Skarbu Państwa były zgodne z prawem, a zastosowany mechanizm jednostronnej redukcji akcji był dopuszczalny. Sąd Okręgowy podkreślił, że umowy zamiany akcji były dobrowolne, a powódka nie wykazała bezprawności działania Skarbu Państwa ani związku przyczynowego między tym działaniem a szkodą. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Oddalając apelację powódki, Sąd Apelacyjny stwierdził, że ustawa konsolidacyjna i rozporządzenie wykonawcze przewidywały możliwość jednostronnej redukcji akcji w przypadku przekroczenia limitu 15% akcji objętych przez Skarb Państwa. Sąd podkreślił, że powódka dobrowolnie zawarła umowę zamiany, znając jej warunki, i nie wykazała istnienia szkody ani nienależytego wykonania zobowiązania przez Skarb Państwa. Sąd odwoławczy odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych, wskazując, że proces zamiany akcji był zgodny z prawem i nie naruszał praw powódki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zażalenie powódki, zasądzając od niej koszty postępowania apelacyjnego na rzecz Prokuratorii Generalnej RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy konsolidacyjnej dotyczących zamiany akcji, odpowiedzialności Skarbu Państwa w procesach konsolidacji, zasady ekwiwalentności świadczeń w umowach zamiany, stosowanie przepisów o odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej wobec Skarbu Państwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z konsolidacją spółek sektora energetycznego na podstawie ustawy z 2007 r. i rozporządzenia z 2008 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zastosowanie jednostronnej redukcji akcji w procesie zamiany akcji w ramach konsolidacji spółek sektora energetycznego, zgodnie z ustawą konsolidacyjną i rozporządzeniem wykonawczym, stanowiło bezprawne działanie Skarbu Państwa i uzasadniało odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie jednostronnej redukcji akcji było zgodne z przepisami ustawy konsolidacyjnej i rozporządzenia wykonawczego. Powódka nie wykazała bezprawności działania Skarbu Państwa ani szkody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa konsolidacyjna i rozporządzenie wykonawcze przewidywały możliwość jednostronnej redukcji akcji w celu zapobieżenia sytuacji, w której jeden podmiot posiadałby akcje zarówno spółki konsolidowanej, jak i konsolidującej, oraz w celu utrzymania limitu 15% akcji objętych przez Skarb Państwa. Powódka dobrowolnie zawarła umowę zamiany, znając jej warunki, i nie wykazała szkody ani związku przyczynowego z działaniem Skarbu Państwa.

Czy umowa zamiany akcji, zawarta w wyniku zastosowania jednostronnej redukcji akcji, była nieważna z powodu braku ekwiwalentności świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie była nieważna. Ekwiwalentność świadczeń w tym kontekście jest rozumiana subiektywnie przez strony, a powódka dobrowolnie zaakceptowała warunki umowy.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które podkreśla subiektywną ekwiwalentność świadczeń w obrocie gospodarczym. Powódka dobrowolnie zgodziła się na warunki zamiany, co wyklucza zarzut nieważności umowy z powodu braku obiektywnej ekwiwalentności. Nawet gdyby umowa była częściowo nieważna, oznaczałoby to, że akcje pozostałyby w majątku powódki, co wykluczałoby szkodę.

Czy powódka mogła dochodzić roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia lub odpowiedzialności deliktowej od Skarbu Państwa w związku z umową zamiany akcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenia te nie zasługują na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istniała podstawa prawna w postaci umowy zamiany akcji, co wyklucza roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Błędna wykładnia przepisów prawa przez Skarb Państwa nie stanowi deliktu w rozumieniu art. 415 k.c., a umowa zamiany była podstawą stosunku zobowiązaniowego, a nie deliktu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji i zażalenia
Strona wygrywająca
(...) Spółka Akcyjna w restrukturyzacji

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna w restrukturyzacjispółkapowód
Skarb Państwa – Minister (...)organ_państwowypozwany
(...) Spółka Akcyjnaspółkainterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (9)

Główne

ustawa konsolidacyjna art. 3 § ust. 3

Ustawa o zasadach nabywania od Skarbu Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego

Suma akcji spółki konsolidującej udostępnionych uprawnionym pracownikom i akcjonariuszom nie może przekroczyć 15% akcji objętych przez Skarb Państwa w zamian za akcje spółki konsolidowanej. W przypadku przekroczenia tego limitu następuje proporcjonalna redukcja liczby akcji spółki konsolidującej.

ustawa konsolidacyjna art. 5 § ust. 1

Ustawa o zasadach nabywania od Skarbu Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego

Uprawnieni akcjonariusze mogą skorzystać z prawa zamiany posiadanych akcji spółki konsolidowanej na akcje spółki konsolidującej, o ile złożą pisemne oświadczenie o zamiarze zamiany wszystkich posiadanych akcji.

rozporządzenie wykonawcze art. 2 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie sposobu określenia liczby akcji spółki konsolidującej podlegających zamianie i trybu dokonywania zamiany akcji lub prawa do akcji spółki konsolidowanej na akcje spółki konsolidującej

W przypadku przekroczenia limitu z art. 3 ust. 3 ustawy konsolidacyjnej, następuje proporcjonalna redukcja liczby akcji spółki konsolidującej.

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Pomocnicze

ustawa konsolidacyjna art. 9

Ustawa o zasadach nabywania od Skarbu Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego

Dotyczy ogólnego mechanizmu ustalenia wartości zamienianych akcji, nie nakłada obowiązku dwustronnej redukcji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednostronna redukcja akcji była zgodna z prawem. • Umowa zamiany akcji była dobrowolna i nie naruszała praw powódki. • Powódka nie wykazała szkody ani bezprawności działania Skarbu Państwa. • Brak podstaw do odpowiedzialności kontraktowej, deliktowej ani z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie jednostronnej redukcji akcji było niezgodne z prawem. • Umowa zamiany akcji była nieważna z powodu braku ekwiwalentności świadczeń. • Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania. • Skarb Państwa bezpodstawnie się wzbogacił.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm oparty na zasadzie „wszystko albo nic" • nie może wykluczać powstania rozbieżności pomiędzy wskazanymi wartościami • nie może stanowić podstawy prawnej, z której miałby wynikać nakaz zastosowania dwustronnej redukcji • nie może być uznane za działanie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 415 k.c. • nie jest szkodą spełnienie przez powoda niekorzystnego zobowiązania płynącego z zawartej umowy

Skład orzekający

Dariusz Limiera

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Golinowska

sędzia

Paweł Hochman

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy konsolidacyjnej dotyczących zamiany akcji, odpowiedzialności Skarbu Państwa w procesach konsolidacji, zasady ekwiwalentności świadczeń w umowach zamiany, stosowanie przepisów o odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej wobec Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z konsolidacją spółek sektora energetycznego na podstawie ustawy z 2007 r. i rozporządzenia z 2008 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących konsolidacji spółek energetycznych i odpowiedzialności Skarbu Państwa, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie handlowym i energetycznym.

Skarb Państwa wygrywa spór o miliony złotych w sprawie zamiany akcji spółek energetycznych.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst