I ACA 525/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. K. prowadzący działalność gospodarczą wniósł o zapłatę od pozwanego (...) w W. kwoty ponad 255 tys. zł z odsetkami, tytułem dostarczonego paliwa i usług. Pozwany kwestionował zasadność roszczenia, podnosząc brak umocowania pracownika J. T. do odbioru paliwa oraz niezgodność faktur z rzeczywistymi dostawami. Sąd Okręgowy w Białymstoku zasądził dochodzoną kwotę, uznając, że J. T. miał dorozumiane pełnomocnictwo do zawierania umów sprzedaży paliwa w imieniu pozwanego, co potwierdzały zeznania świadków i praktyka stron. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację pozwanego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, wskazując, że strony nie uzgodniły jasnych procedur współpracy, co doprowadziło do utrwalenia praktyki, w ramach której pracownicy pozwanego, w tym J. T., odbierali paliwo i dokumenty rozliczeniowe. Sąd Apelacyjny podkreślił, że czynności J. T. mogły wynikać z zwykłego upoważnienia do wykonywania czynności faktycznych, a niekoniecznie formalnego pełnomocnictwa, a ryzyko nadużycia zaufania przez pracownika obciąża pozwanego jako kupującego, zgodnie z art. 548 § 1 k.c. Sąd uznał, że faktury wraz z pokwitowaniem odbioru przez upoważnionych pracowników stanowią dowód wydania towaru, a pozwany nie wykazał, aby którakolwiek z faktur była nierzetelna. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie dorozumianego umocowania pracownika do odbioru towaru w sytuacji braku formalnych procedur i utrwalonej praktyki, a także odpowiedzialność kupującego za działania pracownika przywłaszczającego towar.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku jasnych procedur współpracy między stronami i utrwalonej praktyki, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik, który nie posiada formalnego pisemnego pełnomocnictwa, ale odbiera towary i dokumenty rozliczeniowe w imieniu pracodawcy, działa skutecznie w jego imieniu, jeśli taka była utrwalona praktyka i pracodawca nie sprzeciwiał się takim działaniom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może działać skutecznie w imieniu pracodawcy, jeśli posiadał dorozumiane umocowanie do wykonywania czynności faktycznych, polegających na zatankowaniu/odbiorze paliwa wraz z dokumentami rozliczeniowymi, a pracodawca tolerował takie działania lub oczekiwał ich od pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji braku jasnych procedur współpracy, utrwalona praktyka odbioru paliwa przez pracowników pozwanego, w tym J. T., wraz z dokumentami rozliczeniowymi, przy braku sprzeciwu pracodawcy, świadczy o dorozumianym umocowaniu do wykonywania tych czynności faktycznych. Ryzyko nadużycia zaufania przez pracownika obciąża pracodawcę.
Czy faktury VAT wraz z pokwitowaniem odbioru przez pracownika pozwanego stanowią dowód wydania towaru i zasadności roszczenia sprzedawcy, nawet jeśli pozwany twierdzi, że część towaru została przywłaszczona przez pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, faktury z pokwitowaniem odbioru przez upoważnionego pracownika stanowią dowód wydania towaru i podstawę roszczenia sprzedawcy, a ryzyko przywłaszczenia towaru przez pracownika obciąża kupującego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że faktury dokumentujące sprzedaż paliwa, opatrzone podpisem pracownika pozwanego upoważnionego do odbioru, stanowią dowód wydania towaru. Zgodnie z art. 548 § 1 k.c., konsekwencje przywłaszczenia towaru przez pracownika obciążają kupującego (pozwanego). Pozwany nie wykazał, aby faktury były nierzetelne lub że towar nie został wydany.
Czy sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego na okoliczność zapotrzebowania na paliwo dla maszyn budowlanych, jeśli sąd pierwszej instancji dokonał ustaleń w tym zakresie bez takiej opinii?
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek dowodowy o opinię biegłego został oddalony, ponieważ dotyczył okoliczności nieistotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, która koncentrowała się na ilości paliwa wydanej kupującemu, a nie na jego faktycznym zużyciu przez pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwestia faktycznego zużycia paliwa przez pracownika pozwanego była nieistotna dla rozstrzygnięcia sporu, który dotyczył wydania towaru upoważnionemu pracownikowi i obowiązku zapłaty. Dlatego wniosek o opinię biegłego został oddalony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 535 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać kupującemu, a kupujący zobowiązuje się odebrać rzecz i zapłacić sprzedawcy cenę.
k.c. art. 548 § 1
Kodeks cywilny
Z chwilą wydania rzeczy sprzedanej własność rzeczy przechodzi na kupującego; w wypadku sprzedaży rzeczy ruchomych, odpowiedzialność za przypadkowe uszkodzenie lub utratę rzeczy przechodzi na kupującego.
Pomocnicze
k.c. art. 95
Kodeks cywilny
Można dokonać czynności prawnej przez pełnomocnika, a czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
k.c. art. 96
Kodeks cywilny
k.c. art. 103
Kodeks cywilny
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
k.c. art. 545 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby prawnej może być wyrażona przez działanie lub zaniechanie.
k.c. art. 462
Kodeks cywilny
Pokwitowanie jest dowodem spełnienia świadczenia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód cofnął pozew lub strony zawarły ugodę.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty, których strona nie udowodniła, jeżeli ma to uzasadnienie w innych dowodach.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a w razie potrzeby wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dorozumiane umocowanie pracownika J. T. do odbioru paliwa. • Praktyka stron potwierdzająca możliwość odbioru paliwa przez pracowników pozwanego. • Faktury z pokwitowaniem odbioru przez upoważnionego pracownika jako dowód wydania towaru. • Odpowiedzialność pozwanego za działania pracownika, w tym ryzyko przywłaszczenia towaru.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego umocowania J. T. do odbioru paliwa. • Niezgodność faktur z rzeczywistymi dostawami. • Konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
źródła sporu między stronami niniejszego postępowania należy upatrywać przede wszystkim w tym, że podejmując współpracę na różnych polach, przy okazji realizacji bardzo dużej inwestycji drogowej, strony nie uzgodniły na wstępnym etapie tego współdziałania przejrzystych procedur i zasad • czynności J. T. [...] nie musiały wynikać z umocowania do dokonywania określonych czynności prawnych w imieniu i na rzecz pracodawcy, ale wystarczającym do ich skuteczności było posiadanie zwykłego upoważnienia do wykonywania czynności faktycznych • Znamiennym jest przy tym, że w procedurze wprowadzonej przez pozwanego [...] wymieniony pracownik został wskazany jako jedna z osób kontaktowych z magazynu [...] która to jednostka miała potwierdzać odbiór towarów od sprzedawców. • Jeżeli nawet J. T. nadużył zaufania swojego pracodawcy i po wydaniu mu towaru przywłaszczył sobie jego część, to zgodnie z regułą art. 548 § 1 k.c. konsekwencje takiego działania obciążają pozwanego jako kupującego, a nie powoda jako sprzedawcę.
Skład orzekający
Jarosław Marek Kamiński
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Bieńkowska
sędzia
Grażyna Wołosowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dorozumianego umocowania pracownika do odbioru towaru w sytuacji braku formalnych procedur i utrwalonej praktyki, a także odpowiedzialność kupującego za działania pracownika przywłaszczającego towar."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku jasnych procedur współpracy między stronami i utrwalonej praktyki, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak brak jasnych procedur i poleganie na utrwalonej praktyce może prowadzić do sporów prawnych, a także jak sądy interpretują dorozumiane umocowanie i odpowiedzialność pracodawcy za działania pracownika.
“Czy pracownik bez pisemnego pełnomocnictwa może skutecznie kupować paliwo dla firmy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 255 079,07 PLN
koszty procesu instancji odwoławczej: 8100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.