I ACA 521/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. L., prowadzący działalność gospodarczą, zawarł umowę z pozwanym D. P. o wybudowanie pawilonu handlowego. Powód zobowiązał się do zapłaty wynagrodzenia i dostarczenia dokumentacji, pozwany zaś do wykonania prac budowlanych. Powód poddał się egzekucji na podstawie aktu notarialnego, zastrzegając jednak warunki dotyczące rozpoczęcia prac i uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec nieuzyskania pozwolenia na budowę i braku przekazania placu budowy, pozwany wezwał powoda do zwrotu zabezpieczenia w podwójnej wysokości, a następnie uzyskał klauzulę wykonalności na akcie notarialnym. Powód wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, argumentując, że nie zaszły przesłanki do egzekucji. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Sąd Apelacyjny uznał, że przyczyny niezrealizowania umowy leżały po stronie powoda, który nie zapewnił podstawowego dokumentu (pozwolenia na budowę) i nie przekazał placu budowy w uzgodnionym terminie. Sąd podkreślił, że umowa jasno określała odpowiedzialność powoda w przypadku nieuzyskania pozwolenia na budowę, a jego obowiązek zapłaty 280 000 zł był konsekwencją niespełnienia przesłanek, w tym niezaoferowania alternatywnej inwestycji. Sąd uznał również, że postanowienia umowne dotyczące zwrotu zabezpieczenia w podwójnej wysokości nie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, porównując je do instytucji zadatku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja postanowień umownych dotyczących odpowiedzialności stron w umowach o roboty budowlane, w szczególności w kontekście nieuzyskania pozwolenia na budowę i zwrotu zabezpieczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umowy i stanu faktycznego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego, w którym dłużnik poddał się egzekucji, w sytuacji gdy dłużnik twierdzi, że nie zaszły przesłanki do egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, ponieważ przyczyny niezrealizowania umowy leżały po stronie powoda, który nie wywiązał się ze swoich zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie zapewnił placu budowy ani nie zaproponował alternatywnej inwestycji w terminie, co było warunkiem umowy. W związku z tym pozwany miał prawo dochodzić zapłaty na podstawie aktu notarialnego.
Czy postanowienia umowy dotyczące zwrotu zabezpieczenia w podwójnej wysokości w przypadku niewykonania zobowiązania przez inwestora są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sankcja w postaci obowiązku zapłaty dwukrotności otrzymanego świadczenia nie jest wygórowana, zwłaszcza że część kwoty stanowiło zabezpieczenie, które i tak podlegało zwrotowi. Porównano to do instytucji zadatku.
Czy termin rozpoczęcia prac budowlanych określony jako 'przełom sierpnia i września 2009 r.' oraz termin zakończenia prac '22 tygodnie' pozwalają na znaczące opóźnienie w przekazaniu placu budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, choć termin rozpoczęcia był orientacyjny, wolą stron było rozpoczęcie inwestycji w 2009 r., a opóźnienie przekraczające kilka dni nie było przewidziane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że krótki termin zakończenia prac i termin do wystąpienia o klauzulę wykonalności (do 31 grudnia 2009 r.) wskazują na wolę stron rozpoczęcia inwestycji w 2009 r. Opóźnienie w przekazaniu placu budowy nie było przewidziane w umowie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | powód |
| D. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 777 § §1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji obejmującej obowiązek zapłaty sumy pieniężnej i określa warunki upoważniające wierzyciela do prowadzenia egzekucji oraz termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny.
k.p.c. art. 840 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, przez co rozumie się zaprzeczenie przez dłużnika obowiązkowi spełnienia na rzecz wierzyciela świadczenia objętego tytułem egzekucyjnym.
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celom społecznym, zasadom współżycia społecznego i ustalonym zwyczajom.
Pomocnicze
k.c. art. 473 § §1
Kodeks cywilny
Dłużnik może przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, za które na podstawie ustawy odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 394 § §1
Kodeks cywilny
W przypadku niewykonania umowy, w której zastrzeżono zadatek, druga strona może od umowy odstąpić i żądać zapłaty dwukrotności zadatku.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Podstawowa zasada swobody umów, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady wykładni oświadczeń woli, uwzględniające kontekst, cel umowy i zasady współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczyny niezrealizowania umowy budowlanej leżały po stronie powoda. • Powód nie zapewnił placu budowy ani nie zaproponował alternatywnej inwestycji w terminie. • Postanowienia umowne dotyczące zwrotu zabezpieczenia w podwójnej wysokości nie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Wzywanie powoda do zapłaty 280 000 zł stanowiło wyraz rezygnacji z oczekiwania na przekazanie placu budowy lub zaoferowanie porównywalnej inwestycji.
Odrzucone argumenty
Nie zaistniały przesłanki do nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu. • Sąd Okręgowy naruszył art. 65§1 i 2 k.c., art. 58§2 k.c. i art. 394§1 k.c. oraz art. 233§1 k.p.c. • Zaskarżony wyrok był wadliwy i nie uwzględniał istotnych okoliczności sprawy. • Termin rozpoczęcia prac budowlanych mógł zostać przedłużony. • Kwota wpłacona tytułem zabezpieczenia stanowiła zadatek, a jej zwrot w podwójnej wysokości byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie wywiązał się z umowy na skutek nieuzyskania pozwolenia na budowę. • Niewywiązanie się przez powoda z umowy na skutek nieuzyskania pozwolenia na budowę strony potraktowały odmiennie, dając powodowi możliwość wywiązania się ze zobowiązania poprzez zlecenie pozwanemu innej inwestycji. • Sankcji tej nie można uznać za wygórowaną, wbrew temu bowiem, co wydaje się sądzić powód, jego obowiązek sprowadza się w praktyce do zapłaty 140000,-zł, nie zaś 280000,-zł, gdyż pozostałe 140000,-zł to suma, którą od pozwanego otrzymał w ramach swoistego zabezpieczenia i którą winien w każdym przypadku zwrócić.
Skład orzekający
Piotr Wójtowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia
Tomasz Ślęzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących odpowiedzialności stron w umowach o roboty budowlane, w szczególności w kontekście nieuzyskania pozwolenia na budowę i zwrotu zabezpieczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umowy i stanu faktycznego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów, zwłaszcza w kontekście ryzyk związanych z uzyskiwaniem pozwoleń i terminowością. Pokazuje również, jak sądy interpretują klauzule dotyczące zabezpieczeń i kar umownych.
“Niewykonana budowa i podwójny zwrot zabezpieczenia – klauzula umowna, która może zaboleć.”
Dane finansowe
WPS: 280 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.