Orzeczenie · 2013-11-20

I ACA 515/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2013-11-20
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobisteochrona prawnazakład karnyprawo własnościbezprawnośćzadośćuczynieniefunkcjonariusze służby więziennej

Powód P. C., osadzony w Zakładzie Karnym w S., wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa, domagając się zasądzenia kwoty 300 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz 100 000 zł na rzecz domu dziecka, a także pisemnych przeprosin za nadużycie władzy przez funkcjonariuszy. Roszczenia wynikały z kontroli celi, podczas której ujawniono i zniszczono należące do powoda 3 kawałki papieru ściernego. Sędzia penitencjarny uznał skargę powoda na działania funkcjonariuszy za zasadną, stwierdzając, że decyzja o zniszczeniu papieru była oparta na nieuprawnionych domniemaniach. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając działania funkcjonariuszy za bezprawne, ale jednocześnie stwierdzając, że naruszyły one jedynie prawo własności powoda, a nie jego dobra osobiste. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację powoda, podzielając w całości stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że choć zniszczenie papieru ściernego było bezprawne, nie można tego utożsamiać z naruszeniem dóbr osobistych, takich jak godność. Sąd odrzucił również zarzuty apelacji dotyczące ciężaru dowodu, wskazując, że dotyczyły one ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, których powód nie dochodził.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Rozróżnienie między naruszeniem prawa własności a naruszeniem dóbr osobistych w kontekście działań funkcjonariuszy służby więziennej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego w zakładzie karnym i ograniczeń jego praw.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zniszczenie mienia należącego do osadzonego w zakładzie karnym przez funkcjonariuszy służby więziennej, nawet jeśli było bezprawne, stanowi naruszenie dóbr osobistych tego osadzonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zniszczenie mienia należącego do osadzonego, nawet jeśli było bezprawne, stanowi naruszenie jego prawa własności, ale nie narusza jego dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania funkcjonariuszy polegające na zabraniu i zniszczeniu papieru ściernego należącego do powoda były bezprawne, jednakże naruszyły one jedynie prawo własności powoda, a nie jego dobra osobiste, takie jak godność.

Czy w sprawach o odpowiedzialność Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy ciężar udowodnienia wysokości szkody spoczywa na powodzie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli powód dochodzi odszkodowania, na nim spoczywa ciężar udowodnienia wysokości poniesionej szkody.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że ciężar dowodu wysokości szkody (art. 6 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c.) spoczywa na powodzie, który dochodzi odszkodowania, a nie na Skarbie Państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Powód nie dochodził odszkodowania, a gdyby dochodził, spoczywałby na nim ciężar udowodnienia wysokości szkody.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. W kontekście roszczeń odszkodowawczych, powód musiałby udowodnić wysokość szkody.

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania funkcjonariuszy polegające na zabraniu i zniszczeniu papieru ściernego były bezprawne. • Zniszczenie mienia naruszyło prawo własności powoda. • Kontrola celi była zgodna z prawem i nie stanowiła szykany.

Odrzucone argumenty

Zniszczenie papieru ściernego naruszyło dobra osobiste powoda. • Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na Skarbie Państwa. • Powód przebywający w jednostce penitencjarnej nie korzysta z praw obywatelskich.

Godne uwagi sformułowania

Trudno bowiem przyjąć, iż zabranie i zniszczenie mienia narusza godność osobistą właściciela, nawet jeżeli powód ma takie subiektywne odczucie. • Kontrola celi, która ma umocowanie prawne nie może być uznana za formę celowego nękania bądź szykany jego osoby.

Skład orzekający

Zbigniew Grzywaczewski

przewodniczący

Ewa Lauber-Drzazga

sprawozdawca

Bożena Oworuszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między naruszeniem prawa własności a naruszeniem dóbr osobistych w kontekście działań funkcjonariuszy służby więziennej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego w zakładzie karnym i ograniczeń jego praw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak nawet w warunkach zakładu karnego, działania funkcjonariuszy muszą być zgodne z prawem, ale jednocześnie pokazuje, że nie każde bezprawne działanie narusza dobra osobiste, co jest istotne dla prawników zajmujących się ochroną dóbr osobistych i odpowiedzialnością Skarbu Państwa.

Czy zniszczenie papieru ściernego w więzieniu to naruszenie dóbr osobistych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst