I ACA 511/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów B. K. i A. K. o zapłatę 126.054,59 zł od (...) S.A. z siedzibą w W. tytułem zwrotu środków zapłaconych na podstawie umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego, która zdaniem powodów zawierała abuzywne postanowienia. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo jedynie w części dotyczącej A. K., zasądzając na jej rzecz kwotę 126.054,59 zł. Sąd Okręgowy uznał zarzut braku legitymacji czynnej po stronie B. K. za uzasadniony, a także uznał klauzule dotyczące przeliczeń walutowych za niedozwolone i prowadzące do nieważności umowy. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił zaskarżony wyrok. Uzasadnił, że umowa kredytu indeksowanego do CHF zawierała niedozwolone postanowienia dotyczące mechanizmu indeksacyjnego, które naruszały dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta. Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie mieli prawo dochodzić zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, a powód B. K. posiadał legitymację czynną, gdyż środki na spłatę kredytu pochodziły z majątku wspólnego małżonków. Ostatecznie Sąd Apelacyjny zasądził od banku na rzecz powodów łącznie 126.054,59 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków takiej abuzywności dla ważności umowy oraz legitymacji czynnej współmałżonka.
Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji umowy i sposobu ustalania kursów walut przez bank. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna dla konkretnych postanowień.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, odwołujące się do kursów z tabeli kursowej banku, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ bankowi przyznano kompetencję do jednostronnego, niepodlegającego kontroli konsumenta, dowolnego ustalania wysokości kursu, co narusza dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule odwołujące się do tabeli kursowej banku są abuzywne, gdyż bank miał arbitralność w kształtowaniu kursów walut, co nie było transparentne dla konsumenta i naruszało jego interesy. Ocena ta dokonana została według stanu z chwili zawarcia umowy, niezależnie od późniejszych rynkowych kursów.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczących mechanizmu indeksacyjnego, prowadzi do nieważności całej umowy, jeśli nie można jej wykonać bez tych postanowień.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej pozbawiona klauzul indeksacyjnych staje się bytem niemogącym sensownie istnieć. Brak jest podstaw prawnych do zastąpienia abuzywnej klauzuli innym zapisem, co prowadzi do nieważności umowy.
Czy powód, który nie był stroną umowy kredytu, ale spłacał raty z majątku wspólnego małżonków, posiada legitymację czynną do dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada legitymację czynną do dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia, jeśli środki na spłatę rat pochodziły z majątku wspólnego małżonków, a wierzytelność z tytułu tych spłat została mu darowana.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że brak przymiotu kredytobiorcy po stronie powoda był irrelewantny, gdyż istotne było to, że należące do niego (wspólnie z żoną) środki zostały przekazane pozwanemu bez ważnej podstawy prawnej, a wierzytelność z tego tytułu weszła w skład majątku wspólnego.
Czy bank może skutecznie podnieść zarzut zatrzymania w sytuacji, gdy wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie, a powodowie dochodzą jedynie części uiszczonych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy zarzut zatrzymania został uznany za nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), ponieważ wierzytelność banku była zabezpieczona hipotecznie, a powodowie domagali się jedynie części uiszczonych świadczeń, co nie stwarzało obawy niezaspokojenia pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że instytucja zatrzymania ma na celu zabezpieczenie zwrotu świadczenia wzajemnego. W tej sprawie, przy zabezpieczeniu hipotecznym i częściowym dochodzeniu roszczeń, bank nie wykazał obawy niezaspokojenia, a odmowa skorzystania z zarzutu potrącenia była nieusprawiedliwiona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, odwołujące się do kursów z tabeli kursowej banku, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne), ponieważ bank miał arbitralność w kształtowaniu kursów walut, co narusza dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania zapłaty tytułem zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania zwrotu nienależnego świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany granicami żądania.
k.p.c. art. 98 § §1, §1 1 oraz §3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
k.r.o. art. 33 § pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspólność ustawowa małżeńska.
k.r.o. art. 36 § §2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Odpowiedzialność za zobowiązania dotyczące majątku wspólnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych dotyczących przeliczeń walutowych. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul. • Legitymacja czynna powodów do dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia z majątku wspólnego. • Naruszenie przez bank dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesu konsumenta.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji czynnej powoda B. K. • Ważność umowy kredytu i brak abuzywności klauzul. • Możliwość zastosowania art. 358 § 2 k.c. lub kursu średniego NBP po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Nadużycie prawa przez powodów poprzez dochodzenie zwrotu świadczeń. • Skuteczne podniesienie zarzutu zatrzymania przez bank.
Godne uwagi sformułowania
Bankowi została przyznana kompetencja do jednostronnego, niepodlegającego żadnej kontroli konsumenta, dowolnego ustalania wysokości wskazanego przelicznika. • Umowa o kredyt indeksowany do waluty obcej pozbawiona klauzul indeksacyjnych staje się bytem niemogącym sensownie istnieć. • Obrony konsumenta przed nieuczciwymi postanowieniami umowy przygotowanej przez przedsiębiorcę trudno uznać za nadużycie prawa.
Skład orzekający
Marek Boniecki
przewodniczący-sprawozdawca
Regina Kurek
sędzia
Barbara Baran
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków takiej abuzywności dla ważności umowy oraz legitymacji czynnej współmałżonka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji umowy i sposobu ustalania kursów walut przez bank. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna dla konkretnych postanowień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest istotne dla dalszego orzecznictwa w tej materii.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy i zasądza zwrot pieniędzy od banku!”
Dane finansowe
WPS: 126 054,59 PLN
zwrot środków: 126 054,59 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.