I ACA 503/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego Agencji (...) Sp. z o.o. przeciwko Gminie P. o kwotę 127.280,99 zł. Powódka, jako wierzyciel D. J. (1), uzyskała zajęcie komornicze wierzytelności przysługującej D. J. (1) od Gminy P. z tytułu umów o roboty budowlane. Gmina P., mimo zajęcia, wypłaciła całość wynagrodzenia liderowi konsorcjum, P. J., co uniemożliwiło powódce zaspokojenie swojej należności od D. J. (1). Sąd Okręgowy zasądził od Gminy na rzecz powódki dochodzoną kwotę, uznając, że Gmina poniosła szkodę przez niezastosowanie się do zajęcia komorniczego. Sąd Okręgowy ustalił, że D. J. (1) była wierzycielem Gminy w połowie należnego wynagrodzenia, mimo że nie wykonała osobiście prac, a umowa konsorcjum nie tworzyła odrębnego podmiotu prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Gminy, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego. Potwierdzono, że konsorcjum nie ma podmiotowości prawnej, a jego członkowie są wierzycielami zamawiającego w równych częściach, jeśli umowa nie stanowi inaczej. Gmina, wypłacając całość wynagrodzenia P. J., naruszyła obowiązki wynikające z zajęcia komorniczego i ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 886 § 3 k.p.c. w zw. z art. 902 k.p.c. i art. 416 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących konsorcjów w zamówieniach publicznych, odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności, podziału wierzytelności między członków konsorcjum oraz odpowiedzialności odszkodowawczej gminy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z konsorcjum i zajęciem komorniczym. Kluczowe jest ustalenie braku solidarności wierzycieli i podzielności wierzytelności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy gmina jako dłużnik zajętej wierzytelności, która nie zastosowała się do zajęcia komorniczego i wypłaciła całość wynagrodzenia liderowi konsorcjum, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela egzekwującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą, jeśli naruszyła obowiązki wynikające z zajęcia komorniczego i tym samym wyrządziła szkodę wierzycielowi.
Uzasadnienie
Gmina, jako poddłużnik, miała obowiązek zastosować się do wezwania komornika i nie wypłacać zajętej wierzytelności dłużnikowi (lub złożyć ją do depozytu). Wypłacając całość wynagrodzenia liderowi konsorcjum, zniweczyła skuteczne zajęcie i naruszyła przepisy k.p.c., co doprowadziło do szkody powódki, która nie mogła zaspokoić swojej należności. Odpowiedzialność opiera się na winie organu gminy.
Czy członkowie konsorcjum, występując jako wierzyciele wobec zamawiającego, są wierzycielami solidarnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członkowie konsorcjum nie są wierzycielami solidarnymi wobec zamawiającego, chyba że ustawa lub umowa stanowią inaczej. Wierzytelność jest podzielna.
Uzasadnienie
Prawo zamówień publicznych (art. 141 p.z.p.) kreuje jedynie odpowiedzialność solidarną konsorcjantów jako dłużników. W braku postanowień umownych lub ustawowych, wierzytelność jest podzielna, a jej części są równe, zgodnie z art. 379 § 1 k.c.
Czy umowa konsorcjum tworzy odrębny podmiot prawny i czy lider konsorcjum jest jedynym wierzycielem zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa konsorcjum nie tworzy odrębnego podmiotu prawnego. Stronami umów z zamawiającym są wszyscy członkowie konsorcjum, a lider nie jest jedynym wierzycielem.
Uzasadnienie
Konsorcjum nie posiada osobowości prawnej ani zdolności do czynności prawnych. Stronami umów z zamawiającym są poszczególni członkowie konsorcjum. Status lidera, nawet z pełnomocnictwem, nie czyni go wyłącznym wierzycielem.
Czy Gmina P. była dłużnikiem D. J. (1) z tytułu umów o roboty budowlane zawartych z konsorcjum?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Gmina P. była dłużnikiem D. J. (1) w części odpowiadającej jej udziałowi w wierzytelności.
Uzasadnienie
Mimo że D. J. (1) nie wykonała osobiście prac, a umowa konsorcjum określała podział zadań, Gmina jako zamawiający była zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia wszystkim członkom konsorcjum. Wobec braku postanowień o solidarności wierzycieli, wierzytelność D. J. (1) wynosiła połowę należnego wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencja (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D. | spółka | powódka |
| Gmina P. | organ_państwowy | pozwana |
| D. J. (1) | osoba_fizyczna | dłużniczka powódki / członek konsorcjum |
| P. J. | osoba_fizyczna | lider konsorcjum |
| M. J. (1) | osoba_fizyczna | pełnomocnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | wójt |
| M. R. | osoba_fizyczna | zastępca wójta |
| M. J. (2) | osoba_fizyczna | członek zarządu powódki |
| A. K. | inne | uczestnik spotkania |
| P. S. | inne | komornik sądowy |
| H. B. | spółka | podwykonawca |
Przepisy (29)
Główne
k.c. art. 379 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli jest kilku wierzycieli, a świadczenie jest podzielne, wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli. Części te są równe, jeżeli z okoliczności nie wynika nic innego.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu.
k.p.c. art. 886 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pracodawca (dłużnik zajętej wierzytelności), który nie zastosował się do wezwania komornika lub w inny sposób naruszył obowiązki wynikające z zajęcia, odpowiada za wyrządzoną przez to wierzycielowi szkodę.
k.p.c. art. 902
Kodeks postępowania cywilnego
Do egzekucji z wierzytelności stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z wynagrodzenia za pracę, w tym art. 886 k.p.c.
p.z.p. art. 23
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dopuszcza zawieranie umów konsorcjum w celu wspólnego ubiegania się o zamówienie publiczne. Lider konsorcjum może być określony jako pełnomocnik.
p.z.p. art. 141
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Kreuje odpowiedzialność solidarną członków konsorcjum wobec zamawiającego za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 379 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 467 § pkt. 1 i 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 470
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 896 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 896 § pkt. 2 in fine
Kodeks cywilny
k.c. art. 900 § § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 902
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 165 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 767
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 887 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 896 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 900 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.g. art. 11a
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 46
Ustawa o samorządzie gminnym
p.z.p. art. 23 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
D. J. (1) była wierzycielem Gminy P. w połowie należnego wynagrodzenia. • Gmina P. poniosła szkodę przez naruszenie obowiązków wynikających z zajęcia komorniczego. • Konsorcjum nie posiada podmiotowości prawnej, a jego członkowie są wierzycielami zamawiającego w równych częściach. • Wypłata całości wynagrodzenia liderowi konsorcjum nie zwalniała Gminy z obowiązku zapłaty na rzecz drugiego członka konsorcjum.
Odrzucone argumenty
Gmina P. nie była dłużnikiem D. J. (1). • D. J. (1) nie wykonała prac, więc nie przysługiwała jej wierzytelność. • Całość wynagrodzenia przypadała liderowi konsorcjum, P. J. • Zastosowanie art. 379 § 1 k.c. było błędne. • Gmina nie wyrządziła szkody powódce.
Godne uwagi sformułowania
Konsorcjum nie ma osobowości prawnej ani zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. • Wierzytelność członków konsorcjum dotycząca wypłaty wynagrodzenia za wykonane prace ma charakter podzielny. • Części te są równe, jeżeli z okoliczności nie wynika nic innego. • Pozwana przyjęła nieprzypisaną jej rolę organu powołanego do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych i zdecydowała się jawnie zignorować czynność egzekucyjną komornika sądowego. • Wypłata całości wynagrodzenia na rachunek wskazany w umowach nie oznaczała, że jedynym wierzycielem pozwanej był właściciel wskazanego rachunku.
Skład orzekający
Mieczysław Brzdąk
przewodniczący
Elżbieta Karpeta
sprawozdawca
Jacek Włodarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konsorcjów w zamówieniach publicznych, odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności, podziału wierzytelności między członków konsorcjum oraz odpowiedzialności odszkodowawczej gminy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z konsorcjum i zajęciem komorniczym. Kluczowe jest ustalenie braku solidarności wierzycieli i podzielności wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur egzekucyjnych i jakie mogą być konsekwencje ignorowania zajęcia komorniczego przez instytucję publiczną. Pokazuje również złożoność relacji w konsorcjach.
“Gmina zapłaci odszkodowanie za zignorowanie komornika – kluczowa lekcja dla samorządów!”
Dane finansowe
WPS: 127 280,99 PLN
odszkodowanie: 127 280,99 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.