I ACA 502/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę kwoty wynikającej z umowy kredytu denominowanego we franku szwajcarskim. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie umowy za bezskuteczne z powodu braku pisemnego wezwania do zapłaty oraz uznając klauzule dotyczące kursów walut za abuzywne. Sąd Apelacyjny w pierwszej instancji podzielił te ustalenia, a następnie Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazując na wadliwość oceny skuteczności wypowiedzenia umowy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku, potwierdzając abuzywność klauzul indeksacyjnych (§ 2, § 4, § 9 umowy) i stwierdzając, że po ich wyeliminowaniu pozwana nie zalegała ze spłatą kredytu, co czyniło wypowiedzenie umowy bezskutecznym. Sąd uznał, że umowa pozostaje wiążąca jako kredyt złotowy z oprocentowaniem według stawki LIBOR.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków ich eliminacji dla dalszego obowiązywania umowy.
Dotyczy umów zawartych przed zmianami w Prawie bankowym, gdzie klauzule indeksacyjne były stosowane w sposób opisany w orzeczeniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy kredytu denominowanego w walucie obcej jest skuteczne, jeśli nie zostało poprzedzone pisemnym wezwaniem do zapłaty pod rygorem wypowiedzenia?
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy kredytu nie było skuteczne, ponieważ bank nie poprzedził go pisemnym wezwaniem do zapłaty zaległości pod rygorem wypowiedzenia umowy, co wynika z analizy § 12 umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa ani przepisy nie uzależniają skuteczności wypowiedzenia od formy pisemnej wezwania, a pozwana była informowana o zadłużeniu i możliwości wypowiedzenia umowy telefonicznie.
Czy klauzule umowne dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej (kupna i sprzedaży) w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, zawartej z konsumentem, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule umowne dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej (kupna przy uruchomieniu kredytu i sprzedaży przy spłacie rat) są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że mechanizm ustalania kursów przez bank był nieprzejrzysty, jednostronny i pozwalał na dowolne kształtowanie zobowiązania konsumenta, co narusza równowagę kontraktową i dobre obyczaje. Klauzule te nie określają głównych świadczeń stron, a jedynie mechanizm ich waloryzacji.
Jaki jest skutek uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych, umowa pozostaje w mocy jako umowa kredytu udzielonego w złotych polskich, z oprocentowaniem według stawki LIBOR.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i TSUE, stwierdził, że eliminacja abuzywnych klauzul waloryzacyjnych nie prowadzi do zmiany wysokości i zasad ustalania oprocentowania, a umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, jeśli zawiera wszystkie niezbędne elementy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4a
Prawo bankowe
Wymogi dotyczące umów kredytu denominowanego/indeksowanego do waluty innej niż polska.
Pr. bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Możliwość spłaty rat kredytu bezpośrednio w walucie obcej.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie wartości waluty obcej według kursu średniego NBP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących sposobu ustalania kursu waluty obcej. • Brak skutecznego wypowiedzenia umowy z powodu braku pisemnego wezwania do zapłaty (choć Sąd Najwyższy zakwestionował tę przesłankę w kontekście formy). • Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, umowa pozostaje wiążąca jako kredyt złotowy z oprocentowaniem LIBOR.
Odrzucone argumenty
Skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu, mimo braku pisemnego wezwania do zapłaty. • Niesłuszne uznanie klauzul indeksacyjnych za abuzywne. • Możliwość zastąpienia abuzywnych klauzul kursem średnim NBP lub innymi przepisami dyspozytywnymi.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm ustalania kursów przez bank był nieprzejrzysty, jednostronny i pozwalał na dowolne kształtowanie zobowiązania konsumenta • klauzule te nie określają głównych świadczeń stron, a jedynie mechanizm ich waloryzacji • po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych, umowa pozostaje w mocy jako umowa kredytu udzielonego w złotych polskich, z oprocentowaniem według stawki LIBOR
Skład orzekający
Bogusław Dobrowolski
przewodniczący
Jadwiga Chojnowska
sędzia
Małgorzata Mikos - Bednarz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków ich eliminacji dla dalszego obowiązywania umowy."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed zmianami w Prawie bankowym, gdzie klauzule indeksacyjne były stosowane w sposób opisany w orzeczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, z rozbudowanym uzasadnieniem dotyczącym skutków eliminacji takich klauzul dla dalszego trwania umowy.
“Kredyt frankowy po 'odfrankowieniu': umowa nadal obowiązuje, ale w złotówkach i z oprocentowaniem LIBOR!”
Dane finansowe
WPS: 254 010,77 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.