I ACa 5/14

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2014-03-26
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
odsetkiopóźnienieprawo geologiczne i górniczeświadczenie bezterminowekoszty postępowaniaapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający odsetki od należności głównej od daty wezwania do zapłaty.

Powód dochodził zapłaty od pozwanej spółki, a Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając kwotę główną wraz z odsetkami od daty wezwania do zapłaty. Pozwana zaskarżyła wyrok w części dotyczącej odsetek, zarzucając naruszenie art. 481 k.c. i domagając się zmiany wyroku poprzez zasądzenie odsetek od dnia wyrokowania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że świadczenie było bezterminowe, a wezwanie do ugody z 27 października 2011 r. stanowiło wezwanie do wykonania, od którego biegnie opóźnienie.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z powództwa P. D. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o zapłatę. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60912,32 zł z ustawowymi odsetkami od 27 października 2011 r., w pozostałej części powództwo oddalając. Pozwana wniosła apelację od tego wyroku, zaskarżając go w części dotyczącej zasądzenia odsetek od należności głównej. Zarzuciła naruszenie art. 481 k.c. i domagała się zmiany wyroku przez zasądzenie odsetek od dnia wyrokowania lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie zawierało motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek, co stanowiło uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny wskazał jednak, że roszczenie wynikające z art. 99 w związku z art. 95 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego jest świadczeniem bezterminowym w rozumieniu art. 455 k.c., które powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Funkcję takiego wezwania pełniło wezwanie powoda do zawarcia ugody z dnia 27 października 2011 r., od kiedy pozwana pozostaje w opóźnieniu. Sąd odrzucił argumentację pozwanej, że prawo do odsetek powstało dopiero po wykrystalizowaniu roszczenia, wskazując na art. 481 § 1 k.c. Sąd zauważył również, że zasądzona należność została obliczona według cen z maja 2013 r., a pozwana nie wykazała, że ceny te były wyższe niż w październiku 2011 r. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na wadliwe rozstrzygnięcie o kosztach, które zostało narzucone referendarzowi sądowemu, jednak brak zaskarżenia tej części wyroku uniemożliwił jego korektę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe należą się od daty wezwania dłużnika do wykonania świadczenia, jeśli świadczenie to jest bezterminowe.

Uzasadnienie

Roszczenie wynikające z Prawa geologicznego i górniczego jest świadczeniem bezterminowym. Wezwanie do zawarcia ugody stanowiło wezwanie do wykonania świadczenia, od którego biegnie opóźnienie i prawo do odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
P. D.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w K.spółkapozwana

Przepisy (12)

Główne

p.g.g. art. 99

Prawo geologiczne i górnicze

Roszczenie obejmuje świadczenie bezterminowe w rozumieniu art. 455 k.c., które powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika.

p.g.g. art. 95 § ust. 2

Prawo geologiczne i górnicze

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel ma prawo do odsetek w przypadku opóźnienia dłużnika, niezależnie od jego winy.

u.p.g.g. art. 99

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

Roszczenie obejmuje świadczenie bezterminowe w rozumieniu art. 455 k.c., które powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika.

u.p.g.g. art. 95 § ust. 2

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

u.p.g.g. art. 150

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Roszczenie obejmuje świadczenie bezterminowe w rozumieniu art. 455 k.c., które powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika.

u.p.g.g. art. 148

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Świadczenie bezterminowe powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika.

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać motywy rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada rozliczania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd apelacyjny oddala apelację.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie z Prawa geologicznego i górniczego jest świadczeniem bezterminowym. Wezwanie do zawarcia ugody stanowiło wezwanie do wykonania świadczenia. Pozwana pozostaje w opóźnieniu od daty wezwania do zapłaty. Prawo do odsetek wynika z samego opóźnienia (art. 481 § 1 k.c.). Pozwana nie wykazała, że ceny z 2013 r. były wyższe niż w 2011 r.

Odrzucone argumenty

Prawo do odsetek powstało dopiero po wykrystalizowaniu roszczenia z uwagi na wygórowane pierwotne żądanie.

Godne uwagi sformułowania

Uchybienie to, acz rażące, nie musi jednak samo przez się prowadzić do uznania, że rozstrzygnięcie to jest wadliwe. Funkcję takiego wezwania wypełniło wezwanie przez powoda pozwanej do zawarcia ugody, co niespornie miało miejsce 27 października 2011 r., od tej daty zatem pozwana pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia. Zawarta w jej apelacji teza, że – wobec wygórowanego pierwotnie zgłoszonego żądania, kilkakrotnie przewyższającego uznane ostatecznie za zasadne – prawo do odsetek powstać mogło dopiero po wykrystalizowaniu roszczenia, nie może zostać zaakceptowana, pozostaje bowiem w sprzeczności z normą art. 481§1 k.c., przyznającą wierzycielowi prawo do odsetek w przypadku samego, niezależnego od winy, opóźnienia. Rzecz w tym jednak, że ruch cen na przestrzeni czasu nie zawsze jest jednostronny... Rzeczą pozwanej było ewentualnie wykazać, że ceny z 2013 r. wyższe są od tych z października 2011r., a skoro tego nie uczyniła, nie było powodu, by Sąd kwestię tę badał z urzędu. Zwrócić na koniec przyjdzie uwagę na rażącą nieprzystawalność narzuconej referendarzowi w rozstrzygnięciu o kosztach zasady, według której miałby on koszty rozliczyć, do treści rozstrzygnięcia w zakresie żądania zasadniczego.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Jastrzębska

sędzia

Lucyna Morys-Magiera

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek od świadczeń bezterminowych, w szczególności w kontekście Prawa geologicznego i górniczego oraz momentu powstania opóźnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa geologicznego i górniczego. Kwestia cen i ich wpływu na odsetki może być rozpatrywana indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odsetek od należności głównej, co jest częstym problemem w sporach cywilnych. Interpretacja momentu powstania opóźnienia i prawa do odsetek jest istotna dla praktyków.

Od kiedy należą się odsetki? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe zasady opóźnienia w zapłacie.

Dane finansowe

WPS: 60 912,32 PLN

należność główna: 60 912,32 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 5/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Piotr Wójtowicz (spr.) Sędziowie : SA Ewa Jastrzębska SO del. Lucyna Morys-Magiera Protokolant : Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa P. D. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II C 166/13, oddala apelację. Sygn. akt I ACa 5/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem, w częściowym uwzględnieniu powództwa, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda 60912,32 zł z ustawowymi odsetkami od 27 października 2011 r., w pozostałej części powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach w taki sposób, że rozliczenie ich pozostawił referendarzowi sądowemu stosownie do art. 98 (sic!) k.p.c. W zakresie, w jakim powództwo zostało uwzględnione, uznał je Sąd za zasadne i znajdujące podstawę w art. 99 w związku z art. 95 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego . Nie umotywował Sąd w ogóle rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek, ale jawi się jako oczywiste, że podstawę ich zasądzenia stanowią normy art. 481§1 i §2 k.c. W apelacji od opisanego wyżej wyroku pozwana zaskarżyła go w części zasądzającej odsetki od należności głównej. Zarzuciła dopuszczenie się przy orzekaniu w tej kwestii naruszenia art. 481 k.c. i w oparciu o ten zarzut wniosła o zmianę wyroku przez zasądzenie odsetek od dnia wyrokowania (czyli w istocie przez oddalenie żądania odsetek za okres dzień wyrokowania poprzedzający) i o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania apelacyjnego; alternatywnie wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Jak już wyżej zasygnalizowano, uzasadnienie skarżonego wyroku nie odpowiada wymogom art. 328§2 k.p.c. , nie zawiera bowiem żadnych motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek. Uchybienie to, acz rażące, nie musi jednak samo przez się prowadzić do uznania, że rozstrzygnięcie to jest wadliwe. Płynące z art. 99 w związku z art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (j.t. Dz.U. nr 228 z 2005 r., poz. 1947) [a właściwie ze znajdujących w sprawie zastosowanie, tożsamych w treści, norm art. 150 w związku z art. 148 obowiązującej od 1 stycznia 2012 r. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 163, poz. 981)] roszczenie obejmuje świadczenie bezterminowe w rozumieniu art. 455 k.c. , co oznacza, że winno być ono spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Funkcję takiego wezwania wypełniło wezwanie przez powoda pozwanej do zawarcia ugody, co niespornie miało miejsce 27 października 2011 r., od tej daty zatem pozwana pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia. Zawarta w jej apelacji teza, że – wobec wygórowanego pierwotnie zgłoszonego żądania, kilkakrotnie przewyższającego uznane ostatecznie za zasadne – prawo do odsetek powstać mogło dopiero po wykrystalizowaniu roszczenia, nie może zostać zaakceptowana, pozostaje bowiem w sprzeczności z normą art. 481§1 k.c. , przyznającą wierzycielowi prawo do odsetek w przypadku samego, niezależnego od winy, opóźnienia. Kwestią istotniejszą, choć przez skarżącą nie poruszoną, było to, że zasądzona ostatecznie na rzecz powoda należność obliczona została według cen z maja 2013 r. i nie wiadomo, jak miały się one do poziomu cen z października 2011 r.; gdyby były wyższe, powód uzyskałby odsetki od tej części zasądzonej kwoty, która w dacie wezwania do zapłaty nie była należna. Rzecz w tym jednak, że ruch cen na przestrzeni czasu nie zawsze jest jednostronny, w warunkach spowolnienia gospodarczego (a takie w okresie, którego spór dotyczy, w Polsce wystąpiło) możliwy jest i spadek cen, i ich wzrost, i ich stabilizacja. Rzeczą pozwanej było ewentualnie wykazać, że ceny z 2013 r. wyższe są od tych z października 2011r., a skoro tego nie uczyniła, nie było powodu, by Sąd kwestię tę badał z urzędu. Zwrócić na koniec przyjdzie uwagę na rażącą nieprzystawalność narzuconej referendarzowi w rozstrzygnięciu o kosztach zasady, według której miałby on koszty rozliczyć, do treści rozstrzygnięcia w zakresie żądania zasadniczego. Brak zaskarżenia wyroku w tej części uniemożliwił Sądowi Apelacyjnemu stosowną korektę tego wadliwego orzeczenia, dla jego wykonania jednak jako niezbędne jawi się dokonanie przez Sąd Okręgowy jego wykładni. Z powyższych względów na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI