I ACa 494/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. L. wniósł pozew wzajemny o zasądzenie kwoty 250.000.000 zł z odsetkami, wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych przez Spółdzielnię (...) w K. w związku z wniesieniem przez nią pozwu o zapłatę. Powód zarzucił, że pozew Spółdzielni był wadliwy i bezprawny. Sąd Okręgowy, stosując art. 191 § 1 kpc, uznał pozew wzajemny za oczywiście bezzasadny i pozorny. Sąd argumentował, że powód nie wykazał żadnej szkody ani okoliczności uzasadniających odpowiedzialność Spółdzielni, a sama wysokość dochodzonego roszczenia była nieuzasadniona. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie zmierzał do uzyskania ochrony prawnej, lecz do samego uruchomienia postępowania sądowego, co potwierdzała liczba podobnych, oczywiście bezzasadnych postępowań inicjowanych przez powoda. Powód w apelacji zarzucił naruszenie zasad państwa prawa, Konstytucji RP, zasadę prawa do sądu i niedyskryminacji, a także wadliwe procedowanie sądu okręgowego. Twierdził, że uzasadnienie wyroku było pisane na zasadzie kopiuj-wklej, zawierało nieprawdziwe informacje i świadczyło o uprzedzeniu sędziego do powoda. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając w całości ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że powód nie skonkretyzował wierzytelności, nie wykazał szkody ani odpowiedzialności Spółdzielni, a jego argumentacja w apelacji ograniczała się do polemiki z ustaleniami sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny uznał powództwo za oczywiście bezzasadne i oddalił apelację na podstawie art. 391 § 3 k.p.c., jednocześnie odstępując od obciążania powoda kosztami sądowymi na mocy art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 191 § 1 kpc w kontekście pozwu oczywiście bezzasadnego i pozornego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której powód nie wykazał szkody ani odpowiedzialności pozwanego, a jego działania sugerowały celowe przedłużanie postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozew wzajemny o zapłatę odszkodowania z tytułu naruszenia dóbr osobistych, oparty na twierdzeniu o wadliwości i bezprawności pozwu pierwotnego, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i pozorny na podstawie art. 191 § 1 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozew wzajemny może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i pozorny, jeśli z jego treści i okoliczności wynika, że nie ma szans na uwzględnienie, nie wykazano szkody ani odpowiedzialności pozwanego, a celem powoda jest jedynie uruchomienie postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał szkody ani odpowiedzialności pozwanej, a żądanie było nieuzasadnione. Wskazano, że oczywista bezzasadność oznacza sytuację, w której dla każdego prawnika jest oczywiste, że powództwo nie zostanie uwzględnione. Powód nie przedstawił okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pozwanej ani wyrządzoną szkodę, co przesądza o oczywistej bezzasadności pozwu.
Czy oddalenie pozwu na podstawie art. 191 § 1 kpc narusza prawo do sądu i zasadę niedyskryminacji zapisaną w Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Nie, oddalenie pozwu na podstawie art. 191 § 1 kpc, jeśli spełnione są jego przesłanki, nie narusza prawa do sądu, ponieważ przepis ten ma na celu zapobieganie nadużywaniu postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie odniósł się bezpośrednio do zarzutu naruszenia Konstytucji, ale poprzez oddalenie apelacji i podzielenie oceny sądu pierwszej instancji, potwierdził prawidłowość zastosowania art. 191 § 1 kpc. Argumentacja sądu pierwszej instancji wskazywała, że przepis ten ma na celu zapobieganie stratze czasu i pracy sądu w sprawach ewidentnie bezzasadnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia (...) w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 191 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew oczywiście bezzasadny to taki, którego treść pozwala przewidywać, że w żadnym wypadku nie ma on szans uwzględnienia, wobec czego nadawanie mu biegu jest stratą czasu i pracy sądu. Brak roszczenia z przyczyn prawnych lub faktycznych zauważalny jest dla każdego prawnika bez głębszej analizy prawnej i bez konieczności prowadzenia postępowania dowodowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wniesienia apelacji od wyroku wydanego na podstawie art. 191 § 1 kpc, sąd drugiej instancji może pominąć czynności, które ustawa nakazuje podjąć na skutek wniesienia apelacji, w szczególności nie wzywać powoda do usunięcia jej braków ani uiszczenia opłaty. Sąd drugiej instancji może rozpoznać apelację na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 391 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku oddalającego apelację sąd drugiej instancji może ograniczyć do odwołania się do ustaleń i wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną przeciwnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu, a w szczególności obciążyć strony obowiązkiem zwrotu części lub całości kosztów sądowych.
k.p.c. art. 204 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy przekazania sprawy przez sąd rejonowy do sądu okręgowego.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy strona była pozbawiona możności działania lub obrony praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozew wzajemny był oczywiście bezzasadny i pozorny, ponieważ powód nie wykazał szkody ani odpowiedzialności pozwanej. • Żądanie pozwu było nieuzasadnione, a jego treść pozwalała przewidywać, że nie zostanie uwzględnione. • Powód nie zmierzał do uzyskania ochrony prawnej, lecz do samego uruchomienia postępowania sądowego.
Odrzucone argumenty
Wyrok narusza zasady państwa prawa i prawa obywatela zapisane w Konstytucji RP. • Wyrok nie był pisany zgodnie z zasadami, był tworzony na zasadzie kopiuj-wklej. • Błędnie przyjęty za podstawę trybu orzekania art. 191 § 1 kpc narusza prawo do sądu i zasadę niedyskryminacji. • Sąd okręgowy wadliwie procedował, lekceważąc art. 204 § 2 kpc. • Uzasadnienie wyroku zawierało subiektywne oceny, pomówienia i świadczyło o uprzedzeniu sędziego do powoda. • Pozwany wprowadzał sąd w błąd, posługiwał się fałszywymi dokumentami i działał na szkodę powoda. • Orzeczenie jest wadliwe i nieważne na zasadzie art. 379 pkt 5 kpc.
Godne uwagi sformułowania
„oczywista bezzasadność powództwa” – dla każdego prawnika, bez potrzeby analizowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym jest zupełnie oczywiste, że powództwo nie może być uwzględnione • pozew oczywiście bezzasadny należy uważać taki, którego treść pozwala przewidywać, że w żadnym wypadku nie ma on szans uwzględnienia, wobec czego nadawanie mu biegu jest stratą czasu i pracy sądu • powództwo zostało wytoczone tylko dla samego prowadzenia sprawy sądowej i z tego względu ma charakter pozorny • nie przytoczył żadnych okoliczności z których wynika, że faktycznie została mu wyrządzona szkoda czy, że doznał jakiejkolwiek szkody • nie wskazał strony pozwanej
Skład orzekający
Andrzej Żelazowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 191 § 1 kpc w kontekście pozwu oczywiście bezzasadnego i pozornego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której powód nie wykazał szkody ani odpowiedzialności pozwanego, a jego działania sugerowały celowe przedłużanie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy mogą szybko oddalać pozwy, które uznają za ewidentnie bezzasadne i pozorne, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Zarzuty powoda dotyczące naruszenia prawa do sądu dodają jej pewnego zainteresowania.
“Czy można pozwać za to, że ktoś pozwał Ciebie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy pozew jest "oczywiście bezzasadny".”
Dane finansowe
WPS: 250 000 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.