I ACa 491/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, potwierdzając skuteczne przejęcie długu przez spółkę przejmującą przedsiębiorstwo, co zwalniało pozwanego z obowiązku zapłaty.
Powód domagał się zapłaty wynagrodzenia za usługi doradcze od pozwanej spółki. Pozwana twierdziła, że prawa i obowiązki z umowy zostały przeniesione na inną spółkę w związku ze sprzedażą przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że doszło do skutecznego przejęcia długu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając stanowisko sądu niższej instancji, że zgoda powoda na przeniesienie praw i obowiązków stanowiła zgodę na przejęcie długu, co zwalniało pozwanego z odpowiedzialności.
Powód (...) Sp. z o.o. wniósł o zasądzenie od Huty (...) S.A. kwoty ponad 205 tys. zł tytułem wynagrodzenia za usługi doradcze w zakresie przygotowania wniosku o wsparcie finansowe z funduszy UE. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że prawa i obowiązki ze spornej umowy zostały przeniesione na spółkę (...) Sp. z o.o. w związku z planowaną sprzedażą przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo, uznając, że doszło do skutecznego przejęcia długu przez spółkę (...) na podstawie art. 519 § 2 k.c., co skutkowało zwolnieniem pozwanej z długu. Powód zaskarżył ten wyrok apelacją, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 55^4 k.c. (przez jego niezastosowanie), art. 65 § 1 k.c. (przez niewłaściwe zastosowanie) oraz art. 455 k.c. (przez błędną wykładnię). Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację. Sąd uznał, że zgoda powoda wyrażona w piśmie z dnia 8 lipca 2011 r. na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 26 października 2009 r. na rzecz spółki (...) Sp. z o.o. była zgodą na przejęcie długu w rozumieniu art. 519 § 2 pkt 2 k.c. Sąd podkreślił, że zgoda wierzyciela wyrażona przed zawarciem umowy o przejęcie długu musi wskazywać konkretnego przejemcę, co miało miejsce w tej sprawie. W związku z tym, z dniem zawarcia umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa w dniu 31 stycznia 2012 r., odpowiedzialność za dług przeszła na spółkę (...) Sp. z o.o., a pozwana została zwolniona z długu. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 455 k.c., uznając, że stanowisko powoda dotyczące wymagalności roszczenia było nietrafne, a nawet gdyby przyjąć jego argumentację, to i tak powództwo zostało wytoczone po skutecznym przejęciu długu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zgoda wierzyciela na przeniesienie praw i obowiązków, wyrażona w sposób wskazujący konkretnego przejemcę, stanowi zgodę na przejęcie długu, co skutkuje zwolnieniem pierwotnego dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgoda powoda na przeniesienie praw i obowiązków z umowy, wyrażona w piśmie z dnia 8 lipca 2011 r. w odpowiedzi na prośbę pozwanej o zgodę w związku ze sprzedażą przedsiębiorstwa, była zgodą na przejęcie długu w rozumieniu art. 519 § 2 pkt 2 k.c. Zgoda ta, wskazująca konkretnego nabywcę, umożliwiła skuteczne przejęcie długu przez spółkę przejmującą przedsiębiorstwo, co zwalniało pozwanego z odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) " Sp. z o.o. | spółka | powód |
| Huta (...) S.A. | spółka | pozwany |
| L. M. ( (...) ) Sp. z o.o. | spółka | przejmujący dług |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 519 § § 2 pkt 2
Kodeks cywilny
Zgoda wierzyciela na przejęcie długu, wyrażona przed zawarciem umowy o przejęcie długu, musi wskazywać osobę przejemcy.
Pomocnicze
k.c. art. 55^4
Kodeks cywilny
Nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na zwolnienie z długu.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli powinna uwzględniać cel, dla którego zostały złożone, oraz kontekst sytuacyjny.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie pieniężne jest wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania, jeśli termin nie został oznaczony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne przejęcie długu przez spółkę przejmującą przedsiębiorstwo na podstawie zgody wierzyciela. Zwolnienie pozwanego z długu w związku z przejęciem przedsiębiorstwa. Nietrafność zarzutów dotyczących naruszenia art. 55^4 k.c. i art. 455 k.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 55^4 k.c. przez niezastosowanie. Naruszenie art. 65 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 455 k.c. przez błędną wykładnię wymagalności roszczenia. Brak skutecznego przejęcia długu i zwolnienia pozwanego z zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
Zgoda na przejęcie długu może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak też równocześnie z zawarciem tej umowy bądź też po jej zawarciu. Jeżeli zgoda jest wyrażona przed zawarciem umowy pomiędzy dłużnikiem a przejemcą długu, to musi wskazywać osobę przejemcy. Podstawową bowiem konsekwencją przejęcia długu jest następstwo (sukcesja) w dług, polegająca na tym, że przejemca wstępuje w sytuację prawną dotychczasowego dłużnika, który zostaje zwolniony z długu.
Skład orzekający
Marek Klimczak
przewodniczący
Anna Gawełko
sprawozdawca
Dariusz Mazurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejęcia długu w związku ze sprzedażą przedsiębiorstwa, znaczenie zgody wierzyciela, wykładnia oświadczeń woli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa i zgody wierzyciela na przeniesienie praw i obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przejęcia długu przy sprzedaży przedsiębiorstwa, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Wyjaśnia, jak zgoda wierzyciela wpływa na odpowiedzialność stron.
“Sprzedajesz firmę? Uważaj na długi! Sąd wyjaśnia, kiedy zgoda na przeniesienie umowy to zgoda na przejęcie długu.”
Dane finansowe
WPS: 205 160,01 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt. I ACa 491/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Marek Klimczak Sędziowie: SA Anna Gawełko (spr.) SA Dariusz Mazurek Protokolant: sekr.sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na rozprawie sprawy z powództwa (...) " Sp. z o.o. z/s w W. przeciwko Hucie (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt VI GC 142/13 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Powód (...) Spółka z o.o. z/s w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej Huty (...) z/s w S. kwoty 205.160,01 zł tytułem wynagrodzenia za usługi doradcze w zakresie przygotowania wniosku o wsparcie finansowe w ramach funduszy Unii Europejskiej w latach 2007 - 2013 dla projektów inwestycyjnych pozwanej Spółki. W sprzeciwie od upominawczego nakazu zapłaty pozwana Huta (...) S.A. wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że nie jest zobowiązana do zapłaty żądanej przez powoda kwoty, ponieważ prawa i obowiązki ze spornej umowy zostały przeniesione za zgodą powoda na rzecz spółki (...) ( (...) ) w S. . Wyrokiem z dnia 26 lipca 2012r. (sygn. VI Gc 142/13) Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok Sąd oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: W dniu 26.10.2009r. strony sporu zawarły umowę nr (...) na podstawie, której powód jako wykonawca zobowiązał się świadczyć na rzecz pozwanego usługi doradcze w zakresie przygotowania wniosku o wsparcie finansowe UE w latach 2007-2013, dla projektów inwestycyjnych pozwanego – jako zamawiającego – wymienionych szczegółowo w § 2 ust. 2, dla których wykonawca stwierdził możliwość uzyskania dofinansowania. Jest niesporne, że powód wykonał zamówione usługi o wartości określonej w wystawionych dokumentach rozliczeniowych. Pozwana nie zakwestionowała również twierdzeń powoda, że otrzymała z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości kwoty dofinansowania, tj. w dniu 18.05.2011r. – 6.203,81 zł i w dniu 2.06.2011r. – 35.154,92 zł oraz w dniu 19.05.2011r. – 6.351,93 zł w dniu 2.06.2011r. – 35.994,30 zł. W § 6 w umowie strony ustaliły ogólne zasady wynagrodzenia, przyjmując – między innymi – że faktury wystawione przez powoda mają być płatne w terminie 14 dni od daty ich otrzymania przez zamawiającego. Zamawiający (pozwany) winien był jednak przekazać przyjmującemu zamówienie (powodowi) informację o uzyskaniu decyzji o przyznaniu dofinansowania niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni od jej uzyskania. Pozwana nie podnosiła w sprawie aby informacje w tym przedmiocie do powoda faktycznie skierowano. W dniu 25.05.2011r. pozwana spółka zwróciła się do powoda o wyrażenie zgody na „przeniesienie umowy z dnia 26.10.2009r. i umowy z dnia 18.10.2010r. na (...) Sp. z o.o. z/s w S. ”. W piśmie tym wyjaśniła, że w związku z planowaną sprzedażą przedsiębiorstwa zwraca się o wyrażenie powyższej zgody (k.38). Powód pismem z dnia 8.07.2011r. wyraził zgodę na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy nr (...) z dnia 26.10.2009r. oraz umowy z dnia 18.10.2010r. nr (...) na L. M. ( (...) ) Sp. z o.o. w S. (k.40). W dniu 26.10.2012r., a więc po złożeniu powyższego oświadczenia powód wystawił dwie faktury vat nr (...) r. na kwotę 90.451,27 zł i nr (...) r. na kwotę 114.708,74 zł wskazując w nich jako nabywcę – pozwaną spółkę. Faktury te obejmowały wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy z dnia 26.10.2009r., co wyraźnie zaznaczono w ich treści (k. 41-42). Pozwana należności tych nie zapłaciła, wskazując że zobowiązanym do zapłaty jest spółka (...) . Spółka ta bowiem przejęła z dniem 1 lutego 2012r. prawa i obowiązki wynikające m.in. z umowy stron sporu z dnia 26.10.2009r. W dniu 31.01.2012r. doszło bowiem do zawarcia umowy przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa pomiędzy pozwaną spółkę – jako sprzedającym – i L. M. ( (...) ) Sp. z o.o. jako – kupującym (k. 85 i in.) Powód podtrzymując żądanie pozwu argumentował, że należność objęta fakturami stała się wymagalna w czerwcu 2011r., a nabycie przedsiębiorstwa miało miejsce w dniu 31.01.2012r. – to zobowiązanym do zapłaty należności z faktur – jest pozwana spółka. W świetle powyższych ustaleń faktycznych – Sąd Okręgowy podkreślił, że do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawała kwestia, czy doszło do skutecznego przejęcia długu pozwanej spółki wobec powoda przez Spółkę (...) ( (...) ) z/s w S. ( art. 519 § 2 kc ), co skutkuje tym, że dotychczasowy dłużnik zostaje zwolniony od obowiązku świadczenia wobec wierzyciela a przejemca staje się dłużnikiem. Od momentu dokonania przejęcia – zgodnie z art. 519 kc – odpowiedzialność za dług ciąży na majątku przejemcy. Przejęcie długu następuje w drodze umowy pomiędzy przejemcą a dłużnikiem lub wierzycielem. W obu przypadkach do zawarcia tej umowy potrzebna jest zgoda tej strony zobowiązana, która nie uczestniczy w umowie przejęcia długu ( art. 519 § 2 kc ). Zgoda na przejęcie długu może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak też równocześnie z zawarciem tej umowy bądź też po jej zawarciu. Zgoda wyrażona przed zawarciem umowy musi wskazywać osobę przejemcy i nie upoważnia ona dłużnika lub wierzyciela do zawarcia umowy z kimkolwiek, lecz z konkretnie wskazaną osobę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie: zgoda wierzyciela – powoda – na przeniesienie praw i obowiązków została udzielona przed zawarciem umowy przejęcia. Zapisy w umowie z dnia 31.01.2012r. przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa – wyraźnie wskazują, ze z dniem jej zawarcia przejmujący ( L. M. ) przejął wszystkie zobowiązania z umów wymienionych w załączniku nr 4 pkt. 1 – bez względu na to, czy były one czy też nie w dacie jej zawarcia wymagalne. Sąd podzielił, że translatywne przejęcie przez nabywcę przedsiębiorstwa długów związanych z jego prowadzeniem następuje według ogólnych zasad zmiany dłużnika przewidzianych w art. 519 i nast. kc. W takim zakresie, w jakim to nastąpi, wyłączone jest stosowanie regulacji art. 526 zd.1 kc – obecnie art. 55 4 kc. W ocenie Sądu Okręgowego, stanowisko powoda odnośnie wymagalności roszczenia w świetle umowy zawartej z pozwanym – nie jest trafne. Kwestia ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Wymagalność roszczeń powoda podlega określeniu według zasady z art. 455 kc. Sąd oddalił powództwo – stojąc na stanowisku , że w świetle art. 519 § 2 pkt. 2 kpc doszło do przejęcia długu przez (...) Sp. z o.o. w S. . Powyższy wyrok powód zaskarżył apelacją. Zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 55 4 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż nie znajduje on w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż doszło do translatywnego przejęcia przez nabywcę przedsiębiorstwa długów związanych z jego prowadzeniem w trybie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego , mimo, iż powodowa spółka nie zwolniła z długu strony pozwanej i nie doszło do przejęcia długu; b) art.65 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż zgoda wyrażona przez powodową spółkę w oświadczeniu z dnia 8 lipca 2011r. na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy nr (...) z dnia 26 października 2009r. stanowi zgodę wierzyciela na zwolnienie pozwanej spółki z długu o której mowa w art. 519 § 2 pkt.2 ) kodeksu cywilnego , mimo, iż złożone oświadczenie tego nie stanowi; c) art. 455 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż termin spełnienia świadczenia jest równoważny terminowi wymagalności roszczenia, a także iż w umowie łączącej strony nie określono terminu spełnienia świadczenia, mimo, iż w postanowieniach § 5 ust. 5 oraz w art. § 6 ust. 3 umowy strony w sposób precyzyjny określiły odmiennie wymagalność i termin spełnienia świadczenia; d) art. 519 § 1 w związku z art. 519 § 2 pkt 2) Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest przyjęcie, iż doszło do zwolnienia pozwanej spółki z długu (przejęcia długu), mimo iż powodowa spółka nie złożyła oświadczenia wymaganego postanowieniami art. 519 § 2 pkt. 2 ) kodeksu cywilnego . 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez dowolną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania i wyciągniecie ze zgromadzonego materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, iż; a) powodowa spółka wyraziła zgodę na zwolnienie pozwanej spółki z długu w postaci należnego wynagrodzenia w wysokości: 205.160,01 złotych za świadczone usługi doradcze, a w konsekwencji przyjęcie, iż pozwana spółka (dotychczasowy dłużnik) nie jest zobowiązana do zapłaty długu względem powodowej spółki; b) doszło do przejęcia długu pozwanej spółki w postaci należnego wynagrodzenia w wysokości 205.160,01 złotych za świadczone usługi doradcze przez spółkę pod firmą: „ L. M. ( (...) ) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” z siedzibą w S. , a w konsekwencji przyjęcie, iż pozwana spółka (dotychczasowy dłużnik) nie jest zobowiązana do zapłaty długu względem powodowej spółki; Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji jako nieuzasadnionej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało się odnieść do naruszenia przepisów postępowania, które – w ocenie skarżącego – miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten powód sprowadza do naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 kpc przy ocenie dowodu w postaci pisemnego oświadczenia złożonego przez powoda w dniu 8.11.2011r. Analizując uzasadnienie tego zarzutu przedstawione w uzasadnieniu apelacji – należy stwierdzić, że – wbrew treści tego zarzutu przedstawionego w apelacji jako zarzutu prawa procesowego – autor apelacji w istocie kwestionuje przyjętą przez Sąd wykładnię pisemnego oświadczenia powoda z dnia 8.07.2011r. w przedmiocie wyrażenia przez niego zgody na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy z 26.10.2009r. zawartej z pozwanym, a więc w istocie zarzut ten dotyczy naruszenia prawa materialnego opisanego przez skarżącego w pkt. 1b) apelacji. Podniesione przez powoda zarzuty naruszenia prawa materialnego także są nieuzasadnione. Jest faktem niespornym, że w dniu 31 stycznia 2012r. pozwana spółka zawarła z firmą (...) ( (...) ) Spółka z o.o. z siedzibą w S. umowę przeniesienia prawa własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa ( art. 55 1 kc ). Przedmiot umowy został szczegółowo opisany w treści aktu notarialnego. Do umowy sporządzono 22 załączniki stanowiące jej integralną część. Dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu istotna jest treść załącznika 4, który zawiera listę umów, których prawa i obowiązki przeszły na nabywcę przedsiębiorstwa. Pod pozycją nr (...) (k.125) wymieniona jest umowa nr (...) z dnia 26.10.2009r., w oparciu o którą powód wystawił faktury będące przedmiotem sporu. Zgodnie z art. 55 4 kc nabywca przedsiębiorstwa […] jest odpowiedzialny ze zbywcą przedsiębiorstwa, za jego zobowiązania związane związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa […] Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. Nie ma wątpliwości, że odpowiedzialność, o której mowa w art. 55 4 kc ponosi także nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku zajął stanowisko, że w sprawie należało orzec według zasady wynikającej z art. 519 kc , dlatego wyłączone jest zastosowanie art. 55 4 kc. Powód natomiast zarzuca, że Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne nie stosując przepisu art. 55 4 kc. Zdaniem skarżącego powodowa spółka nie zwolniła pozwanej z długu i nie doszło do przejęcia długu. Poprzez zastosowanie przepis art. 519 kc – Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne, naruszając równocześnie przepis art. 65 kc przez jego niewłaściwe zastosowania. Istota sporu sprowadza się więc do rozstrzygnięcia , czy żądanie pozwu skierowane przeciwko pozwanej spółce, jako stronie umowy z dnia 26.10.2009r. nr (...) , będącej podstawą wystawienia faktur załączonych do pozwu – powinno być ocenione przez pryzmat art. 519 i n.kc – jak to uczynił Sąd Okręgowy - czy też według zasady wynikającej z art. 55 ( 4) kc – jak tego domaga się powód. Trafnie wskazuje powód na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 4.04.2007r. (sygn. akt V CSK 3/07, Lex nr 247585) iż nabywca przedsiębiorstw przejmuje długi związane z jego prowadzeniem tylko za zgodą wszystkich wierzycieli. W razie braku takiej zgody – na podstawie art. 55 4 kc nabywca odpowiada ze zbywcą przedsiębiorstwa solidarnie […]. Zatem w pierwszej kolejności rozważyć należy, czy powód jako wierzyciel wyraził zgodę na przejęcie długu pozwanej spółki, ze skutkiem zwolnienia pozwanej spółki z długu. W tym zakresie przypomnieć należy dwa dokumenty: - pismo pozwanej spółki z dnia 25.05.2011r. (k.38), skierowane do powodowej spółki zawierające prośbę o wyrażenie zgody na przeniesienie umowy nr (...) z dnia 26.10.2009r. zawartej z Hutą (...) […] w związku z planowaną sprzedażą przedsiębiorstwa Huty (...) na rzecz L. M. ( (...) ) sp. z o.o. w S. . - oświadczenie powoda z dnia 8.07.2011r. o wyrażeniu zgody na przeniesienie prawa i obowiązków wynikających z umowy z dnia 26.10.2009r. nr (...) (k.40). Okoliczność skutecznego złożenia przez powoda oświadczenia woli o treści określonej w piśmie z dnia 8.07.2011r. jest bezsporna. Zdaniem powoda – złożenie tego oświadczenia nie oznaczało jednak zgody na zwolnienie pozwanej z długu – a zatem – w jego ocenie – nie doszło do przejęcia długu przez nabywcę przedsiębiorstwa - (...) ( (...) ) Spółkę z o.o. (...) zaś uzasadnia solidarną odpowiedzialność pozwanej spółki – jako zbywcy przedsiębiorstwa – na podstawie art. 55 4 kc , bowiem pozwana spółka nie została zwolniona z długu wobec powoda. Stanowiska powoda nie sposób jednak podzielić. Sąd Okręgowy trafnie dokonał oceny prawnej i skutków złożenia przez powoda oświadczenia wyrażonego w piśmie z dnia 8.07.2011r. Wykładni tego oświadczenia woli powoda nie można dokonywać w oderwaniu od celu, dla którego zostało ono złożone. Cel ten został wyraźnie określony w piśmie pozwanego z dnia 25.05.2011r.- gdzie pozwany wyraźnie zaznaczył, że oczekuje od powoda złożenia określonej treści oświadczenia – w związku z planowaną sprzedażą swojego przedsiębiorstwa na rzecz wskazanego nabywcy. Nie budzi wątpliwości, że oświadczenie powoda o wyrażeniu zgody na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 26.10.2009r. było podstawą do sporządzenia załącznika nr 4 do umowy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawartej przez pozwanego w dniu 31.01.2012r. z L. M. ( (...) ) sp. z o.o. Należy zauważyć, że przejęcie długu jest czynnością prawną dwuczłonową, składającą się z jednej z umów wskazanych w art. 519 § 2 pkt. 2 kc ) i oświadczenia zawierającego zgodę na zmianę dłużnika (w niniejszej sprawie chodzi o oświadczenie powoda w przedmiocie zgody – jako wierzyciela). Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że zgoda na przejęcie długu, o której mowa w art. 519 § 2 pkt. 2 kc – może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak też równocześnie z zawarciem tej umowy, bądź też po jej zawarciu. Jeżeli zgoda jest wyrażona przed zawarciem umowy pomiędzy dłużnikiem a przejemcą długu, to musi wskazywać osobę przejemcy. Tak stało się w niniejszej sprawie. W tym stanie prawnym – wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 519 kc i n. – należy stwierdzić, że doszło do skutecznego przejęcia długu pozwanej spółki przez przejemcę L. M. ( (...) ) sp. o.o. w S. . Oznacza to tym samym – zwolnienie pozwanej spółki z długów, których źródłem jest umowa stron sporu zawarta w dniu 26.10.2009r. Podstawową bowiem konsekwencją przejęcia długu jest następstwo (sukcesja) w dług, polegająca na tym, że przejemca wstępuje w sytuację prawną dotychczasowego dłużnika, który zostaje zwolniony z długu. Przejęcie długu nie wpływa w sensie prawnym na stosunek obligacyjny łączący wierzyciela z dawnym dłużnikiem, a następnie z przejemcą. Od momentu dokonania przejęcia zgodnie z art. 519 kc ( co w niniejszej sprawie miało miejsce z chwilą zawarcia umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31.01.2012r.) – odpowiedzialność za dług ciąży na majątku przejemcy. Zarzuty naruszenia prawa materialnego ( art. 65 § 1 kc i 519 § 1 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 kc są więc nietrafne. Końcowo należy się odnieść do zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 455 kc. Powód twierdzi, że nie doszło do przejęcia długu pozwanego wynikającego z umowy z dnia 26.10.2009r. bowiem w dacie złożenia przez niego oświadczenia – w dniu 8.07.2011r. – jego roszczenie dochodzone pozwem w niniejszej sprawie było wymagalne przed tym dniem, zaś jego zgoda wyrażona w powołanym oświadczeniu rodziła skutki na przyszłość, od momentu zawarcia umowy sprzedaży w dniu 31.01.2012r. Stanowisko powoda w przedmiocie wymagalności jego roszczeń dochodzonych pozwem w niniejszej sprawie – jest nietrafne. W doktrynie i judykaturze wymagalność roszczenia określane jest jako stan , w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Jest to stan potencjalny, o charakterze obiektywnym, którego początek zbiega się z chwilą uaktywnienia się wierzytelności. Wymagalność roszczenia następuje: a) z upływem wyznaczonego przez strony terminu spełnienia świadczenia b) niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania. Z chwilą, gdy roszczenie staje się wymagalne – wierzyciel może dochodzić roszczenia na drodze sądowej – wcześniej wytoczone powództwo zostało by oddalone jako żądanie przedwczesne (roszczenie niewymagalne), w przypadku świadczenia pieniężnego rozpoczynają bieg odsetki i rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia. W niniejszej sprawie powód domagał się zapłaty kwoty 205.160,01zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3.06.2011r., zaś podstawą tego żądania były dwie faktury nr (...) – obie z daty 26.12.2012r. (k. 41 i 42). W obu fakturach powód określił termin zapłaty na dzień 9.01.2013r. Już z samego faktu porównania daty, od której powód żąda zapłaty odsetek – 3.06.2011r. z terminem płatności należności objętych fakturami w/w – 9.01.2013 r. wyraźnie wynika sprzeczność stanowiska powoda w przedmiocie wymagalności roszczenia. Żądanie odsetek jest oparte na treści art. 481 kc , jest konsekwencją opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, na który to zresztą przepis powód wskazuje w uzasadnieniu pozwu. Nie pozostaje w opóźnieniu w zapłacie dłużnik, jeśli nie uchybił terminowi zapłaty. Powód sporządził faktury dopiero w dniu 26.12.2012r., z terminem zapłaty 9.01.2013r. Uchybienie tego terminu skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie na podstawie art. 481 kc. W niniejszej sprawie ustalenie, kiedy stały się wymagalne roszczenia powoda – wymaga odwołania się do treści umowy łączącej strony procesu z dnia 26.10.2009r. (§ 6 pkt. 3 umowy – k.34). Warunkiem uruchamiającym obowiązek zapłaty przez pozwanego wynagrodzenia za wykonane przez powoda doradcze było wystawienie faktur. Faktem jest, że pozwany jako zamawiający był zobowiązany do przekazywania powodowi informacji nt. decyzji o przyznaniu dofinansowania (§ 6 pkt. 3 umowy). Nie wywiązanie się z tego obowiązku nie było obwarowano żadnym rygorem i skutkiem. Nie wynika z okoliczności wskazanych przez powoda , dlaczego dopiero w dniu 26.12.2012r. , a wiec po upływie blisko 10 miesięcy po zawarciu umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powód sporządził faktury przedłożone przy pozwie. Informacje o tym, kiedy pozwanemu wypłacono świadczenia z dofinansowania z funduszy unijnych powód uzyskał w dniu 19.03.2013r. (k. 37), a więc prawie po blisko dwóch miesiącach od sporządzenia faktur objętych pozwem. Trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu treści umowy stron z dnia 26.10.2009r. i okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie - wymagalność roszczeń powoda wyznaczył termin ustalony według zasady wynikającej z art. 455 kc. Odmienne stanowisko powoda nie znajduje uzasadnienia w treści zebranego materiału dowodowego. Jeśli nawet podzielić stanowisko powoda w przedmiocie wymagalności – to i tak nie ma to wpływu na wynik sporu: powód bowiem wystąpił z pozwem w dniu 28 marca 2013r., a więc po upływie ponad roku od daty umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31.01.2012r. Skoro przed tą datą powód nie wystąpił z żądaniem zapłaty, to w zaistniałym stanie prawnym dłużnikiem powoda jest przejemca długu. Reasumując powyższe – apelacja powoda zarzucająca naruszenie art. 55 4 kc i art. 455 kc – jest nie uzasadniona – z przyczyn wyższej opisanych. Z tych względów Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda na podstawie art. 385 kpc . O kosztach postepowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI