I ACa 49/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. H. domagał się od pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. zapłaty 161.173 zł tytułem odszkodowania za spadek wartości nieruchomości oraz za poniesienie nakładów koniecznych dla uzyskania prawidłowego klimatu akustycznego. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem częściowym zasądził 88.307 zł z tytułu utraty wartości nieruchomości, a wyrokiem końcowym umorzył postępowanie w części dotyczącej już poniesionych nakładów (31.228 zł) i zasądził 37.448,01 zł z tytułu dalszych nakładów akustycznych. Pozwany zaskarżył wyrok końcowy w części dotyczącej nakładów akustycznych i kosztów procesu. Zarzucał naruszenie przepisów postępowania (ocena dowodów, uzasadnienie) oraz prawa materialnego (m.in. art. 136 ust. 3 Prawa ochrony środowiska, art. 140, 144 k.c., art. 481 § 1 k.c.). Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację, uznał ją za częściowo zasadną. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i motywy prawne Sądu Okręgowego co do istoty sprawy i zasadności roszczenia o nakłady akustyczne, odrzucając zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc i art. 328 § 2 kpc. Uznano, że utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska (...) samo w sobie stanowi podstawę do roszczeń odszkodowawczych, w tym za konieczność dostosowania budynków do podwyższonych norm hałasu. Sąd odwoławczy podkreślił, że roszczenie o zwrot kosztów dostosowania budynku do wymogów akustycznych przysługuje nawet przed poniesieniem tych nakładów. Jednakże, częściowo uwzględniono zarzuty pozwanego dotyczące daty początkowej płatności odsetek. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie o nakłady akustyczne stało się wymagalne nie od daty wniesienia pozwu, lecz od momentu, gdy pozwany uzyskał precyzyjną wiedzę o wysokości żądania, co nastąpiło po doręczeniu opinii biegłego (dla kwoty 10.000 zł od 27.04.2018 r.) oraz po doręczeniu pisma rozszerzającego powództwo (dla kwoty 27.448,01 zł od 12.09.2018 r.). W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a pozwanego obciążono kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, w tym prawa do odszkodowania za nakłady rewitalizacyjne przed ich poniesieniem oraz zasad naliczania odsetek w takich sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska i związanych z tym nakładów akustycznych. Interpretacja zasad naliczania odsetek może być stosowana w innych sprawach o odszkodowanie, gdzie wysokość roszczenia była precyzowana w toku postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za nakłady konieczne dla uzyskania prawidłowego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym, związane z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje właścicielowi przed faktycznym poniesieniem tych nakładów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości może żądać wyrównania szkody polegającej na obowiązku pokrycia kosztów dostosowania budynku do ponadstandardowych wymogów technicznych, bez konieczności wykazywania, że takie koszty już poniósł.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że taka interpretacja jest zgodna z celem przepisów o obszarze ograniczonego użytkowania, które mają zapewnić pełną rekompensatę właścicielom za skutki ograniczeń. Nakładanie na właścicieli obowiązku ponoszenia kosztów przed ich uzyskaniem byłoby sprzeczne z zasadą równości i możliwości finansowych obywateli.
Od kiedy należy liczyć początkową datę płatności odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonego odszkodowania za nakłady akustyczne, w sytuacji gdy wysokość roszczenia była precyzowana w toku postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należy liczyć od dnia następującego po doręczeniu pozwanemu opinii biegłego (dla kwoty 10.000 zł od 27.04.2018 r.) oraz od dnia następującego po doręczeniu pisma rozszerzającego powództwo (dla kwoty 27.448,01 zł od 12.09.2018 r.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie o charakterze bezterminowym staje się wymagalne po wezwaniu do zapłaty, ale skuteczne wezwanie musi zawierać precyzyjne określenie wysokości żądania. W tej sprawie dopiero opinia biegłego i rozszerzenie powództwa dały pozwanemu pełną wiedzę o wysokości należności, co pozwoliło na ustalenie stanu opóźnienia.
Czy utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska samo w sobie stanowi podstawę do roszczeń odszkodowawczych z tytułu spadku wartości nieruchomości i konieczności poniesienia nakładów rewitalizacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania jest następstwem niedotrzymania standardów dotyczących hałasu i stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że akt prawny tworzący obszar ograniczonego użytkowania (uchwała Sejmiku Województwa) jest konsekwencją niedotrzymania standardów hałasu i powoduje spadek wartości nieruchomości oraz potrzebę dostosowania budynków. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego uciążliwą działalność (lotnisko) opiera się na zasadzie 'cuius damnum eius periculum'.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. H. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Sp. z o.o. w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
p.o.ś. art. 129 § ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Szkoda obejmuje zarówno zmniejszenie wartości nieruchomości, jak i konieczność poniesienia nakładów rewitalizacyjnych w celu dostosowania obiektów mieszkalnych do podwyższonych norm hałasu dopuszczonych w obszarze ograniczonego użytkowania.
p.o.ś. art. 136 § ust. 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Ustawodawca uregulował samodzielne podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania może powodować zawężenie granic własności i ścieśnienie wyłącznego władztwa właściciela.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania może powodować zawężenie granic własności i ścieśnienie wyłącznego władztwa właściciela.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Reguluje wymagalność roszczeń bezterminowych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o nakłady rewitalizacyjne przysługuje przed ich faktycznym poniesieniem. • Utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania jest samoistną podstawą roszczeń odszkodowawczych. • Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od daty, gdy pozwany uzyskał precyzyjną wiedzę o wysokości żądania (po opinii biegłego i rozszerzeniu powództwa).
Odrzucone argumenty
Brak wykazania przez powoda ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości. • Nakłady rewitalizacyjne należą się tylko po ich poniesieniu. • Odsetki ustawowe powinny być liczone od daty wyrokowania lub wniesienia pozwu. • Roszczenie o spadek wartości nieruchomości i nakłady rewitalizacyjne wykluczają się wzajemnie.
Godne uwagi sformułowania
ryzyko szkód związanych z działalnością uciążliwą dla otoczenia powinien ponosić podmiot, który tę działalność podejmuje dla własnej korzyści (cuius damnum eius periculum) • szkodą jest zarówno zmniejszenie wartości nieruchomości jak i konieczność poniesienia nakładów rewitalizacyjnych • brak możliwości dotrzymania standardów jakości środowiska (art. 135 ust. 1 u.p.o.ś.) • właściciel nieruchomości może żądać wyrównania szkody [...] bez konieczności wykazywania, że takie koszty (wydatki) już poniósł.
Skład orzekający
Jerzy Geisler
przewodniczący
Ryszard Marchwicki
sędzia
Piotr Górecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, w tym prawa do odszkodowania za nakłady rewitalizacyjne przed ich poniesieniem oraz zasad naliczania odsetek w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska i związanych z tym nakładów akustycznych. Interpretacja zasad naliczania odsetek może być stosowana w innych sprawach o odszkodowanie, gdzie wysokość roszczenia była precyzowana w toku postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ochrony środowiska i praw właścicieli nieruchomości w kontekście uciążliwej działalności gospodarczej (lotnisko). Wyjaśnia, kiedy można dochodzić odszkodowania za nakłady, nawet jeśli nie zostały jeszcze poniesione, co jest istotne dla wielu właścicieli.
“Czy można dostać odszkodowanie za hałas, zanim wyda się pieniądze na wyciszenie domu?”
Dane finansowe
WPS: 161 173 PLN
odszkodowanie za nakłady akustyczne: 10 000 PLN
odszkodowanie za nakłady akustyczne: 27 448,01 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.