I ACA 483/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa J. K. o ustalenie jego członkostwa w pozwanej spółdzielni mieszkaniowej. Powód był właścicielem lokalu mieszkalnego i członkiem założycielem spółdzielni, a także członkiem jej Rady Nadzorczej. Po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prezes spółdzielni zanegował jego członkostwo, powołując się na przepisy tej ustawy, które miały pozbawić członkostwa osoby nieposiadające określonych praw do lokalu. Sąd Okręgowy w Olsztynie uwzględnił powództwo, interpretując przepis art. 4 ustawy nowelizującej jako niepozbawiający członkostwa osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu, a także podkreślając, że spółdzielnia posiadała majątek (nieruchomości, boisko, budynek administracyjny z kotłownią) służący realizacji potrzeb członków. Sąd Apelacyjny w Białymstoku zmienił jednak wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo. Sąd odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni art. 4 ustawy nowelizującej, zgodnie z którą członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej przysługuje wyłącznie osobom, którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu, ekspektatywa odrębnej własności lokalu, lub ubiegają się o ustanowienie takich praw. Sąd Apelacyjny odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lutego 2015 r. (K 60/13), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów dopuszczających członkostwo osób bez związku z prawami do lokalu. Podkreślono, że podstawowym celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków, a działalność pomocnicza (jak administrowanie czy dostawa ciepła) jest jedynie uzupełnieniem tego celu. Powód, posiadając jedynie prawo odrębnej własności lokalu, a nie inne formy prawne związane z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej w rozumieniu ustawy, utracił członkostwo z dniem wejścia w życie nowelizacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 2017 r. dotyczących utraty członkostwa, zwłaszcza w kontekście posiadania prawa odrębnej własności lokalu oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych, których działalność wykracza poza samo zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, ale jednocześnie nie jest to główny cel działalności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba posiadająca prawo odrębnej własności lokalu w budynku zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, ale nieposiadająca spółdzielczego prawa do lokalu, traci członkostwo w spółdzielni z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba posiadająca prawo odrębnej własności lokalu nie traci członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej na podstawie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., jeśli spółdzielnia realizuje cele inne niż tylko zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków, a prawo odrębnej własności lokalu jest traktowane jako wystarczający tytuł do członkostwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że nowelizacja ustawy z 2017 r. miała na celu dostosowanie prawa do wyroków TK, które podkreślały, że podstawowym celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków. Osoby nieposiadające praw do lokalu lub nieubiegające się o nie, a jedynie korzystające z działalności pomocniczej spółdzielni, tracą członkostwo. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, sąd odwoławczy uznał, że powód, posiadając prawo odrębnej własności lokalu, nie utracił członkostwa, co jest sprzeczne z pierwotnym uzasadnieniem wyroku sądu apelacyjnego. Po ponownej analizie, Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód utracił członkostwo, ponieważ jego interes w spółdzielni nie był związany z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, a jedynie z działalnością pomocniczą, a prawo odrębnej własności lokalu nie było wystarczające do utrzymania członkostwa w świetle nowelizacji i orzecznictwa TK.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
u.s.m. art. 4
Ustawa o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo spółdzielcze
Członek spółdzielni, któremu w dniu wejścia w życie ustawy nie przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu ani roszczenie o ustanowienie takiego prawa, traci z tym dniem członkostwo w spółdzielni.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uwzględnienia powództwa o ustalenie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
u.s.m. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepisy te, w zakresie dopuszczającym członkostwo podmiotów bez związku z prawami do lokalu, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez TK.
u.s.m. art. 3 § ust. 7
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Pominięty przez Sąd Okręgowy, wskazuje na zastosowanie ustawy o własności lokali do nieruchomości, w których wyodrębniono wszystkie lokale mieszkalne.
u.s.m. art. 26 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Pominięty przez Sąd Okręgowy, dotyczy zasad członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.
Ustawa o własności lokali
Ma zastosowanie do nieruchomości, w których wyodrębniono wszystkie lokale mieszkalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 2017 r. w art. 4 pozbawia członkostwa osoby nieposiadające praw do lokalu lub roszczeń o ich ustanowienie. • Podstawowym celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków, a działalność pomocnicza nie może być realizowana odrębnie. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 60/13 wskazuje na konieczność powiązania członkostwa z prawami do lokalu.
Odrzucone argumenty
Posiadanie prawa odrębnej własności lokalu chroni przed utratą członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. • Spółdzielnia posiada majątek (nieruchomości, boisko, budynek administracyjny z kotłownią) służący realizacji potrzeb członków, co uzasadnia utrzymanie członkostwa. • Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował przepisy, uwzględniając powództwo.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do skutków jakie wywołało wejście w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. • członek spółdzielni, któremu w dniu wejścia w życie ustawy [...] nie przysługiwało prawo do lokalu w danej spółdzielni mieszkaniowej ani ekspektatywa nabycia takiego prawa, wbrew twierdzeniom Sądu Okręgowego, iż traci z tym dniem, tj. 9.9.2017 r., członkostwo w spółdzielni. • Oznacza to, że z mocy prawa członkostwo w spółdzielni utraciły osoby, którym nigdy nie przysługiwało lub już nie przysługiwało: spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu, roszczenie o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu, roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. • Osoby zatem, które nie wykazują interesu związanego z zaspokajaniem potrzeb lokalowych w danej spółdzielni mieszkaniowej, a do tych należy powód w niniejszej sprawie, nie mogą i nie powinny być jej członkami.
Skład orzekający
Magdalena Natalia Pankowiec
przewodniczący
Irena Ejsmont - Wiszowata
sędzia
Grażyna Wołosowicz
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 2017 r. dotyczących utraty członkostwa, zwłaszcza w kontekście posiadania prawa odrębnej własności lokalu oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych, których działalność wykracza poza samo zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, ale jednocześnie nie jest to główny cel działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie spółdzielczym, która wpłynęła na status wielu członków spółdzielni. Wyjaśnia, kto może być członkiem spółdzielni mieszkaniowej i jakie prawa są do tego potrzebne, co jest istotne dla szerokiego grona właścicieli lokali.
“Czy posiadasz mieszkanie w spółdzielni, ale nie masz spółdzielczego prawa do lokalu? Możesz stracić członkostwo!”
Dane finansowe
zwrot kosztów instancji odwoławczej: 577 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.