Orzeczenie · 2016-07-07

I ACa 477/16

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2016-07-07

SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaapelacyjny

majątek wspólnypodział majątkudarowiznabezskuteczność czynności prawnejskarga pauliańskakodeks cywilnyprawo rodzinnewspółwłasność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka A. W. złożyła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który oddalił jej powództwo o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny udziału ½ w nieruchomości, zawartej przez jej męża Z. W. na rzecz córki K. G. w trakcie postępowania o podział majątku wspólnego. Powódka argumentowała, że umowa ta uniemożliwia zaspokojenie jej roszczeń w postępowaniu o podział majątku. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała niemożności zaspokojenia roszczenia, a pozwana K. G. zostanie wezwana do udziału w postępowaniu o podział majątku. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, stwierdzając, że ustalone przez sąd I instancji okoliczności faktyczne są bezsporne. Sąd II instancji wskazał, że błędnie zinterpretowano art. 59 k.c. Zgodnie z art. 46 k.r. i op. oraz art. 1036 k.c., umowa darowizny udziału w majątku wspólnym, zawarta po ustaniu wspólności a przed podziałem majątku, jest bezskuteczna z mocy prawa w zakresie naruszającym uprawnienia drugiego małżonka. Tym samym, nie zachodzi przesłanka niemożliwości zaspokojenia roszczenia z art. 59 k.c., a samo rozporządzenie nie zmienia sytuacji prawnej drugiego małżonka. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz każdego z pozwanych kwoty po 5.400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezskuteczności czynności prawnych w kontekście podziału majątku wspólnego małżonków oraz stosowania art. 1036 k.c. w zw. z art. 46 k.r. i op.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny udziału w majątku wspólnym po ustaniu wspólności, a przed jego podziałem.

Zagadnienia prawne (1)

Czy umowa darowizny udziału w nieruchomości, stanowiącej majątek wspólny małżonków, zawarta przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej a przed podziałem majątku, może być uznana za bezskuteczną na podstawie art. 59 k.c. w sytuacji, gdy czyni niemożliwym zaspokojenie roszczeń drugiego małżonka z tego majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa taka jest bezskuteczna z mocy prawa w zakresie naruszającym uprawnienia drugiego małżonka wynikające z przepisów o podziale majątku wspólnego (art. 1036 k.c. w zw. z art. 46 k.r. i op.), co wyklucza zastosowanie art. 59 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że przepisy dotyczące podziału majątku wspólnego (art. 46 k.r. i op. w zw. z art. 1036 k.c.) traktują rozporządzenia udziałem w majątku wspólnym bez zgody drugiego małżonka jako bezskuteczne z mocy prawa w zakresie naruszającym jego uprawnienia. Skoro czynność jest bezskuteczna z mocy prawa, nie można jej uznać za bezskuteczną na podstawie art. 59 k.c., który wymaga orzeczenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Z. W. i K. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. W.	osoba_fizyczna	powódka
Z. W.	osoba_fizyczna	pozwany
K. G.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 59

Kodeks cywilny

Przepis ma zastosowanie, gdy niemożność zaspokojenia roszczenia jest bezpośrednim skutkiem wykonania umowy, czego świadomość mają strony umowy. Sąd Apelacyjny uznał, że nie ma zastosowania do rozporządzeń majątkiem wspólnym po ustaniu wspólności a przed podziałem.

k.c. art. 1036

Kodeks cywilny

W związku z art. 46 k.r. i op., rozporządzenie przez jednego z małżonków udziałem w przedmiocie wchodzącym w skład majątku wspólnego po ustaniu wspólności, bez zgody drugiego małżonka, jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia drugiego małżonka na podstawie przepisów o podziale majątku wspólnego. Wyklucza to zastosowanie art. 59 k.c.

k.r. i op. art. 46

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

W sprawach nieuregulowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 567

Kodeks postępowania cywilnego