I ACa 465/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej spółki, utrzymując w mocy wyrok zasądzający od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 20 000 zł zadośćuczynienia za pobicie i obrażenia doznane w sklepie.
Powód dochodził od pozwanych solidarnie 77 000 zł zadośćuczynienia za pobicie i obrażenia doznane w sklepie przez pracowników ochrony. Sąd Okręgowy zasądził 20 000 zł, uznając odpowiedzialność zarówno pracowników ochrony, jak i ich pracodawców (spółek). Pozwana spółka (...) złożyła apelację, kwestionując swoją odpowiedzialność i wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając zarzuty za nieuzasadnione i potwierdzając odpowiedzialność spółki na podstawie art. 430 k.c.
Powód J. P. (1) domagał się zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 77 000 zł zadośćuczynienia za pobicie i obrażenia doznane w sklepie w dniu 8 października 2005 r. przez pracowników ochrony. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. zasądził od pozwanych solidarnie kwotę 20 000 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i znosząc wzajemnie koszty procesu. Pozwana spółka (...) złożyła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów, a także art. 122 k.p. i art. 430 k.c. poprzez niezasadne przypisanie jej odpowiedzialności. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd odwoławczy podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. wymaga wykazania konkretnych błędów w ocenie dowodów, a nie polemiki z ustaleniami sądu. W odniesieniu do opinii biegłych, sąd wskazał, że obrażenia fizyczne powoda ustąpiły w ciągu 30 dni, jednakże wystąpiły zaburzenia adaptacyjne, które skutkowały 5% trwałym uszczerbkiem na zdrowiu, ustępującym po roku. Sąd Apelacyjny potwierdził odpowiedzialność spółki na podstawie art. 430 k.c., wskazując, że pracownik ochrony S. J. (1) działał w interesie i na rachunek spółki, a jego wina została stwierdzona prawomocnym wyrokiem karnym. Sąd uznał, że zasądzone 20 000 zł zadośćuczynienia jest kwotą właściwie wyrównującą doznaną krzywdę. Apelacja pozwanej spółki została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanej na rzecz powoda.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi solidarną odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 430 k.c., jeśli pracownik działając w jego interesie i pod jego zwierzchnictwem wyrządził szkodę osobie trzeciej, a jego wina została stwierdzona.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że art. 430 k.c. stanowi podstawę odpowiedzialności zwierzchnika za szkodę wyrządzoną przez podwładnego działającego w jego interesie. Wina pracownika, stwierdzona prawomocnym wyrokiem karnym, jest kluczowa, a brak winy pracownika jest jedyną okolicznością egzoneracyjną dla pracodawcy. Odpowiedzialność pracodawcy jest solidarna z odpowiedzialnością pracownika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. P. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
| (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – spółka komandytowa w W. | spółka | pozwany |
| S. J. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności zwierzchnika za szkodę wyrządzoną przez podwładnego działającego w jego interesie.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.c. art. 441
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący solidarnej odpowiedzialności za szkodę.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Przepis dotyczący odpowiedzialności pracownika za szkodę.
k.p. art. 119
Kodeks pracy
Przepis dotyczący partycypacji odszkodowawczej pracownika.
k.k. art. 157
Kodeks karny
Przepis dotyczący uszkodzenia ciała.
k.k. art. 69
Kodeks karny
Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70
Kodeks karny
Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 71
Kodeks karny
Przepis dotyczący grzywny.
k.k. art. 33
Kodeks karny
Przepis dotyczący grzywny.
k.k. art. 47
Kodeks karny
Przepis dotyczący nawiązki.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis dotyczący kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 430 k.c. za szkodę wyrządzoną przez pracownika. Zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z obrażeń fizycznych i zaburzeń adaptacyjnych. Prawomocny wyrok karny jako wiążący dowód popełnienia przestępstwa przez pracowników ochrony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. przez dowolną ocenę dowodów. Zarzuty naruszenia art. 122 k.p. i art. 5 k.c. przez niezasadne przypisanie spółce odpowiedzialności. Twierdzenie, że obrażenia powoda nie były trwałe i nie uzasadniały zasądzenia zadośćuczynienia w przyznanej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu nie można podzielić żadnego z zarzutów na których skarżąca oparła jej konstrukcję podwładny wyrządzając szkodę musi działać w relacji podporzadkowania na rachunek zwierzchnika i w jego interesie kwotą właściwie wyrównującą doznaną przez powoda krzywdę jest suma 20 000 złotych
Skład orzekający
Anna Kowacz-Braun
przewodniczący
Robert Jurga
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy za czyny pracownika na podstawie art. 430 k.c. oraz zasady ustalania zadośćuczynienia za krzywdę."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście zdarzenia z udziałem pracowników ochrony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni ofiary przemocy, nawet jeśli sprawcami są pracownicy ochrony, a także jak sąd ocenia szkody niemajątkowe, w tym te o charakterze psychicznym.
“Ochroniarz pobił klienta – kto odpowiada za krzywdę i ile trzeba zapłacić?”
Dane finansowe
WPS: 77 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1800 PLN
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACa 465/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2019 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun Sędziowie: SSA Robert Jurga SSA Grzegorz Krężołek (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Paulina Klaja po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J. P. (1) przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I C 2208/16 1. oddala apelację: 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Robert Jurga SSA Anna Kowacz-Braun SSA Grzegorz Krężołek Sygn. akt : I ACa 465 /18 UZASADNIENIE Powód J. P. (1) w ostatecznie określonym żądaniu pozwu skierowanego przeciwko: (...) spółka z o. o. w W. , (...) spółka z o.o. - spółka komandytowa w W. ., S. J. (1) , M. P. , J. G. . K. Ś. , G. M. (1) , (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. , domagał się zasądzenia od nich solidarnie kwoty 77.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu oraz obciążenia ich kosztami procesu. Na uzasadnienie swojego żądania wskazał, iż w dniu 8 października 2005 r. robił zakupy w sklepie (...) na os. (...) w K. . Po ich dokonaniu został pobity przez pozwanych : S. J. (1) , pracownika spółki (...) , a także M. P. , J. G. , K. Ś. i G. M. (1) , pracowników ochrony zatrudnianych przez spółkę (...) w W. . Pozwani kopali go po kolanach , ciągnęli , szarpali wykręcali ręce . Użyli wobec niego paralizatora elektrycznego . Ich sposób postepowania nie był niczym usprawiedliwiony , a jego zachowanie nie dawało jakiejkolwiek podstawy do interwencji, wskazanych pracowników ochrony. W wyniku tego zajścia stwierdzono u powoda stłuczenie głowy i twarzy, stłuczenie szyi, skręcenie prawego barku , stłuczenie obu przedramion i skręcenie prawego nadgarstka. Następstwa tego zdarzenia, za którego konsekwencje w sferze zdrowotnej i psychicznej pokrzywdzonego odpowiadają pozwane podmioty na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o odpowiedzialności deliktowej, spowodowały także po stronie J. P. (1) szkodę majątkową albowiem przez dłuższy czas nie mógł uzyskać zatrudnienia, zgodnego z jego umiejętnościami . Nie mógł bowiem podejmować pracy w budownictwie , którą wcześniej świadczył z uwagi na niemożność wykonywania pracy związanej z wysiłkiem fizycznym. Jak twierdził , dochodzona przez niego suma odpowiada zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę , której rozmiar jest znaczny także dlatego , że przed zdarzeniem szkodzącym był osobą aktywną , którą musiał ograniczyć . Ponadto stracił dobre imię w środowisku w którym na stałe przebywa albowiem ludzie zaczęli go postrzegać [zupełnie nietrafnie ] jako złodzieja. Pozwani domagali się oddalenia powództwa w stosunku do siebie oraz obciążenia powoda kosztami postępowania. Poznani - osoby fizyczne - zarzucali przede wszystkim to , że J. P. (1) zdecydował się na dochodzenie roszczenia wyrównawczego go po wielu latach od wywołującego krzywdę zdarzenia , co wskazuje, że doznany przezeń uszczerbek co najmniej nie był tak znaczny jak określa to powód zawyżając wysokość dochodzonego świadczenia. Ponadto argumentowali , że brał on czynny udział w nieporozumieniu i także używał podczas jego przebiegu siły fizycznej. Pozwane spółki kwestionowały przede wszystkim zasadę swojej odpowiedzialności twierdząc , że albo to powód nie dowiódł poniesienia krzywdy [ spółka (...) ] albo , że odpowiedzialność za jej wyrównanie jest wyłączona wobec faktu , iż ci pracownicy ochrony , którzy dopuścili się przemocy wobec J. P. (1) nie byli pracownikami spółki [ spółka (...) ]. Natomiast spółka (...) podnosiła , że jej odpowiedzialność kompensacyjna jest wykluczona dlatego , że jakkolwiek doszło do zawinionego działania ochroniarzy w tym - S. J. (1) , który był w czasie zaistnienia zdarzenia jej pracownikiem ale nie zostały spełnione przesłanki jej odpowiedzialności deliktowej z art. 430 kc. Pozwana powierzyła J. wykonywania czynności ochroniarskich w interesie spółki (...) . Co więcej spółka ta była uprawniona do weryfikacji osób , które przynależały do personelu zapewniającego ochronę jej placówki handlowej na osiedlu (...) w K. . Jej nieprzeprowadzenie może obciążać jedynie ją a nie spółkę z P. . W toku postępowania powód cofnął powództwo przeciwko pozwanej (...) spółka z o. o. - spółce komandytowej , łącząc je ze zrzeczeniem się wobec tego podmiotu roszczenia. Skutkiem tego było umorzenie postępowania wobec tej pozwanej. W odniesieniu do pozwanego S. J. (1) postępowania zostało w dniu 18 lutego 2015 zawieszone , na podstawie art. 177 §1 pkt 6 kpc , a następnie umorzone orzeczeniem z 24 lutego 2016r. Wyrokiem z dnia 23 maja 2017r , Są d Okręgowy w Krakowie : -zasądził solidarnie od pozwanych (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością . w W. , M. P. , J. G. , K. Ś. , G. M. (1) , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz powoda J. P. (1) kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami do dnia 31 grudnia 2015 r. i dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty: - od pozwanej (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością w W. od dnia 9 lutego 2012r. - od pozwanego M. P. od dnia 3 lutego 2012r. - od pozwanego J. G. od dnia 9 lutego 2012r. - od pozwanego K. Ś. od dnia 4 lutego 2012r. - od pozwanego G. M. (1) od dnia 10 lutego 2012r, a od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od dnia 17 kwietnia 2012r[ pkt I ] .; - w pozostałej części powództwo oddalił [ pkt II ] ; - koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie zniósł [ pkt III] , oraz - nakazał pobrać od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 2.868,00 zł , tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, a w pozostałą ich częścią obciążył Skarb Państwa. Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia W dniu 8 października 2005 roku ok. godz. 19:00 J. P. (1) robił zakupy w sklepie (...) znajdującym się w K. na os. (...) . Wówczas zauważył, że przypatruje mu się natrętnie S. J. (1) , pełniący funkcję ochroniarza. Po dokonaniu zakupów i zapłacie rachunku wyszedł ze sklepu, wtedy podbiegł do niego S. J. (1) , który powiedział, że jeżeli ten jeszcze raz pokaże się w sklepie to mu ,,przypierdoli”. Powód wrócił do sklepu w celu rozmowy z kierownikiem, na co J. odpowiedział, że ,,dla niego nie ma kierownika”, nadto, że jak powód nie wyjdzie ze sklepu to ,,wezwie napadówkę i go rozpierdolą”. J. P. (1) zadzwonił na policję, przedstawił swoją sytuację i poprosił o interwencję. Wezwani alarmem napadowym pracownicy firmy zewnętrznej (...) spółka z o. o. w osobach K. Ś. i G. M. (1) przybyli do sklepu. Po kilku minutach na miejsce przybył drugi patrol z tej samej firmy (...) i J. G. . Wszyscy ochroniarze otoczyli J. P. (1) i polecili mu pójść na zaplecze w celu wyjaśnienia sytuacji, na co powód odmówił. W odpowiedzi dwóch pracowników ochrony chwyciło go za ręce, próbując mu je wykręcić i w ten sposób zastosować chwyt w postaci dźwigni transportowej. Pokrzywdzony bronił się, na co dwóch pracowników firmy (...) i pracownik ochrony S. J. (1) zaczęli ciągnąć go w kierunku zaplecza w ten sposób, że część trzymała go za wykręcone do tyłu ręce, pozostali pchali go bądź ciągnęli, przytrzymując go ramieniem od tyłu za szyję i kopnięciem powoda pod kolanem. Powód krzyczał o pomoc, na co klienci sklepu zareagowali, co nie spotkało się z jakakolwiek reakcją ze strony ochroniarzy . W pewnym momencie powód wyrwał się i chwycił jedna ręką znajdująca się w zasięgu kasę, na co jeden z interweniujących użył niego paralizatora elektrycznego. Ostatecznie pozwani puścili J. P. (1) , który ponownie zadzwonił na policję, informując o zdarzeniu oraz o tym., że ma rany na rękach i szyi. Do sklepu przybył patrol Policji. Powód zgłosił się na Szpitalny Oddział (...) w K. , gdzie przebywał z rozpoznaniem: stłuczenie głowy i twarzy, stłuczenie szyi, skręcenie barku prawego, stłuczenie obu przedramion, stłuczenie nadgarstka prawego. W badaniu radiologicznym zmian urazowych nie ujawniono, neurologicznie bez zmian. Zalecono spoczynkowy tryb życia. Powód w związku z następstwami zdarzenia korzystał z konsultacji (...) spółka z o.o. w K. . Z historii choroby wynika, iż zgłosił się w dniu 28 czerwca 2006 r. Kolejna wizyta miała miejsce w dniu 12 lipca 2006 roku, była to wizyta u psychologa, ponowna odbyła się w dniu 9 sierpnia 2006 roku, następnie 2 października 2006 r. W sprawie pobicia J. P. (1) toczyło się postępowanie karne. W jego toku biegły lekarz A. C. stwierdził , że w wyniku zdarzenia z dnia 8 października 2005 powód doznał wielomiejscowych obrażeń w postaci stłuczeń i skręceń stawów kończyn górnych, które to naruszyły czynności uszkodzonych narządów ciała trwające nie dłużej niż 7 dni. Sąd Rejonowy dla K. w K. , wyrokiem z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt (...) , uznał oskarżonych S. J. (1) , M. P. , J. G. , K. Ś. , G. M. (1) za winnych popełnienia tego, że w dniu 8 października 2005 r. w K. działając wspólnie i w porozumieniu dokonali uszkodzenia ciała J. P. (1) poprzez wykręcaniu ma rąk do tyłu, szarpanie, popychanie, ściskanie ramieniem za szyję, w wyniku czego pokrzywdzony J. P. (1) doznał wielomiejscowych obrażeń w postaci stłuczeń i skręceń stawów kończyn górnych oraz stłuczeń głowy, twarzy i szyi i za ten czyn na mocy art. 157 § 2 k.k. wymierzył każdemu z oskarżonych karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności. W pkt II sentencji wyroku Sąd na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił wszystkim oskarżonym, na okres próby wynoszący dwa lata. W pkt III sentencji wyroku Sąd na mocy art. 71 § 1 k.k. wymierzył każdemu z oskarżonych karę po 50 stawek dziennych grzywny, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. W pkt IV sentencji wyroku Sąd na mocy art. 47 § 1 k.k. orzekł wobec wszystkich oskarżonych tytułem środka karnego nawiązkę w kwocie po 300 zł na rzecz Fundacji (...) w K. . Na skutek apelacji Sąd Okręgowy w K. w sprawie (...) , wyrokiem z dnia 17 czerwca 2007r.wymierzoną karę oskarżonym M. P. , J. G. , K. Ś. , G. M. (1) podwyższył do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonemu S. J. (1) do 2 lat pozbawienia wolności. Nadto, orzekł wobec niego zakaz wykonywania zawodu pracownika ochrony osób i mienia na okres dwóch lat. Ponadto zwiększył okres próby dla wszystkich oskarżonych do czerech lat. W dniu zdarzenia wyrządzającego krzywdę powodowi S. J. (1) był zatrudniony w firmie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. , w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika ochrony fizycznej. Pozwani M. P. , J. G. , K. Ś. , G. M. (1) byli wówczas pracownikami strony pozwanej (...) spółka z o. o. w W. Obydwie te spółki oraz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – spółka komandytowa łączyły umowy o ochronę obiektów. Jak poza tym ustala Sąd I instancji biegli z Zakładu (...) w K. stwierdzili, że w związku ze zdarzeniem z dnia 8 października 2005r powód doznał : stłuczenia głowy, stłuczenia twarzy, szyi, skręcenia barku prawego, stłuczenia obu przedramion i tłuczenia nadgarstka. Obrażenia fizyczne nie wywołały u J. P. (1) jakiegokolwiek trwałego uszczerbku na zdrowiu, bowiem skutki obrażeń doznanych przez powoda ustępują do trzydziestu dni. Wystąpiła u niego reakcja adaptacyjna na sytuację, co spowodowało podjęcie leczenia w (...) . Jak wynika z badania psychologicznego powód jest osobą posiadającą zarówno wrodzone, jak i osobowościowe tendencje do reagowania lękiem, negatywnymi emocjami, nadmiernym przeżywaniem stresu. Opiniodawcy potwierdzili u poszkodowanego natomiast długotrwały uszczerbek na zdrowiu w następstwie zdarzenia szkodzącego z powodu zaburzeń adaptacyjnych . Określili jego skalę na 5 %. Powód mógł odczuwać następstwa zdarzenia z dnia 8 października 2005 roku w postaci zaburzeń adaptacyjnych do 12 miesięcy od chwili zdarzenia. Wymagały one okresowych rozmów wspierających i kontroli lekarskich. Wykluczonym natomiast jest aby w przyszłości mógł on odczuwać jakiekolwiek skutki zdarzenia, którego był ofiarą. Oceniając roszczenie kompensacyjne powoda jako , w części, uzasadnione , w rozważaniach prawnych wspierających ten wniosek , Sąd Okręgowy po przedstawieniu w sposób generalny norm prawnych na których J. P. (1) mógł oprzeć swoje roszczenie wyrównujące krzywdę wywołaną naruszeniem jego dóbr osobistych, stanął na stanowisku , że fakty ustalone w sprawie dostatecznie przekonują , że pozwani - pracownicy spółek ochroniarskich (...) i (...) swoim zachowaniem podczas zdarzenia z 8 października 2005r niewątpliwie takiego naruszenia czci, zdrowia i nietykalności cielesnej J. P. (1) dopuścili się. Ich zachowanie było przy tym przestępstwem za które zostali prawomocnie skazani wyrokiem karnym , wiążącym Sąd cywilny co do faktu jego popełnienia. Zatem są solidarnie odpowiedzialni za wyrównanie krzywdy , którą poniósł powód , a jej podstawą normatywną jest art. 448 kc w zw z art. 24 §1 kc oraz art. 441 §1 kc. Za wyrównanie tego uszczerbku odpowiadają , zdaniem Sądu Okręgowego także solidarnie z ochroniarzami pozwane spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w W. zatrudniająca w tym czasie M. P. , J. G. , K. Ś. i G. M. (1) oraz (...) w P. , pracodawca S. J. (1) . Podstawą ich odpowiedzialności jest norma art. 430 k.c. Rozważając wysokość należnego J. P. (1) zadośćuczynienia, Sąd I instancji, odwołując się w szczególności do wniosków przeprowadzonej w postępowaniu opinii biegłych lekarzy Zakładu (...) w K. , wziął pod rozwagę z jednej strony to , że odczuwać on mógł następstwa zdarzenia przez okres roku od pobicia w dniu 8 października 2005r ,a wymagały one także konsultacji psychiatryczno - psychologicznych ale z drugiej , że długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda nie przekroczył 5 % oraz , że poszkodowany nie wykazał aby w dalszym ciągu jakieś negatywne następstwa tego bezprawnego działania odczuwał. To, w konfrontacji z wnioskami biegłych , iż następstwa te zostały w sposób trwały wyeliminowane, usprawiedliwiało , w ocenie Sądu , przyjęcie , że w chwili rozstrzygania o żądaniu kompensacyjnym już nie występują. Ocena tych okoliczności doprowadziła Sąd I instancji do konkluzji , że kwotą właściwie wyrównującą doznaną przez powoda krzywdę jest suma 20 000 złotych. Sumę tę Sąd Okręgowy przyznał poszkodowanemu wraz z ustawowymi odsetkami [odsetkami ustawowymi za opóźnienie ] , których początkowy termin naliczania zróżnicował w stosunku do każdego z solidarnie odpowiedzialnych pozwanych , przyjmując jako jego kryterium daty doręczenia im odpisów pozwu zawierającego żądanie wyrównawcze J. P. (1) . Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 100 kpc , w warunkach jedynie częściowego uwzględnienia żądania pozwu oraz tego , iż ostateczne określenie wysokości należnego świadczenia zależało od oceny Sądu. Orzeczenie o kosztach należnych Skarbowi Państwa miało swoja podstawę w art. 113 ust. 1 , ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od tego orzeczenia złożyła jedynie pozwana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w P. obejmując jej zakresem punkty I i IV jego sentencji . We wniosku środka odwoławczego postulowała w pierwszej kolejności wydanie przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia reformatoryjnego w następstwie którego : - powództwo w stosunku do skarżącej zostanie w całości oddalone, a powód zostanie obciążony kosztami procesu na jej rzecz . Ponadto spółka wniosła o przyznanie od J. P. (1) kosztów postępowania apelacyjnego. Jako wniosek ewentualny (...) domagała się uchylenia wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - naruszenia prawa procesowego, w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia doniosłe znaczenie , a to art. 233 kpc poprzez dowolną , a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności złożonej w postępowaniu opinii biegłych lekarzy. W tym zakresie apelująca wskazała , iż treści tego opracowania wynika , że obrażenia powoda wywołane zdarzeniem szkodzącym eksperci ocenili na trwające nie dłużej aniżeli siedem dni. Zatem poszkodowany nie mógł ich odczuwać przez okres roku , jak przyjął to , na podstawie tego opracowania Sąd. W konsekwencji wadliwie też dokonał oceny rzeczywistych rozmiarów krzywdy podlegającej wyrównaniu, Z tym zarzutem skarżącą powiązała , w sposób tożsamy uzasadniany zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, akcentując , że powód nie dowiódł tym samym rozmiaru doznanego przez siebie uszczerbku niemajątkowego, - naruszenia prawa materialnego w następstwie niezastosowania : a/ art. 122 kodeksu pracy , wobec czego Sąd niezasadnie przypisał skarżącej solidarną z innymi pozwanymi odpowiedzialność za doznaną przez powoda krzywdę mimo ,.iż jej ówczesny pracownik S. J. (1) dopuścił się w zdarzeniu z 8 października 2005r umyślnego przestępstwa i dlatego to właśnie on , a nie jego pracodawca, na podstawie wskazanej normy te odpowiedzialność wyrównawczą ponosi , b/ art. 5 kc jako konsekwencji przypisania apelującej spółce tej odpowiedzialności mimo , że nie miała wpływu na sposób zachowania S. J. (1) ,a ponadto wobec umorzenia wobec niego postępowania , nie będzie mogła domagać się od niego zwrotu świadczenia wyrównawczego , którym potencjalnie może zostać obciążona. Odpowiadając na apelację J. P. (1) domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania apelacyjnego. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Apelacja nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Nie można podzielić żadnego z zarzutów na których skarżąca oparła jej konstrukcję. Niezasadny jest zarzut procesowy naruszenia art. 233 kpc , nie może przy tym budzić wątpliwości , że stronie skarżącej chodzi o pierwszą z jednostek redakcyjnych tej normy. Na wstępie jego oceny przypomnieć należy , odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładni art. 233 §1 kpc , iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony. Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować To, w jaki sposób apelująca spółka umotywowała podniesiony przez siebie zarzut , wyklucza uznanie go za trafny. W miejsce rzeczowej , opartej ma wskazanych regułach, krytyki oceny przeprowadzonej przez Sąd, spółka (...) przeciwstawiła jej ocenę własną , jej zdaniem poprawną, przy czym krytykę tę ograniczając tylko do jednego z dowodów - opinii biegłych lekarzy Zakładu (...) w K. . Zdaniem skarżącej, nieprawidłowość sposobu postępowania Sądu I instancji w tym zakresie wynikała właśnie z tej konfrontacji pomiędzy jego stanowiskiem , a stanowiskiem spółki w zakresie tego , jakie wnioski sformułowali biegli, w odniesieniu do czasokresu odczuwania skutków zdarzenia szkodzącego przez J. P. (1) . Odpierając z tej przyczyny weryfikowany zarzut , wskazać jedynie należy , że opinia biegłych lekarzy (...) w K. nie była przez strony negowana co do jej walorów dowodowych. Wynika z jej wniosków , czego zdaje się nie zauważać skarżąca , że jakkolwiek opiniujący wskazywali , że obrażenia [ fizyczne ] J. P. (1) nie naruszyły czynności narządów jego ciała powyżej siedmiu dni , a wszystkie somatyczne następstwa pobicia ustały po okresie nie dłuższym aniżeli trzydzieści dni. Równocześnie jednak twierdzili , iż były one u niego źródłem zaburzeń natury adaptacyjnej. Stąd eksperci wskazywali na długotrwały , wynikający właśnie z nich uszczerbek na zdrowiu powoda w wymiarze 5 % , podnosząc ,że powód korzystał z pomocy psychologiczno - psychiatrycznej oraz konkludowali , że zostały one wyeliminowane dopiero po upływie roku od 8 października 2005r. Pomijając w ramach omawianego zarzutu tę część opracowania eksperckiego , skarżąca nietrafnie buduje na nim także wniosek , iż tym samym Sąd Okręgowy zawyżył rozmiar świadczenia wyrównawczego , które przyznał powodowi. Nietrafnym jest . w tym kontekście także jej wniosek , że pokrzywdzony nie dowiódł poniesienia uszczerbku niemajątkowego na skutek zachowania ochroniarzy. Powołana ocena stanowi także podstawę do uznania , iż nieuzasadnionym jest kolejny zarzut skarżącej , podnoszącej błąd w ustaleniach faktycznych , skoro , jak wynika z motywów apelacji, miałby zostać popełniony w taki sam sposób jak błąd w zakresie oceny dowodów. Zarzut błędu ustaleń odnosi się bowiem do następstw zdarzenia w zdrowiu powoda , w tym ich długotrwałości , którą Sąd miał w sposób niepoprawny ustalić. Uznanie obu tych zarzutów za nietrafne powoduje , iż ustalenia , które Sąd Okręgowy uczynił podstawą ocenianego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd II instancji przyjmuje za własne. Nietrafnie również spółka (...) odwołuje do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wbrew jej stanowisku Sąd Okręgowy wydając wyrok nie naruszył art 122 kp . Wskazując , że jej ówczesny pracownik S. J. (1) , uczestnicząc w pobiciu powoda dopuścił się umyślnego przestępstwa , uznaje ona , że na podstawie tej normy tylko on , a nie apelująca, ponosi odpowiedzialność za następstwa zdarzenia z 8 października 2005r. Pogląd ten jest błędny albowiem uregulowanie to odnosi się tylko do relacji pomiędzy pracownikiem a pracodawcą , czyniąc go podstawą dla możliwości przypisania pracownikowi pełnej odpowiedzialności za wyrządzoną przezeń szkodę , co stanowi odstępstwo od zasad partycypacji odszkodowawczej pracownika, opisanych przez art. 119 k.p. Nie może natomiast , jak niezasadnie wskazuje apelująca, być źródłem wykluczenia odpowiedzialności odszkodowawczej [ deliktowej ] pracodawcy, która przy po twierdzeniu jej przesłanek, jest odpowiedzialnością solidarną z odpowiedzialnością umyślnie wyrządzającego szkodę pracownika [ argument z art. 441 §1 kc. ]. Z tego punktu widzenia prawnie irrelewantnym jest to , czy skutecznym będzie żądanie regresowe pracodawcy wobec pracownika , w warunkach gdyby spełnił on świadczenie kompensacyjne wobec poszkodowanego.. Chybionym jest zarzut naruszenia art. 430 kc. Wbrew argumentacji , którą spółka z P. powołała dla jego uzasadnienia wskazać należy , że norma ta , oparta na zasadzie ryzyka , jest podstawą dla przypisania odpowiedzialności zwierzchnikowi za działanie podwładnego , który podejmując czynności w jego interesie wyrządził szkodę osobie trzeciej. W literaturze i orzecznictwie Sądu Najwyższego , które skład Sądu II instancji, rozpoznający sprawę podziela, zgodnie wskazuje się , że podwładny wyrządzając szkodę musi działać w relacji podporzadkowania na rachunek zwierzchnika i w jego interesie. Pomiędzy tym zachowaniem a powstałym uszczerbkiem musi zostać potwierdzony adekwatny związek przyczynowy. W tych warunkach jedyną okolicznością egzoneracyjną jest brak winy podwładnego. / por. w tej materii , powołane jedynie dla przykładu nadal aktualne orzeczenie SN z 17 czerwca 1988, sygn. II VCR 146/88 , publ. OSP z 1991 nr 9 poz. 226 a także uwagi A. Rembielińskiego w : Odpowiedzialność cywilna za szkodę wyrządzoną przez podwładnego Warszawa 1971r. / Z ustaleń poczynionych w sprawie , których w tej części apelująca nie negowała, wynika , że S. J. (1) był w dacie zdarzenia wyrządzającego krzywdę powodowi pracownikiem spółki (...) . Wykonywał obowiązki pracownicze jako pracownik ochrony na rzecz i w interesie skarżącej , a ich wzajemna relacja opierała się na stosunku zwierzchnictwa i podporzadkowania. Wina umyślna S. J. (1) uczestniczącego w pobiciu J. P. (1) została stwierdzona prawomocnym wyrokiem karnym, którym w zakresie popełnienia przezeń przestępstwa, Sądy obu instancji są związane. Wbrew zapatrywaniu skarżącej , należy podzielić ocenę prawną Sądu Okręgowego , że wszystkie wskazane przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej wymienione w tym przepisie zostały po stronie spółki (...) , ustalonymi w sprawie faktami, potwierdzone. Dla takiego wniosku bez znaczenia pozostaje to , do czego odwołuje się skarżąca , iż korzyść z pracy tego ochroniarza odniosła także spółka (...) . Zagadnienie to dla odpowiedzialności skarżącej wobec pokrzywdzonego jest pozbawione znaczenia prawnego. Odeprzeć należy także zarzut naruszenia zaskarżonym orzeczeniem art. 5 kc w następstwie jego niezastosowania , w ramach oceny roszczenia kompensacyjnego o ile zostało ono skierowane przeciwko apelującej. Motywowanie tego błędu Sądu faktem , że skarżąca jako pracodawca S. J. (1) nie miała wpływu na sposób wykonywania obowiązków przez niego jest całkowicie nietrafne skoro wskazany wyżej stosunek podporzadkowania decydował o takim wzajemnym ścisłym związku pomiedzy nimi , w tym o wpływie spółki - i to bezpośrednim - na to , w jaki sposób pracownik wykonuje swoje obowiązki. Zupełnie bez znaczenia z rozważanego punktu widzenia jest to , czy (...) będzie mogła odzyskać, w drodze regresu, od swojego ówczesnego pracownika kwotę, którą wyłoży wyrównując krzywdę doznaną przez J. P. (1) . Oczywistym także jest , że nie ma żadnych uzasadnionych podstaw aby ocenić , iż samo zgłoszenie przez powoda roszczenia kompensacyjnego wobec spółki jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Na koniec odnosząc się do zagadnienia wysokości przyznanego zadośćuczynienia powiedzieć należy , że także w tym zakresie Sąd Okręgowy nie popełnił błędu zastosowania prawa materialnego Ustalenie jego wyrskości zostało pozostawione przez ustawodawcę ocenie sędziowskiej , opartej na analizie wszystkich okoliczności ujawnionych w postępowaniu , które dotyczą rozmiaru uszczerbku oraz faktów opisujących sam przebieg zdarzenia wywołującego szkodę . ma tez dla tego wymiaru znaczenie to jak zachowywali się sprawcy , którzy zdarzenie to wywołali. Biorąc pod rozwagę te elementy kształtujące rozmiar niemajątkowego uszczerbku powoda wskazać trzeba, że Sąd I instancji prawidłowo określił wymiar przyznanego J. P. (1) świadczenia. Sąd Apelacyjny II instancji nie znalazł żadnych podstaw dla oceny , iż jest ono rażąco zawyżone , a przez to kwota zadośćuczynienia nie ma znamion „ odpowiedniej „ , w rozumieniu art. 448 kc. Tylko wówczas uzasadnionym byłoby byłaby aby na etapie postępowania apelacyjnego rozmiar tego świadczenia korygować . Z podanych wyżej przyczyn , w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw z art. 448 kc w zw z art. 24 §1 kc. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postepowania apelacyjnego była norma art. 98§1 i 3 kpc w zw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia podstawą dla określenia wysokości kwoty należnej z tego tytułu powodowi , wobec przegrywającej pozwanej był §2 pkt 5 w zw z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015[ DzU z 2015 poz. 1800 ze zm. ] SSA Grzegorz Krężołek SSA Anna Kowacz – Braun SSA Robert Jurga
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI