I ACA 464/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie S. W. i Z. W. domagali się ustalenia, że wraz z nabyciem prawa własności nieruchomości w D. w 2002 roku nabyli udział we Wspólnocie Gruntowej wsi D. w wysokości (...) . Twierdzili, że udział ten przeszedł na nich z mocy prawa wraz z nabyciem nieruchomości, jednak zarząd wspólnoty odmówił ich uwzględnienia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że przepis art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie ma zastosowania, ponieważ powodowie nabyli jedynie część gospodarstwa rolnego, a nie całość, a nabyte nieruchomości nie stanowiły gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, podzielając stanowisko o braku zastosowania art. 28 u.z.w.g., ale z innych przyczyn. Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w wytoczeniu powództwa o ustalenie, ponieważ mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany wpisów w ewidencji gruntów, które jest właściwe dla spraw wspólnot gruntowych. W związku z tym, apelacja została oddalona, a powodowie nie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na sytuację życiową i materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku interesu prawnego w sprawach dotyczących wspólnot gruntowych, gdy dostępne jest postępowanie administracyjne.
Dotyczy specyficznej materii wspólnot gruntowych i ich powiązania z postępowaniem administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powodowie posiadają interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. do ustalenia prawa do udziału we wspólnocie gruntowej, skoro mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie posiadają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa cywilnego, gdyż mogą uzyskać ochronę swych praw w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany wpisów w ewidencji gruntów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sprawy dotyczące wspólnot gruntowych, w tym ustalenia uprawnień, podlegają reżimowi prawa administracyjnego i są rozstrzygane w drodze wpisów do ewidencji gruntów. Brak wydania decyzji administracyjnej przez starostę odmawiającej zmiany wpisów oznacza, że powodowie nie mają interesu prawnego w postępowaniu cywilnym.
Czy nabycie przez powodów części gospodarstwa rolnego, z którego wywodzą się działki ewidencyjne, skutkuje nabyciem z mocy prawa udziału we wspólnocie gruntowej na podstawie art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie ma zastosowania w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że powodowie nie nabyli całości gospodarstwa rolnego, a jedynie jego część, a nabyte nieruchomości nie stanowiły gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, co wyklucza zastosowanie art. 28 u.z.w.g.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Krajowy (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Konieczne jest wykazanie istnienia interesu prawnego.
u.z.w.g. art. 28 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
W razie zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego przez uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej, udział w tej wspólnocie przechodzi na nabywcę tego gospodarstwa.
u.z.w.g. art. 28 § ust. 2
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
W razie zbycia części gruntów określonych w ust. 1, udział we wspólnocie gruntowej zachowuje dotychczasowy właściciel, chyba że na podstawie umowy odstąpi swe uprawnienia nabywcy. Jeżeli jednak zbywca pozostawia sobie obszar użytków rolnych nie większy niż 0,1 ha, udział we wspólnocie gruntowej przechodzi na nabywcę.
Pomocnicze
k.c. art. 55³
Kodeks cywilny
Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią, lub mogą stanowić zorganizowaną część gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, nie obciążając jej w ogóle kosztami.
p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1, pkt 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej, m.in. wówczas gdy aktualizacji dokonuje się na podstawie przepisu prawa.
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
u.z.w.g. art. 18 § ust. 2 zd. pierwsze
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Zarząd spółki zarządzającej wspólnotą zgłasza do ewidencji wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie posiadają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa cywilnego, gdyż mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany wpisów w ewidencji gruntów. • Przepis art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie ma zastosowania, ponieważ powodowie nie nabyli całości gospodarstwa rolnego, a nabyte nieruchomości nie stanowiły gospodarstwa rolnego w rozumieniu k.c.
Odrzucone argumenty
Nabycie przez powodów działek ewidencyjnych skutkuje nabyciem z mocy prawa udziału we wspólnocie gruntowej na podstawie art. 28 u.z.w.g. • Nieruchomości nabyte przez powodów stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu k.c.
Godne uwagi sformułowania
wszystkie sprawy związane ze statusem wspólnot gruntowych objęte zostały reżimem prawa administracyjnego • uprawnienia do udziału we wspólnocie są potwierdzane w trybie wpisów do ewidencji gruntów • powodowie nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w wytoczeniu przedmiotowego powództwa, gdyż dysponują możliwością uzyskania ochrony swych praw w postępowaniu administracyjnym
Skład orzekający
Beata Kozłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Jakubowska - Pogorzelska
sędzia
Małgorzata Sławińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w sprawach dotyczących wspólnot gruntowych, gdy dostępne jest postępowanie administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii wspólnot gruntowych i ich powiązania z postępowaniem administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej materii wspólnot gruntowych i ich powiązania z postępowaniem administracyjnym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Wspólnota gruntowa: Cywilny spór czy administracyjna ścieżka?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.