I ACA 460/13

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2013-10-31
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaapelacyjny
zadośćuczynieniekrzywdawypadek komunikacyjnyśmierćwięzi rodzinneart. 448 k.c.art. 24 k.c.Sąd Najwyższyuchwała

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający zadośćuczynienie za śmierć córki na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., potwierdzając możliwość dochodzenia takich roszczeń przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c.

Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego, który zasądził zadośćuczynienie dla rodziców po śmierci córki w wypadku komunikacyjnym. Pozwany kwestionował możliwość zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Najwyższego, że najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby najbliższej na skutek deliktu, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.

Sprawa dotyczyła apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który zasądził od pozwanego na rzecz powodów I. P. i S. P. kwoty po 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć ich córki A. P., która zginęła w wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., uznając, że żądana kwota jest odpowiednia do doznanej przez powodów krzywdy, w tym utraty więzi rodzinnych i naruszenia prawa do życia w pełnej rodzinie. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie wskazanych przepisów i wnosił o oddalenie powództwa. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację, w pełni podzielając stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 22 października 2010 r. (III CZP 76/10). Zgodnie z tym stanowiskiem, najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny podkreślił, że więzi rodzinne mogą być uznane za dobro osobiste podlegające ochronie, a ich naruszenie przez spowodowanie śmierci osoby najbliższej uzasadnia dochodzenie zadośćuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. od 3 sierpnia 2008 r. jedynie skonkretzowało sposób realizacji tego roszczenia, nie wyłączając możliwości dochodzenia go na podstawie wcześniejszych przepisów. Sąd Apelacyjny powołał się również na inne orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdzające tę linię orzeczniczą. W konsekwencji, apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą więzi rodzinne są dobrem osobistym podlegającym ochronie, a ich naruszenie przez spowodowanie śmierci osoby najbliższej uzasadnia dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznapowód
S. P.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnych, gdy śmierć nastąpiła w wyniku deliktu przed 3 sierpnia 2008 r.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych, który w powiązaniu z art. 448 k.c. stanowi podstawę dochodzenia zadośćuczynienia.

Pomocnicze

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Wprowadzony od 3 sierpnia 2008 r., skonkretyzował uprawnienia do dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, ale nie wyłączył możliwości dochodzenia roszczeń na podstawie wcześniejszych przepisów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. za śmierć osoby najbliższej, gdy zdarzenie miało miejsce przed 3 sierpnia 2008 r. Więzi rodzinne jako dobro osobiste podlegające ochronie prawnej.

Odrzucone argumenty

Argument pozwanego o braku podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. po wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c.

Godne uwagi sformułowania

najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. doprowadziło bowiem jedynie do zmiany w sposobie realizacji tego roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania.

Skład orzekający

Danuta Mietlicka

przewodniczący

Ewa Lauber-Drzazga

sprawozdawca

Grzegorz Wójtowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych (art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c.) w sprawach, gdzie zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008 r. oraz sytuacji, gdy śmierć nastąpiła w wyniku deliktu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa cywilnego – zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej i pokazuje ewolucję orzecznictwa w tym zakresie, co jest istotne dla prawników i osób poszkodowanych.

Zadośćuczynienie za śmierć bliskiego: Czy można je uzyskać, nawet jeśli wypadek zdarzył się lata temu?

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

zadośćuczynienie: 100 000 PLN

zadośćuczynienie: 100 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 460/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Danuta Mietlicka Sędzia: Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SO del. do SA Grzegorz Wójtowicz Protokolant sekr. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa I. P. i S. P. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zadośćuczynienie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 30 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 1070/12 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów I. P. i S. P. kwoty po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. I ACa 460/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zasądził od pozwanego (...) SA z siedzibą w W. na rzecz powodów I. P. i S. P. kwoty po 100.000zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: W dniu (...) . miał miejsce wypadek komunikacyjny w wyniku którego córka powodów A. P. doznała ciężkich obrażeń ciała, które skutkowały jej zgonem. Córka powodów w dacie wypadku miała (...) lat, mieszkała razem z rodzicami i rodzeństwem w S. . Była uczennicą (...) szkoły średniej i w (...) . miała przystąpić do egzaminu maturalnego. Powodowie mieli bardzo dobre relacje z córką. Po jej śmierci stracili energię i chęć do życia. Przez kilka lat po wypadku codziennie odwiedzali grób córki. Powódka przez pięć lat nosiła ciemne ubrania będące wyrazem żałoby po śmierci córki, miała myśli samobójcze. Przez wiele lat powodowie nie uprzątnęli pokoju córki i wszystkie jej rzeczy pozostawili w nienaruszonym stanie. U obojga powodów biegła psycholog stwierdziła występowanie reakcji wykraczających poza normę zwykłej żałoby. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, iż żądana przez powodów tytułem zadośćuczynienia za utratę więzi i naruszenie prawa do życia w pełnej rodzinie, kwota po 100.000zł jest odpowiednia do doznanej przez nich krzywdy ( art. 448 kc w zw. z art. 24 kc ). Od tego wyroku pozwany złożył apelację zarzucając naruszenie art. 448 kc w zw. z art. 23 i 24 kc poprzez zasądzenie zadośćuczynienia i wnosił o oddalenie powództwa z tytułu zadośćuczynienia w całości. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 zgodnie z którym najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. W uchwale tej wyjaśniono, że więzi rodzinne mogą być uznane za dobro osobiste podlegające ochronie na gruncie art. 23 i 24 k.c. Dobro to może być więc naruszone przez spowodowanie śmierci osoby najbliższej. Przeciwnego argumentu nie może stanowić sam fakt wprowadzenia przez ustawodawcę, od dnia 3 sierpnia 2008 r., uprawnienia sądu do zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej za doznana krzywdę. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. doprowadziło bowiem jedynie do zmiany w sposobie realizacji tego roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania. Stanowisko to potwierdza również uchwała Sądu Najwyższego z 13 lipca 2011r. III CZP 32/11 (Lex 950584) oraz wyroki Sądu Najwyższego z 11 maja 2011r. I CSK 621/10 (Lex 848128) i z 14 stycznia 2010r. IV CSK 307/09 (Lex 599865). W świetle powyższego Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia żądania powodów w zakresie zadośćuczynienia. Z tych względów i na podstawie art. 385 kpc i art. 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI