I AGa 184/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej spółki, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od niej na rzecz powoda kwotę ponad 109 tys. zł tytułem zapłaty za dostarczone towary, uznając, że zarzut przedawnienia roszczenia nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na uznanie długu przez spółkę.
Powód dochodził zapłaty za dostarczone towary od pozwanej spółki, która podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając ponad 109 tys. zł, uznając, że podpisanie przez prezesa zarządu dokumentu z wykazem zadłużenia stanowiło uznanie długu i przerwało bieg przedawnienia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego co do skuteczności uznania długu i odrzucając zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów o ocenie dowodów i procedurze przesłuchania.
Powód M. M. (1) domagał się od pozwanej spółki (...) sp. z o.o. w B. zapłaty kwoty 172.668,63 zł z tytułu dostarczonych towarów, argumentując, że spółka uznała zadłużenie oświadczeniami z 9 listopada 2018 r. i 13 sierpnia 2019 r. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując charakter wskazanych dokumentów jako uznania długu. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 16 marca 2021 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 109.610,62 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy ustalił, że strony łączyła stała współpraca handlowa, a pozwana zalegała z płatnościami. Podpisanie przez prezesa zarządu E. P. (1) dokumentu z 9 listopada 2018 r. z wykazem faktur i kwot zaległości zostało uznane za niewłaściwe uznanie długu, przerywające bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Roszczenia wymagalne przed 9 listopada 2016 r. zostały oddalone jako przedawnione. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 233 § 1 k.p.c., art. 214 § 1 k.p.c., art. 228 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 554 k.c. w zw. z art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd odwoławczy podkreślił, że strona pozwana nie zgłosiła zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych w trybie art. 162 k.p.c., co ogranicza jej możliwość skutecznego kwestionowania decyzji Sądu I instancji. Odrzucono zarzuty dotyczące nieodroczenia rozprawy, ograniczenia dowodu z przesłuchania stron oraz oceny dowodów, uznając je za niezasadne i nie mające wpływu na wynik sprawy. Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne, w tym kluczowe znaczenie dokumentu z 9 listopada 2018 r. jako formy uznania długu, które przerwało bieg przedawnienia. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4.050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podpisanie przez uprawnionego członka zarządu dokumentu zawierającego wykaz zadłużenia, sporządzonego na podstawie danych księgowych spółki, stanowi niewłaściwe uznanie długu, które przerywa bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokument z wykazem faktur i kwot zaległości, podpisany przez prezesa zarządu spółki po wcześniejszych zapewnieniach o spłacie i wezwaniu do zapłaty, miał na celu potwierdzenie stanu zadłużenia i stanowił uznanie długu, przerywając bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Zarzuty dotyczące sposobu uzyskania dokumentu i stanu psychofizycznego prezesa zarządu nie zostały uznane za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
M. M. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Za czynność przerywającą bieg przedawnienia uważa się uznanie roszczenia przez dłużnika.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Roszczenia z umów sprzedaży przedawniają się z upływem dwóch lat.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 214 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odroczy rozprawę, gdy stawienie się pełnomocnika strony z przyczyn losowych lub zdrowotnych jest niemożliwe.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mają obowiązek zgłaszania zastrzeżeń co do naruszeń przepisów postępowania pod rygorem utraty prawa do powoływania się na nie w dalszym toku postępowania lub w środkach zaskarżenia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podpisanie przez prezesa zarządu dokumentu z wykazem zadłużenia stanowi uznanie długu i przerywa bieg przedawnienia. Zarzuty procesowe strony pozwanej są niezasadne, w szczególności z uwagi na brak zgłoszenia zastrzeżeń w trybie art. 162 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Dokumenty z 9 listopada 2018 r. i 13 sierpnia 2019 r. nie stanowią uznania długu. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 214 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
niewłaściwe uznanie długu przerwanie biegu przedawnienia nie można podzielić żadnego z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja nie zgłosił zarzutów opartych na art. 162 kpc nie wykazała, że nie odroczenie rozprawy w dniu 16 marca 2021r stanowi naruszenie tego przepisu, a ten błąd miał wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania długu przerywającego bieg przedawnienia w kontekście dokumentów wewnętrznych spółki oraz stosowanie art. 162 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności charakter dokumentu i sposób jego podpisania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń i interpretacji uznania długu, co jest istotne dla praktyków prawa. Zarzuty procesowe strony pozwanej i ich odrzucenie przez sąd apelacyjny również stanowią cenne wskazówki procesowe.
“Uznanie długu czy jego przedawnienie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy dokumenty spółki ratują wierzyciela.”
Dane finansowe
WPS: 172 668,63 PLN
zapłata za towary: 109 610,62 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyNiniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs 9 ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842) Sygn. akt I AGa 184/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: Grzegorz Polak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M. M. (1) przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt IX GC 100/20 1. oddala apelację; 2. zasądza od strony pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz powoda M. M. (1) kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Grzegorz Krężołek Sygn. akt : I AGa 184/21 UZASADNIENIE M. M. (1) w ostatecznie określonym żądaniu pozwu skierowanego przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. , domagał się zapłaty kwoty 172.668,63 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie z tytułu cen towarów , które dostarczył pozwanej , w ramach prowadzonej przez strony współpracy handlowej za które pozwana nie zapłaciła mimo , że uznała swoje zadłużenie oświadczeniami datowanymi na 9 listopada 2018r i 13 sierpnia 2019r. Wniósł także o obciążenie strony przeciwnej kosztami procesu. Odpowiadając na pozew pozwana spółka domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia powoda kosztami sporu. W swoim stanowisku podniosła zarzut przedawnienie zgłoszonego roszczenia argumentując , że dokumenty z 9 listopada 2018r i 13 sierpnia 2019r na które powołuje się powód , kwalifikując je jako zawierające oświadczenia spółki o uznaniu długu , nie mogą mieć takiego charakteru i nie powodują skutku przerwy biegu terminu przedawnienia roszczenia powoda. Podnosiła , iż dokumenty te – wydruki (...) zostały przygotowane przez pracowników działu sprzedaży spółki pod wpływem powoda , który wszedł w ich posiadanie nie dysponując ku temu właściwymi uprawnieniami. Nie mogą być uznane za zawierające oświadczenie woli złożone w imieniu i ze skutkiem dla spółki , o uznaniu długu wobec powoda albowiem nie jest jasne kiedy i w jakich okolicznościach podpisała się na nich członek zarządu strony pozwanej E. P. (1) .Co więcej na czasowo późniejszym z tych dokumentów jest tylko parafa , którą mógł złożyć sam M. M. (1) . Wyrokiem z dnia 16 marca 2021r.,Sąd Okręgowy w Krakowie ,w częściowym uwzględnieniu żądania zgłoszonego w pozwie : - zasądził od strony pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz powoda M. M. (1) kwotę 109.610,62 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: - 10.305,43 zł od dnia 06.12.2016r. do dnia zapłaty, - 827,21 zł od dnia 09.12.2016r. do dnia zapłaty, - 1.559,25 zł od dnia 16.12.2016r. do dnia zapłaty, - 1.877,94 zł od dnia 17.12.2016r. do dnia zapłaty, - 6.479,16 zł od dnia 18.12.2016r. do dnia zapłaty, - 447,98 zł od dnia 19.12.2016r. do dnia zapłaty, - 473,52 zł od dnia 20.12.2016r. do dnia zapłaty, - 3.537,68 zł od dnia 23.12.2016r. do dnia zapłaty, - 692,58 zł od dnia 24.12.2016r. do dnia zapłaty, - 1.152,35 zł od dnia 25.12.2016r. do dnia zapłaty, - 382,19 zł od dnia 28.12.2016r. do dnia zapłaty, - 4.625,56 zł od dnia 30.12.2016r. do dnia zapłaty, - 44.223,04 zł od dnia 31.12.2016r. do dnia zapłaty, - 4.057,70 zł od dnia 01.01.2017r. do dnia zapłaty, - 28.969,03 zł od dnia 02.02.2017r. do dnia zapłaty[ pkt I ], - oddalił powództwo w pozostałym zakresie[ pkt II] oraz - zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.858,69 zł , tytułem części kosztów procesu.[ pkt III sentencji wyroku]. Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : Strony od kilku lat były związane stałą współpracą handlową, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej . M. M. (1) w jej ramach, sprzedawał pozwanej (...) Budownictwo spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. różne artykuły za które spółka płaciła ceny na podstawie faktur VAT wystawianych przez powoda. Współpraca stron przez długi czas układała się dobrze. M. M. (1) z tytułu zawieranych umów sprzedaży wystawił pozwanej spółce m.in. w okresie od czerwca 2015r. do końca 2016r. faktury VAT na kwotę łączną 211.165,44 zł. Terminy wymagalności świadczeń z tytułu cen ,wskazane w dokumentach poszczególnych faktur, przypadały na okres od 10 czerwca 2015r. do 3 stycznia 2017r. Od czerwca 2015r. pozwana zaczęła zalegać z zapłatami należności na rzecz powoda . M. M. (1) był w bieżącym kontakcie z członkami zarządu spółki, szczególnie z prezesem zarządu E. P. (1) , informując o zaległościach płatniczych. Spółka przez E. P. (1) wskazywała jako przyczynę braku zapłaty problemy finansowe i zapewniała o uregulowaniu zaległości. Zapewnienia te powód przyjmował , nie kierując swoich roszczeń wobec spółki na drogę sądową w celu ich dochodzenia. Niemniej konsekwentnie , systematycznie upominał się o zapłatę w rozmowach z E. P. (1) , a także poprzez pisemne wezwania kierowane do strony pozwanej. Pismem z dnia 1 listopada 2018r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 199.488,46 zł pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. Za zgodą E. P. (1) , M. M. (1) otrzymał od pracowników pozwanej spółki w jej dziale sprzedaży dokumenty (...) datowane na 9 listopada 2018r. oraz na 13 sierpnia 2019r.z , które obejmowały wykaz niezapłaconych faktur, z określeniem kwoty zaległości pozwanej spółki wobec niego wobec niego oraz dat wymagalności poszczególnych kwot cząstkowych składających się na nie. Dokument (...) z dnia 9 listopada 2018r. , realizując ich wzajemne porozumienie, powód zawiózł niezwłocznie do E. P. (1) i ta go podpisała obok pieczęci firmowej spółki. Do jego podpisania doszło w sytuacji , gdy spółka nadal w relacjach z powodem twierdziła , że nie ma pieniędzy ale zaległości wobec niego zamierza zapłacić, M. M. potrzebował potwierdzenia stanu zadłużenia pozwanej. Taki był cel podpisania dokumentu (...) z tej daty przez E. P. . Dokument (...) dnia 13 sierpnia 2019r. powód uzyskał w ten sam sposób, z tym, że zamiast podpisu widnieje na nim parafa, pochodząca od nieustalonej osoby. Z dalszej części ustaleń Sądu Okręgowego wynika , iż na dzień podpisania pierwszego z tych dokumentów - 9 listopada 2018r spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...) mógł samodzielnie - jednoosobowo- reprezentować każdy z członków zarządu. Skład tego organu tworzyły : prezes zarządu E. P. (1) i wiceprezes zarządu M. T. . Pozwana nie zapłaciła powodowi kwoty łącznie 172.668,63 zł z tytułu cen za sprzedane towary ,w kwotach cząstkowych wskazanych w fakturach VAT o terminie wymagalności od dnia 10 czerwca 2015r. do 16 października 2016r., a to nr: (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) i (...) oraz z tytułu cen wskazanych w fakturach VAT o terminie wymagalności od 6 grudnia 2016r. do 1 stycznia 2017r., tj. nr: (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) i (...) . Ocenę prawna roszczenia powoda , które uznał za uzasadnione w części , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób: a/ bezspornym w sprawie było, że strony łączyła stała współpraca handlowa, w ramach której powód sprzedawał pozwanej różne artykuły, a pozwana była zobowiązana do zapłaty ich cen . Strony łączyło zatem wiele umów sprzedaży w rozumieniu art. 535 kc . M. M. (1) w ramach zawieranych umów, wystawił pozwanej spółce m.in. w okresie od czerwca 2015r. do 31 grudnia 2016r. faktury VAT na łączna kwotę 211.165,44 zł. Terminy wymagalności wierzytelności obejmujące ceny sprzedanych towarów były wskazane w wystawianych sukcesywnie dokumentach rozliczeniowych, przypadając na okres od 10 czerwca 2015r. do 3 stycznia 2017r. Strona pozwana dokumenty te przyjmowała bez zastrzeżeń, ujmując je w swoim systemie księgowym i handlowym. Na podstawie w ten sposób zgromadzanych danych, zostały przygotowane dwa dokumenty (...) : z dnia 9 listopada 2018r. i 13 sierpnia 2019r., b/ zgodnie z art. 554 k.c. roszczenia z umów sprzedaży przedawniają się z upływem dwóch lat. Zdaniem Sądu Okręgowego podpisanie przez prezesa zarządu E. P. (1) dokumentu (...) datowanego na dzień 9 listopada 2018r., co nastąpiło dniu jego datowania , stanowiło co najmniej – jak uznaje Sąd - niewłaściwe uznanie długu przez pozwaną, prowadzące , na podstawie art. 123 §1 pkt 2 kc do przerwania biegu przedawnienia roszczenia powoda , które zostało w ten sposób potwierdzone, w zakresie objętym tym dokumentem , przez dłużniczkę. Wynikało bowiem z jego treści jakie jest zadłużenie pozwanej ze wskazaniem numerów faktur, kwot do zapłaty, terminów płatności, a sam dokument powstał na podstawie danych pochodzących od (...) spółki z o. o. w B. . Sąd I instancji dodatkowo wskazał , że dokument ten został podpisany przez prezesa zarządu spółki E. P. (1) , która byłą uprawniona do jednoosobowej reprezentacji strony pozwanej , a złożenia przez nią tego podpisu doszło po tym, kiedy wcześniej , pismem z dnia 1 listopada 2018r. powód wezwał pozwaną do zapłaty tego długu, którego wcześniej spółka nigdy w jakikolwiek sposób nie kwestionowała . W takich okolicznościach złożenie podpisu przez E. P. (1) na dokumencie (...) z dnia 9 listopada 2018r. stanowiło uznanie długu strony pozwanej , powodując skutek przerwy biegu terminu jego przedawnienia. Uznanie to mogło dotyczyć tylko tych wierzytelności, które na dzień 9 listopada 2018r. nie były przedawnione, czyli tych , które przysługując powodowi wobec pozwanej , były wymagalne nie dawniej niż 9 listopada2016r., c/ dlatego , podzielając w części zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną, Sąd Okręgowy oddalił powództwo co do kwoty łącznej 63.058,01 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , obejmującej niezaspokojone wierzytelności z tytuł cen towarów sprzedanych spółce przez M. M. (1) wymagalne wcześniej aniżeli 9 listopada 2016r., które objęte były dołączonymi do pozwu fakturami VAT nr: (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) i (...) . Ponieważ, począwszy od 9 listopada 2018r. dwuletni termin przedawnienia roszczeń wynikających z należności powoda zaczął biec na nowo , a M. M. (1) wniósł pozew w dniu 20 sierpnia 2019r., zarzut obronny pozwanej spółki, w odniesieniu do roszczenia na kwotę łączną 109 610, 62 zł., Sąd I instancji ocenił jako nieuzasadniony , zasądzając tę kwotę na jego rzecz, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot cząstkowych , liczonymi od dat , które szczegółowo określił, odwołując się do poszczególnych dokumentów faktur z których te kwoty wynikały. / Ich przytaczanie po raz kolejny jest . z przyczyn teleologicznych, zbędne /, d/ za niedoniosły dla oceny zarzutu strony pozwanej uznał dokument (...) z dnia 13 sierpnia 2019r , na który powód także się powoływał wskazując dodatkowo , że nie mógł on wywołać skutku przerwy biegu terminu przedawnienia tym bardziej , iż nie zawiera podpisu a jedynie parafę , którą uczyniła osoba o nieznanych personaliach , a tym bardziej funkcji w organie zarządzającym spółki – dłużnika. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis art. 100 kpc , w ramach zastosowania którego Sąd Okręgowy wzajemnie je pomiędzy stronami stosownie do wyniku sporu rozdzielił. W części uzasadnienia poświęconej tej kwestii , szczegółowo wskazał sposób tego rozdziału, zważywszy na poniesione przez strony pozycje kosztowe i podstawy ich powstania. W apelacji od tego wyroku strona pozwana , zaskarżając go w części uwzgledniającej powództwo oraz rozstrzygającej o kosztach procesu , we wniosku środka odwoławczego, domagała się wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego, którym powództwo zostanie oddalone w całości, a M. M. (1) obciążony na rzecz skarżącej kosztami procesu i postępowania apelacyjnego. Środek odwoławczy został oparty na zarzutach : - naruszenia prawa procesowego, w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to : a/ art. 233§1 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną. Błąd ten polegał na obdarzeniu wiarygodności relacji powoda w odniesieniu do okoliczności w jakich uzyskał on dokument (...) z dnia 9 listopada 2018r oraz faktów towarzyszących złożeniu podpisu pod nim przez prezesa zarządu strony pozwanej E. P. (1) . Podnoszony błąd doprowadził, zdaniem skarżącej, także do niepoprawnych ustaleń w tym zakresie , które ustalone prawidłowo powinny być podstawą do oceny , iż E. P. nie mogła złożyć w sposób świadomy podpisu pod tym dokumentem , który powód wymógł na pracownikach pozwanej spółki , albowiem zajmowała się wówczas opieką nad chorym dzieckiem , co M. M. wykorzystał, celowo, zdaniem apelującej, nie kontaktując się w sprawie zadłużenia z wiceprezesem zarządu M. T. , b/ art.228 §2 kpc , w następstwie nie odroczenia rozprawy, w celu przeprowadzenia dowodu z zeznań E. P. (1) w sposób zdalny lub w formikę zeznań na piśmie mimo, że było to uzasadnione faktem sprawowania przez nią opieki nad dzieckiem, c/ art. 271 1 kpc w zw. z art. 299 i 302§1 kpc poprzez wyrażenie przez Sąd niezasadnej oceny zgodnie z którą złożenie zeznań na piśmie może dotyczyć tylko relacji świadków i powoda mimo , iż normy procesowe umożliwiają przesłuchanie w tej formie także strony pozwanej . Ta nieprawidłowość doprowadziła do sytuacji w której prezes zarządu pozwanej nie była w postępowaniu przesłuchana w tej właśnie formie , w warunkach gdy jej stawiennictwo na rozprawie w celu złożenia zeznań z przyczyn obiektywnych było niemożliwe, c/ art. 214 §1 kpc jako następstwa niezasadnego nie odroczenia rozprawy przez Sąd mimo że znał obiektywną przyczynę niestawiennictwa na niej głównego pełnomocnika procesowego strony pozwanej, - naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 554 kc w zw z art. 123 §1 pkt 2 kc , w następstwie niepoprawnej oceny , że podpisanie przez prezesa zarządu E. P. (1) dokumentu (...) z dnia 9 listopada 2018r może być potraktowane jako niewłaściwe uznanie długu spółki mimo ,iż dokument ten został przygotowany przez pracowników spółki nieuprawnionych do jej reprezentacji, pod wpływem powoda , a prezes zarządu podpisała go w czasie, kiedy musiała opiekować się chorym , wymagającym stałej opieki, dzieckiem. Skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodów ze wskazanych w apelacji dokumentów dla potwierdzenia tego , że E. P. zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej a główny pełnomocnik spółki był nieobecny na rozprawie , której Sąd I instancji nie odroczył , z przyczyny obiektywnej - pobytu na kwarantannie. Wniosła także o przeprowadzenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z przesłuchania w charakterze strony E. P. (1) . Ponadto w piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2022r , domagała się przeprowadzenia dowodu z nagrania z rozprawy przed Sądem Okręgowymi w Tarnowie z 5 października 2022 , zawierającego zeznanie M. M. (1) . Dowód ten miał potwierdzić okoliczności wskazane w tym piśmie , które miały być wybranymi przez skarżącą wyimkami z tych zeznań / por. 360 akt /. Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego. Sprzeciwiał się także przeprowadzeniu przed Sądem Odwoławczym wnioskowanych przez przeciwniczkę dowodów , uznając je za spóźnione albo też nieistotne dla ustalenia faktów mających znaczenie w sprawie. Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył : Apelacja strony pozwanej nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Nie można podzielić żadnego z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja Nie są uzasadnione zarzuty procesowe. Na wstępie należy zaznaczyć ,że za pośrednictwem ich większości / poza zarzutem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów / apelująca podważa decyzje procesowe Sądu I instancji , wobec których zawodowy pełnomocnik spółki nie sformułował zarzutów opartych na art. 162kpc / co przyznał na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 grudnia 2022r / por. zapis dźwiękowy- minuty 10-13 , zapis skrócony k. 382 v akt/. Już z powodu tego zaniechania , strona pozwana nie może skutecznie na krytyce tych decyzji, budować zarzutów stawianych w ramach środka odwoławczego i już z tej przyczyny zarzuty kwestionujące nie odroczenie rozporowy , oraz ograniczenie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron do zeznań M. M. (1) nie mogą być uznane za uzasadnione. Dla zapewnienia jednak kompletności wywodu, Sąd II instancji szerzej umotywuje ich nietrafność w dalszej części motywów. Zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść. Biorca pod rozwagę to generalium , odeprzeć należy zarzut naruszenia art. 214 §1 kpc albowiem skażająca nie wykazała , że nie odroczenie rozprawy w dniu 16 marca 2021r stanowi naruszenie tego przepisu, a ten błąd miał wpływ na wynik sprawy. Rzeczywiście na tej rozprawie strona pozwana była reprezentowana przez pełnomocnika substytucyjnego – adwokata K. K. - albowiem pełnomocnik główny - adwokat B. S. - nie mógł się z przyczyn zdrowotnych na niej się stawić. Tym nie mniej okoliczność podawana przez obecnego na rozprawie pełnomocnika /krótki okres pomiędzy rozprawą, a datą ustanowienia jej w tej roli , nie może być uznany za ważną przyczynę usprawiedliwiająca odroczenie, w rozumieniu tego przepisu. Przyjęcie pełnomocnictwa substytucyjnego , zważywszy na zawodowy charakter działania pełnomocnika musi być traktowane jako potwierdzenie , że pełnomocnik podejmujący się takiego zastępstwa, jest w sposób profesjonalny przygotowany do prawidłowego reprezentowania interesów procesowych zastępowanej strony, w trakcie rozprawy na której w tej roli występuje. Wymóg ten obejmuje także- co oczywiste - istoty sporu i akt sprawy. Zatem powód wniosku o odroczenie podawany przez pełnomocnika substytucyjnego na rozprawie 16 marca 2021r / por. zapis dźwiękowy rozprawy minuty 3-12 , protokół skrócony k. 283 akt / trafnie , wbrew omawianemu zarzutowi , został oceniony przez Sąd Okręgowy za niewystarczający do tego aby wniosek uwzględnić. Jego oddalenie nie stanowiło zatem naruszenia wskazanej normy procesowej. Już tylko na marginesie należy dostrzec , iż pełnomocnik substytucyjny nie umiał odpowiedzieć na pytania kierowane do niego przez Sąd , a po wydaniu decyzji o nie odroczeniu rozprawy, opuścił salę rozpraw , nie uczestnicząc w dalszych czynnościach , tłumacząc to zachodzącą po jego stronie kolizją z czynnościami w innych sprawach z jego udziałem w tym dniu. W tym miejscu należy dodać , że w warunkach nie podzielenia tego zarzutu , Sąd II instancji nie uwzględnił zawartego w apelacji wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu potwierdzającego wysłanie do Sądu I instancji wniosku o odroczenie rozprawy z dnia 16 marca 2022r , w uznaniu ,iż fakty , które miałyby nim zostać potwierdzone są nieistotne dla oceny poprawności prawnej orzeczenia poddanego kontroli niestacyjnej, Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 228 §2 kpc , w sposób opisany przez stronę pozwaną , dla braku wpływu treści wskazanego w jego motywach dowodu , na treść wydanego przez Sąd Okręgowy wyroku. Dla oceny roszczenia M. M. (1) w związku z jedynym zarzutem , jaki jego roszczeniu zgłoszonemu w pozwie przeciwstawiła strona pozwana - zarzutu jego przedawnienia / por. treść odpowiedzi na popze4w k. 196-197 akt/ okoliczność czy E. P. (1) nadal prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (...) była prawnie niedoniosła . Istne było natomiast to , czy w dniu podpisywania dokumentu z 9 listopada 2018r była członkiem zarządu strony poznawanym , uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. . Ta jej funkcja oraz uprawnienie do składania jednoosobowo oświadczeń w imieniu spółki , w tym oświadczeń woli w zakresie zobowiązań / bez ograniczeń w zakresie ich rodzaju i granic ilościowych/ były potwierdzone stosownymi wpisami w rejestrze przedsiębiorców KRS dotyczącym pozwanej. Z załączonego do pozwu odpisu tego dokumentu taka funkcja i uprawnienie dla E. P. wynikały , a pełniła ona w spółce dodatkowo funkcje prezesa tego organu / por. k.12 -13 / Już tylko na marginesie i dla porządku należy dodać , , iż mimo argumentacji zawartej w apelacji na temat obiektywnych ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu z powodu opieki nad chorym i wymagającym intensywnej opieki dzieckiem, E. P. (1) nadal tę funkcję w ramach struktury korporacyjnej strony pozwanej pełni o czym świadczy aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców dotyczący spółki , o który Sąd II instancji , działając z urzędu, uzupełnił dowody zgromadzone w sprawie / por. k. 377-381 akt /. Zarzut naruszenia art. 271 1 kpc w zw. z art. 299 i 302 §1 i 304 kpc , zważywszy na argumenty powołane dla jego uzasadnienia jest niezasadny dlatego , że nawet nietrafne uznanie , iż możliwość złożenia zeznań na piśmie dotyczy jedynie świadków /nota bene wbrew argumentom skarżącej , Sąd I instancji nie stwierdził w motywach orzeczenia , iż ta forma zeznań jest możliwa tylko dla strony inicjującej postępowanie sądowe / nie miało wpływu na ostateczny wynik sporawy , tym bardziej , że przyczyną nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania E. P. (1) było jej niestawiennictwo na rozprawie w dniu 16 marca 2021r. Wbrew stanowisku skarżącej , Sąd I instancji nie popełnił błędu formalnego nie przeprowadzając wówczas tego dowodu albowiem trafnie uznał , że przyczyna niestawiennictwa oraz postulat apelującej zastąpienia jej zeznań bezpośrednich, relacją złożoną na piśmie lub poprzez przesłuchanie zdalnie nie została dostatecznie wykazana. Przypomnieć trzeba , iż wniosek o przesłuchanie strony pozwanej strona skarżąca złożyła w odpowiedzi na pozew , nie wskazując przy tym która spośród członkiń zarządu spółki ma być przesłuchana w tym charakterze. W szczególności, wiedząc o już wówczas istniejących trudnościach po stronie E. P. (1) w ewentualnym stawiennictwie w Sądzie z uwagi nad konieczność spasowania opieki nad dzieckiem nie wnioskowała aby była to wiceprezes M. F. . Wobec faktu , że to prezes zarządu podpisała w imieniu spółki dokument z 9 listopada 2018r., który dla oceny zarzutu przedawnienia , którym broniła się spółka miał kluczowe znaczenie , a także jak wynikało z twierdzeń pozwu i odpowiedzi na pozew miała prowadzić rozmowy z M. M. (1) na temat zadłużenia i warunków jego spłaty przez pozwaną , Sąd I instancji zasadnie uznał że za stronę pozwaną powinna być przesłuchana E. P. (1) . W tych okolicznościach jej niestawiennictwo mimo prawidłowego zawiadomienia strony o terminie rozprawy / z przyczyn wskazanych na rozprawie w dniu 16 marca 2021r./ poprawnie zostało uznane za przyczynę nie przeprowadzania tego dowodu podczas jej przebiegu. Do tego dodać należy , że postulat obecnie skarżącej aby dowód ten prowadzić zdalnie lub na odebranie zeznania na piśmie, zasadnie nie został przez Sąd I instancji uwzględniony w uznaniu , iż zmierza o tylko do nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania przy padaniu przyczyny zmiany formy zeznań E. P. (1) , która nie została wykazana. Skarżąca nawet nie starała się bowiem dowodzić, poprzestając w tym zakresie na twierdzeniach , których prawdziwości została zakwestionowana przez oponenta procesowego , że choroba dziecka uniemożliwia osobiste stawiennictwo prezesa pozwanej w Sądzie. Dowód wskazujący na taki charakter opisanej przeszkody nie został nawet zawnioskowany , a niewątpliwie niezbędnym byłoby wykazanie takiego jej skutku poprzez opinię biegłego odpowiedniej specjalności z dziedziny medycyny. Zatem w warunkach, gdy powód podnosił , iż opiekę tę E. P. (1) dzieli z ojcem dziecka, sama zaniechała złożenia w tym zakresie wobec Sądu orzekającego , także w ramach postępowania odwoławczego jakikolwiek oświadczenia, a stan zdrowia dziecka nie uniemożliwia jej dalszego piastowania funkcji w organie zarządzającym (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ocena Sądu I instancji , prowadząca do decyzji procesowej o ograniczeniu dowodu z przesłuchania stron tyko do przesłuchania powoda nie może być oceniona jako niezgodna z normą procesową , której naruszenie zarzuca pozwana spółka. Taka ocena tej decyzji Sądu Okręgowego ma także i to następstwo , że złożony w apelacji wniosek o przesłuchanie E. P. (1) przez Sąd Apelacyjny , jako spóźniony w rozumieniu art. 381 kpc , nie został uwzględniony. Nie ma racji apelująca podnosząc zarzut naruszenia art. 233§1 kpc , w sposób wskazany w jego motywach. Skuteczne postawienie tego zarzutu wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować . To, w jaki sposób strona pozwana motywuje jego realizację , wyklucza uznanie go za uzasadniony. W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być podniesionymi wadami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżąca ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jej zdaniem , poprawnej. Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzut nieprawidłowości części ustaleń - zgodnie z argumentacja apelantki - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji afirmowanej przez pozwaną spółkę zgodnie z którą powód wymusił na pracownikach pozwanej przygotowanie dokumentu (...) z 9 listopada 2018r., a następnie nakłonił E. P. (1) do jego podpisania , w warunkach gdy – zajmując się małym i chorym dzieckiem- nie była świadoma jego treści oraz skutku złożenia pod nim podpisu , w imieniu i ze skutkiem dla pozwanej. Taki sposób motywowania obu zarzutów z przyczyn wskazanych wyżej , wyklucza ich podzielenie. Odparcie, jako niezasadnych, zarzutów procesowych oraz dotyczącego ustaleń , ma to następstwo , iż ustalenia te , jako poprawne i kompletne dla oceny roszczenia M. M. (1) , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. Podstawą ich uzupełnienia lub zmiany nie mogły być także pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji oraz w piśmie z dnia 15 listopada 2022r. Pierwszy z nich obejmujący wydruk z (...) dotyczący faktu zakończenia działalności gospodarczej przez E. P. (1) został oddalony dlatego ,że fakty możliwe dla ustalenia na jego podstawie, z przyczyn o których była mowa już wcześniej , nie były doniosłe dla wyniku sporu stron. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z nagrania rozprawy przed Sądem Okręgowym w Tarnowie i złożonych na niej zeznań przez powoda w charakterze świadka , Sąd II instancji oddalił albowiem zawodowy pełnomocnik skarżącej na pytanie przewodniczącego nie był w stanie w sposób zrozumiały dla Sądu wskazać, jakie fakty relewantne dla rozstrzygnięcia miałby być za pośrednictwem tego dowodu wykazane /por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej w dniu 6 grudnia 2022r.- minuty 13-18/. Na podstawie ustalonych w postępowaniu ustaleń faktycznych za nietrafny należy uznać sformułowany przez pozwaną spółkę zarzut materialny. Ustalenia te dają bowiem wystarczającą podstawę do uznania za zasadne stanowiska Sądu Okręgowego, zgodnie z którym dokument rozliczeniowy (...) z dnia 9 listopada 2018r , przygotowany na podstawie danych z systemu księgowego strony skarżącej przez jej pracowników , wskazujący na podstawy oraz rozmiar ilościowy zadłużenia (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wobec powoda, potwierdzony podpisem uprawnionego do jednoosobowego działania za spółkę prezesa jej zarządu , złożonym obok pieczęci firmowej spółki / k. 18 v akt – numer karty , w aktach nieoznaczony - przyjęty przez Sąd II instancji/ zasadnie został uznany przez Sąd Okręgowy za formę niewłaściwego uznania stwierdzonego tym dokumentem długu pozwanej, prowadzącego do przerwania biegu przedawnienia roszczenia powoda o jego zaspokojenie w rozumieniu art. 123 §1 pkt 2 kc. O możliwości takiej interpretacji tego dokumentu przekonuje nie tylko jego forma i treść ale także okoliczności faktyczne towarzyszące jego sporządzeniu. Powstał on po tym, kiedy M. M. (1) , wcześniej wielokrotnie był zapewniany przez reprezentantów spółki iż zadłużenie to istnieje i będzie spłacone , a opóźnienie po stronie dłużnika wynika tylko z czasowego braku funduszy po stronie (...) . Miało to miejsce również po tym kiedy pismem z dnia 1 listopada 2018r /por. k. 114 akt / wezwał stronę pozwaną do natychmiastowej zapłaty zaległości wynikającej nie zapłaconych cen sprzedanych / i niespornie odebranych przez kontrahentkę/ towarów. Z ustaleń wynika także , że powód chciał aby dane dotyczące podstaw i rozmiaru zadłużenia na 9 listopada 2018r nie były pomiędzy stronami przedmiotem sporu, stąd zwrócił się do pracowników spółki aby dokument ten przygotowali , opierając na danych z systemu księgowego dłużniczki. Trzeba tez wskazać , że pomimo takich twierdzeń, skarżąca nie dowiodła w postępowaniu aby powód wymusił przygotowanie przez nich tego dokumentu oraz aby prezes zarządu pozwanej nie zdawała sobie sprawy jaki skutek ma podpisanie takiego dokumentu , a wierzyciel wykorzystał jej sytuację osobistą do jego uzyskania. Z podanych przyczyn w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 353 i 354 oraz art. 123 § 1 pkt 2 kc. Rozstrzygająca o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd II instancji zastosował art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc i wynikającą z niego , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna wygrywającemu M. M. (1) od przerywającej pozwanej , odpowiadając wynagrodzeniu pełnomocnika – adwokata , zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia , została ustalona na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800]. SSA Grzegorz Krężołek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI