I ACA 451/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. B. wniósł pozew o zapłatę kwoty 575.545,52 zł od Banku (...) S.A., twierdząc, że umowa kredytu hipotecznego z 2008 roku, denominowanego w CHF, jest nieważna z powodu klauzul abuzywnych i braku należytego poinformowania o ryzyku kursowym. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając umowę za ważną i nie zawierającą niedozwolonych postanowień. Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację powoda. Sąd uznał, że umowa kredytu denominowanego w CHF, wypłacana i spłacana w PLN, jest ważna i zgodna z prawem. Powód, jako konsument, był świadomy ryzyka kursowego i miał możliwość negocjacji warunków umowy, a bank nie naruszył obowiązków informacyjnych. Sąd podkreślił, że klauzule dotyczące sposobu ustalania kursów walut nie są klauzulami niedozwolonymi, ponieważ określają główne świadczenia stron i zostały sformułowane w sposób zrozumiały dla konsumenta. Nawet jeśli niektóre postanowienia zostałyby uznane za abuzywne, nie prowadziłoby to do nieważności całej umowy, a jedynie do ich wyeliminowania, przy zachowaniu pozostałych postanowień umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umów kredytów denominowanych w walucie obcej, klauzul abuzywnych, ochrony konsumenta oraz skutków stwierdzenia abuzywności postanowień umownych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy kredytowej z 2008 roku. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy i sposobu sformułowania umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, wypłacana i spłacana w walucie krajowej, jest ważna i zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, wypłacana i spłacana w walucie krajowej, jest ważna, o ile spełnia wymogi prawa bankowego i zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konstrukcja kredytu denominowanego jest dopuszczalna i mieści się w granicach swobody umów, o ile nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego. Kluczowe jest, aby umowa jasno określała strony, cel, kwotę i walutę kredytu, zasady spłaty, oprocentowanie oraz sposób zabezpieczenia.
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące sposobu ustalania kursów walut (kurs kupna/sprzedaży, spread) stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385(1) k.c. i art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku postanowienia te nie zostały uznane za niedozwolone, ponieważ były zrozumiałe dla konsumenta, a powód miał świadomość ryzyka i możliwość wpływu na warunki umowy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że postanowienia dotyczące ustalania kursów walut nie były niejednoznaczne ani sprzeczne z dobrymi obyczajami, a powód jako konsument został należycie poinformowany o ryzyku. Nawet jeśli niektóre postanowienia mogłyby być uznane za abuzywne, nie prowadziłoby to do nieważności całej umowy, a jedynie do ich wyeliminowania.
Czy powód A. B. miał status konsumenta w rozumieniu art. 22(1) k.c. w momencie zawierania umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód miał status konsumenta, ponieważ zawierał umowę z przedsiębiorcą w celu niezwiązanym bezpośrednio z jego działalnością gospodarczą lub zawodową.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że w momencie zawierania umowy powód był zatrudniony na umowę o pracę i nie prowadził działalności gospodarczej, a pomysł na prowadzenie przedszkola pojawił się dopiero po nabyciu nieruchomości. Nabycie nieruchomości miało na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień umowy kredytu dla ważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności niektórych postanowień umowy nie prowadzi do nieważności całej umowy, a jedynie do wyeliminowania tych postanowień, przy zachowaniu pozostałych elementów umowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 385(1) § 2 k.c., zgodnie z którym strony są związane umową w pozostałym zakresie, jeśli postanowienie nie wiąże konsumenta. Eliminacja abuzywnych klauzul nie powoduje, że umowa nie może być dalej wykonywana, zwłaszcza gdy jej główne świadczenia są nadal możliwe do określenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
pr. bank. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
pr. bank. art. 69 § 2
Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: strony umowy, kwotę i walutę kredytu, cel, na który kredyt został udzielony, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 22 § 1
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
u.r.p.f. art. 3
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu denominowanego w CHF jest ważna i zgodna z prawem. • Postanowienia dotyczące ustalania kursów walut nie są klauzulami niedozwolonymi. • Powód miał status konsumenta i był świadomy ryzyka kursowego. • Eliminacja abuzywnych postanowień nie prowadzi do nieważności całej umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu klauzul abuzywnych. • Bank naruszył obowiązki informacyjne wobec konsumenta. • Przerzucenie całego ryzyka kursowego na konsumenta jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Godne uwagi sformułowania
nie można odmówić celowości i racjonalności podejmowanych przez powoda działań polegających na nabyciu w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania nieruchomości w większym stopniu spełniającej jego oczekiwania • zasady logiki i doświadczenia życiowego stoją na przeszkodzie przyjęciu wersji pozwanego, że powód zawierając umowę kredytu planował prowadzenie na nieruchomości działalności zarobkowej w postaci przedszkola • mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta • samo zastosowanie konstrukcji przeliczeń oznacza jedynie modyfikację wysokości świadczeń, do których zobowiązane będą strony, ale nie ingeruje w ogólną konstrukcję umowy
Skład orzekający
Krzysztof Józefowicz
przewodniczący
Ryszard Marchwicki
sędzia
Maciej Rozpędowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umów kredytów denominowanych w walucie obcej, klauzul abuzywnych, ochrony konsumenta oraz skutków stwierdzenia abuzywności postanowień umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy kredytowej z 2008 roku. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy i sposobu sformułowania umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i klauzul abuzywnych, co jest nadal aktualne dla wielu konsumentów. Orzeczenie zawiera szczegółową analizę prawną i odniesienie do orzecznictwa TSUE.
“Kredyt we frankach: czy umowa z 2008 roku była ważna? Sąd Apelacyjny rozstrzyga kluczowe wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 575 545,52 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 8100 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.