I ACA 450/16Bank nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód bank domagał się od pozwanych solidarnie zapłaty kwoty 143 475,77 zł z odsetkami, tytułem niespłaconego kapitału kredytu odnawialnego. Sąd Okręgowy w Olsztynie uwzględnił powództwo, uznając wyciąg z ksiąg banku za wystarczający dowód istnienia zadłużenia. Pozwani wnieśli apelację. Sąd Apelacyjny w Białymstoku zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd odwoławczy uznał, że bank nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy kredytowej. Oświadczenie banku o wypowiedzeniu umowy w trybie natychmiastowym, powołujące się na zaleganie ze spłatą rat, było nieskuteczne, ponieważ umowa przewidywała taki tryb jedynie w przypadku ogłoszenia upadłości kredytobiorcy lub zbycia zabezpieczenia. Zaleganie ze spłatą rat było podstawą do wypowiedzenia umowy z 30-dniowym terminem wypowiedzenia, a nie do natychmiastowego rozwiązania. Brak skutecznego wypowiedzenia umowy uniemożliwił bankowi dochodzenie niespłaconego kapitału i odsetek według stawki dla zadłużenia przeterminowanego. Sąd Apelacyjny zastosował również art. 378 § 2 k.p.c., rozszerzając skutki apelacji jednego z pozwanych (współdłużników solidarnych) na drugą pozwaną, mimo braku jej własnej apelacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkuteczność wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank, znaczenie dowodowe wyciągu z ksiąg banku, rozszerzenie skutków apelacji na współuczestników postępowania.
Dotyczy specyficznych postanowień umowy kredytowej i sposobu jej wypowiedzenia przez bank.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank może skutecznie wypowiedzieć umowę kredytu w trybie natychmiastowym z powodu zalegania ze spłatą rat, jeśli umowa przewiduje taki tryb tylko w ściśle określonych przypadkach (np. upadłość kredytobiorcy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa nie przewiduje takiego przypadku jako podstawy do natychmiastowego wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że podana przez bank przyczyna wypowiedzenia umowy (zaleganie ze spłatą rat) nie była podstawą do natychmiastowego rozwiązania umowy zgodnie z jej postanowieniami. Umowa przewidywała natychmiastowe wypowiedzenie tylko w innych, enumeratywnie wymienionych przypadkach. Zaleganie ze spłatą rat było podstawą do wypowiedzenia z zachowaniem 30-dniowego terminu.
Czy wyciąg z ksiąg banku jest wystarczającym dowodem istnienia i wysokości zadłużenia, gdy pozwany kwestionuje zarówno istnienie, jak i wysokość roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli bank nie wykaże skuteczności wypowiedzenia umowy, które jest podstawą dochodzonego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy wadliwie ocenił moc dowodową wyciągu z ksiąg banku. Skoro bank nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy, nie mógł skutecznie dochodzić niespłaconego kapitału i odsetek według stawki dla zadłużenia przeterminowanego. Kwestionowanie przez pozwanego istnienia i wysokości roszczenia wymagało od banku wykazania wszystkich elementów stanu faktycznego istotnych dla uzasadnienia roszczenia, w tym skuteczności wypowiedzenia umowy.
Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego (np. dłużników solidarnych) apelacja wniesiona przez jednego współuczestnika umożliwia sądowi rozpoznanie sprawy na rzecz pozostałych, którzy nie zaskarżyli wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są warunki określone w art. 378 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zastosował art. 378 § 2 k.p.c., rozszerzając skutki apelacji jednego z pozwanych (współdłużników solidarnych) na drugą pozwaną, która nie zaskarżyła wyroku. Uzasadniono to interesem publicznym w eliminowaniu rozbieżnych rozstrzygnięć w stosunku do współuczestników ponoszących wspólne obowiązki.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| L. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strona w postępowaniu sądowym zobowiązana jest wskazywać fakty oraz dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń.
k.p.c. art. 378 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniesienie apelacji przez jednego ze współuczestników umożliwia sądowi rozpoznanie sprawy na rzecz pozostałych współuczestników, jeśli spełnione są określone warunki (np. współuczestnictwo materialne oparte na wspólności praw lub obowiązków).
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może obciążyć strony obowiązkiem uiszczenia brakującej opłaty od apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
Pr. bank. art. 95 § 1a
Prawo bankowe
Moc prawna dokumentów urzędowych (wyciągów z ksiąg bankowych) nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w ust. 1 w postępowaniu cywilnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank z powodu braku uzasadnionej przyczyny natychmiastowego rozwiązania umowy. • Bank nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy, co uniemożliwia dochodzenie roszczenia. • Zastosowanie art. 378 § 2 k.p.c. w celu rozszerzenia skutków apelacji na współuczestnika.
Odrzucone argumenty
Wyciąg z ksiąg banku jako wystarczający dowód istnienia i wysokości zadłużenia (argument sądu pierwszej instancji). • Pozwany nie wykazał braku zobowiązania lub jego spłaty.
Godne uwagi sformułowania
Powód, który uzasadniając żądanie pozwu powoływał się na skuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej (...) powinien był w pierwszej kolejności wykazać skuteczność wypowiedzenia umowy, a następnie wysokość dochodzonego roszczenia. • Oświadczenie o rozwiązaniu umowy w trybie art. 17.1. ze skutkiem natychmiastowym, nawet jeżeli dotarło do adresatów, nie mogło być skuteczne z uwagi na brak uzasadnionej przyczyny jego złożenia. • Zaskarżenie wyroku przez jednego z pozwanych - współdłużników solidarnych - sprawiło, że wyrok nie stał się prawomocny także w stosunku do pozostałych ( art. 363 § 3 k.p.c. ).
Skład orzekający
Bogusław Suter
przewodniczący
Elżbieta Kuczyńska
sprawozdawca
Elżbieta Bieńkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank, znaczenie dowodowe wyciągu z ksiąg banku, rozszerzenie skutków apelacji na współuczestników postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień umowy kredytowej i sposobu jej wypowiedzenia przez bank.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne przestrzeganie procedur i postanowień umownych przez banki, nawet w sprawach o znaczne kwoty. Pokazuje też, jak sąd odwoławczy może skorygować błędy sądu niższej instancji, stosując przepisy procesowe w celu zapewnienia sprawiedliwości.
“Bank przegrywa sprawę o 143 tys. zł przez błąd w wypowiedzeniu umowy kredytowej!”
Dane finansowe
WPS: 143 475,77 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.