I ACA 446/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została złożona przez Helenę D. w sprawie zgodności przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 206-226, 1025, 1026) z Konstytucją RP, zarzucając naruszenie art. 71, 72 i 91 ust. 1 Konstytucji. Głównym argumentem skarżącej była przewlekłość postępowania sądowego i egzekucyjnego, która doprowadziła do pogorszenia jej sytuacji materialnej. Pełnomocnik skarżącej wskazał na brak ustawowych gwarancji pomocy dla osób w takiej sytuacji. Trybunał Konstytucyjny wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym do wskazania ostatecznego orzeczenia sądu wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów. Pełnomocnik wskazał postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 września 2000 r. (sygn. I ACa 446/00) jako ostateczne orzeczenie. Trybunał uznał jednak, że nie zostało ono wydane w sprawie skarżącej, lecz jej męża, Ryszarda D., a związek z jej sytuacją materialną jest jedynie pośredni. Ponadto, Trybunał stwierdził oczywistą bezzasadność zarzutów, wskazując, że skarga konstytucyjna nie służy formułowaniu postulatów de lege ferenda ani zastępowaniu prawodawcy w tworzeniu nowych regulacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wykazania naruszenia praw przez ostateczne orzeczenie wydane w sprawie skarżącego oraz ograniczeń kontroli Trybunału w zakresie postulatów de lege ferenda.
Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 206-226, 1025, 1026) naruszają konstytucyjne prawa skarżącej (art. 71, 72, 91 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez brak regulacji gwarantujących ochronę sytuacji materialnej uczestników postępowania sądowego i egzekucyjnego w przypadku jego przewlekłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana merytorycznie, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności w postaci wykazania, że zaskarżone przepisy stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ dołączone orzeczenia (w tym postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach I ACa 446/00) zostały wydane w sprawie męża skarżącej, a nie jej samej. Związek z sytuacją materialną skarżącej był jedynie pośredni. Ponadto, zarzuty dotyczące braku pozytywnych regulacji stanowią postulaty de lege ferenda, które nie podlegają kontroli Trybunału w ramach skargi konstytucyjnej.
Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona w sytuacji, gdy skarżący nie jest stroną postępowania, w którym wydano ostateczne orzeczenie na podstawie zaskarżonych przepisów, a jedynie odczuwa pośrednie skutki tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna wymaga, aby zaskarżone przepisy stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego bezpośrednio w sprawie skarżącego, naruszającego jego konstytucyjne prawa.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że kontrola inicjowana skargą konstytucyjną ma charakter konkretny i wyklucza jej stosowanie, gdy kwestionowane przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia dotyczącego innych podmiotów, nawet jeśli skutki tego rozstrzygnięcia oddziałują na sytuację skarżącego.
Czy Trybunał Konstytucyjny może formułować postulaty de lege ferenda i nakazywać prawodawcy stworzenie nowych regulacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest władny zastępować prawodawcy i tworzyć przepisów służących realizacji celów postulowanych przez skarżącą.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że jego rolą jest kontrola zgodności istniejących przepisów z Konstytucją, a nie tworzenie nowych regulacji. Zarzuty dotyczące braku odpowiednich przepisów są postulatami pod adresem organów ustawodawczych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Helena D. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Ryszard D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (mąż skarżącej) |
Przepisy (10)
Główne
u.o.TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna orzekania przez Trybunał.
u.o.TK art. 36 § 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna orzekania przez Trybunał.
Pomocnicze
k.p.c. art. 206-226
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1026
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.TK art. 47 § 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymóg formalny skargi konstytucyjnej – wskazanie ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej.
Konstytucja RP art. 71
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 72
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 118 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa inicjatywy ustawodawczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącą wymogu formalnego skargi konstytucyjnej, tj. braku wskazania ostatecznego orzeczenia wydanego w jej sprawie. • Związek skarżącej z orzeczeniami sądowymi jest jedynie pośredni (wpływ na sytuację materialną męża). • Zarzuty skarżącej mają charakter postulatów de lege ferenda, a nie kontroli konstytucyjności istniejących przepisów.
Odrzucone argumenty
Przepisy KPC naruszają konstytucyjne prawa skarżącej z powodu przewlekłości postępowania. • Brak ustawowych gwarancji ochrony sytuacji materialnej uczestników postępowań.
Godne uwagi sformułowania
Podstawową przesłanką dopuszczalności występowania ze skargą konstytucyjną jest uczynienie jej przedmiotem przepisów (...), które stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, naruszającego przysługujące skarżącemu konstytucyjne prawa, wolności lub obowiązki. • Konkretny charakter kontroli inicjowanej poprzez skargę konstytucyjną wyklucza występowanie ze skargą w sytuacji, gdy kwestionowane przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia podejmowanego wobec innych osób. • Trybunał Konstytucyjny nie jest władny występować w roli podmiotu zastępującego prawodawcę, upoważnionego do ustanawiania przepisów służących realizacji celów postulowanych przez skarżącą.
Skład orzekający
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wykazania naruszenia praw przez ostateczne orzeczenie wydane w sprawie skarżącego oraz ograniczeń kontroli Trybunału w zakresie postulatów de lege ferenda."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje też, jak Trybunał podchodzi do spraw, gdzie skutki orzeczeń są pośrednie.
“Czy Twoje prawa zostały naruszone przez orzeczenie, w którym nie byłeś stroną? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.