I ACa 445/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2012-11-29
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
wekselroszczeniewymagalnośćprzedawnienieprawomocnośćstosunek podstawowykoszty zastępstwa procesowego

Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodowej spółki, uznając powództwo o zapłatę kwoty z weksla za przedwczesne z uwagi na brak wymagalności roszczenia i prawomocne orzeczenie sądu niższej instancji stwierdzające brak wierzytelności zabezpieczonej wekslem.

Powódka spółka dochodziła zapłaty kwoty z weksla, który zabezpieczał umowę sprzedaży udziałów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając je za przedwczesne, ponieważ weksel nie został przedstawiony do zapłaty, a ponadto prawomocnym wyrokiem innego sądu stwierdzono brak wierzytelności, dla której weksel został wystawiony. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, oddalając apelację powodowej spółki i podkreślając moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 251.500 zł z weksla własnego, który zabezpieczał wykonanie umowy sprzedaży udziałów w innej spółce. Sąd Okręgowy w Łodzi pierwotnie wydał nakaz zapłaty, jednak po wniesieniu zarzutów przez pozwanych, uchylił go i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uznał roszczenie za niewymagalne i przedwczesne, wskazując na brak przedstawienia weksla do zapłaty oraz na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy (sygn. akt VI GC 21/11), który stwierdził brak wierzytelności zabezpieczonej tym wekslem i nakazał jego zwrot. Sąd Apelacyjny w Łodzi w pełni zaakceptował ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego. Podkreślono, że zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenia są wiążące dla innych sądów, co uniemożliwia ponowne badanie zasadności wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy. W związku z tym, stwierdzenie braku wierzytelności stanowiło kategoryczną przesłankę do oddalenia powództwa. Apelacja powodowej spółki, zarzucająca m.in. naruszenie art. 177 § 1 pkt 1 kpc przez nieuzasadnione oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania, została uznana za bezzasadną. Sąd Apelacyjny wskazał, że postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania zakończyło się prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi, co uczyniło zarzut bezprzedmiotowym. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powodowa spółka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie jest wymagalne i powództwo jest przedwczesne.

Uzasadnienie

Przedstawienie weksla do zapłaty jest konieczne zgodnie z prawem wekslowym. Ponadto, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające brak wierzytelności zabezpieczonej wekslem, wiążące na mocy art. 365 § 1 kpc, wyklucza możliwość dochodzenia zapłaty z tego weksla.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J.spółkapowód
Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej w W.spółkapozwany
J. N. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenia są wiążące dla każdego sądu, organów państwowych, administracji publicznej i innych osób.

Pomocnicze

pr. weks. art. 38

Prawo wekslowe

Przedstawienie weksla do zapłaty jest konieczne.

pr. weks. art. 46

Prawo wekslowe

Nawet jeśli weksel zawiera klauzulę 'bez protestu', jego przedstawienie do zapłaty jest konieczne.

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania.

k.p.c. art. 328 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewymagalność roszczenia z uwagi na brak przedstawienia weksla do zapłaty. Brak wierzytelności zabezpieczonej wekslem, potwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy (VI GC 21/11). Moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądowych (art. 365 § 1 kpc) uniemożliwiająca ponowne badanie zasadności wyroku w innej sprawie. Zakończenie postępowania ze skargi o wznowienie postępowania prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 kpc przez nieuzasadnione oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania. Zarzut naruszenia art. 233 kpc przez pominięcie okoliczności dotyczących przerobionych dokumentów w sprawie VI GC 21/11. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 pkt 1 kpc poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu do stosunku podstawowego.

Godne uwagi sformułowania

objęte pozwem roszczenie jest – zdaniem Sądu – niewymagalne, powództwo zatem przedwczesne i przez to podlegające oddaleniu. przedstawienie weksla do zapłaty jest konieczne po myśli art. 38 prawa wekslowego , nawet jeśli zawiera on klauzulę „bez protestu” nie istnieje wierzytelność, dla której zabezpieczenia został on wystawiony. każdy sąd, zatem rozpoznający także sprawę niniejszą, a także organy państwowe, organy administracji publicznej i inne osoby, związane są prawomocnym orzeczeniem. Niedopuszczalne więc byłoby ponowne badanie zasadności prawomocnego wyroku w innej sprawie.

Skład orzekający

Dorota Ochalska - Gola

przewodniczący

Hanna Rojewska

sędzia

Lilla Mateuszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów (art. 365 § 1 kpc) i konsekwencji braku wierzytelności dla roszczeń wekslowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnienie wierzytelności zostało prawomocnie negatywnie ustalone w innym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa procesowego cywilnego o mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczeń wekslowych.

Prawomocny wyrok w innej sprawie zamyka drogę do dochodzenia zapłaty z weksla – nawet jeśli nie był on przedmiotem bezpośredniego sporu.

Dane finansowe

WPS: 251 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 445/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Ochalska - Gola Sędziowie: SSA Hanna Rojewska SSA Lilla Mateuszczyk (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Jacek Raciborski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. ( dawniej Akademia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. ) przeciwko Przedsiębiorstwu (...) Spółce Akcyjnej w W. oraz J. N. (1) o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I C 1282/11 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. na rzecz Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej w W. oraz J. N. (1) kwoty po 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. I A Ca 445/12 UZASADNIENIE Akademia (...) Spółka z o.o. w Ł. [obecnie: (...) Spółki z o.o. w J. ] wystąpiła przeciwko Przedsiębiorstwu (...) SA w W. i J. N. (1) z pozwem o zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 251.500 zł., na którą to kwotę wystawiony został przez pozwaną Spółkę i poręczony przez J. N. weksel własny zabezpieczający wykonanie zawartej przez stronę powodową jako sprzedawcę ze Spółką (...) jako kupującym, umowy sprzedaży (...) udziałów w Spółce z o.o. (...) w W. . W sprawie tej, zgłoszonej do rozpoznania w trybie postępowania nakazowego, Sąd Okręgowy wydał w dniu 21 marca 2011 r. nakaz zapłaty. Po wniesieniu przez pozwanych zarzutów od nakazu zapłaty, Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w trybie zwykłym i wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r. nakaz zapłaty uchylił i oddalił powództwo. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł na ustaleniach opisanych w uzasadnieniu wyroku. Ustalenia te Sąd Apelacyjny akceptuje i uznaje za własne. Przede wszystkim – objęte pozwem roszczenie jest – zdaniem Sądu – niewymagalne, powództwo zatem przedwczesne i przez to podlegające oddaleniu. Jak wyjaśnił Sąd w uzasadnieniu wyroku, strona powodowa nie tylko nie zaprzeczyła, ale i w ogóle nie odniosła się do zarzutów pozwanej Spółki, że nie została ona powiadomiona o wypełnieniu weksla in blanco i że weksel ten nie został przedstawiony jej do zapłaty. Tymczasem – przedstawienie weksla do zapłaty jest konieczne po myśli art. 38 prawa wekslowego , nawet jeśli zawiera on klauzulę „bez protestu” [ art. 46 prawa wekslowego ]. Niezależnie od przedstawionego wyżej argumentu Sąd podniósł i to, że strona powodowa nie jest legitymowana formalnie z weksla objętego sporem, ponieważ nie istnieje wierzytelność, dla której zabezpieczenia został on wystawiony. Stwierdził to Sąd Okręgowy w Świdnicy w prawomocnym już wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., zobowiązując jednocześnie Akademię Szkolno- (...) do wydania Spółce (...) przedmiotowego weksla [sygn. akt VI GC 21/11]. Jeśli więc zważyć, że załączony do pozwu weksel był wekslem gwarancyjnym, to w związku z wygaśnięciem roszczenia ze stosunku podstawowego, roszczenie wynikające z tego weksla również uległo wygaśnięciu. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku strony powodowej o zawieszenie postępowania w sprawie, na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc , do czasu zakończenia postępowania z jej skargi o wznowienie postępowania w sprawie sygn. VI GC 21/11 Sądu Okręgowego w Ś. wyjaśniając, że wyrok tego Sądu jest objęty skutkiem prawomocności stosownie do treści art. 414 kpc . Od wyniku skargi o wznowienie postępowania nie zależy więc bezpośrednio kierunek rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, a przy tym strona powodowa nie przedstawiła żadnych przekonujących argumentów uzasadniających zawieszenie postępowania. Od wyroku Sądu Okręgowego strona powodowa złożyła apelację zarzucając naruszenie: - art. 177 § 1 pkt 1 kpc przez nieuzasadnione oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania , choć wynik tego postępowania zależny był od kierunku rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania w sprawie VI GC 21/11 Sądu Okręgowego w Ś. i ostatecznego rozstrzygnięcia tej sprawy, - art. 233 kpc przez pominięcie podniesionych przez stronę powodową okoliczności dotyczących oparcia wyroku w sprawie VI GC 21/11 na dokumentach przerobionych, - art. 328 § 2 pkt 1 kpc poprzez nie odniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do podnoszonych przez stronę powodową okoliczności dotyczących stosunku podstawowego, przez co nie została rozpoznana istota sprawy. W konkluzji strona powodowa wniosła o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W apelacji ponowiony został także wniosek o zawieszenie postępowania apelacyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania w sprawie VI GC 21/11 Sądu Okręgowego w Ś. na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc . W toku postępowania apelacyjnego strony wniosły o zawieszenie postępowania na podstawie art. 178 kpc , Sąd Apelacyjny zatem zawiesił postępowanie w sprawie na zgodny wniosek stron postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Wobec zakończenia postępowania wywołanego skargą strony powodowej o wznowienie postępowania postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2012 r. oddalającym zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 28 marca 2012 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie VI GC 21/11 Sądu Okręgowego w Ś. , pozwani wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. Sąd Apelacyjny podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja strony powodowej jest nieuzasadniona. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odwoływanie się przez stronę powodową do stosunku podstawowego i twierdzenie, że Sąd Okręgowy w Ś. oparł rozstrzygniecie w sprawie VI GC 21/11 na dokumentach podrobionych oraz oczekiwanie strony powodowej, że w sprawie niniejszej Sąd rozpozna zasadność tego rozstrzygnięcia, jest nie do przyjęcia w świetle art. 365 § 1 kpc . Przepis ten stanowi, że każdy sąd, zatem rozpoznający także sprawę niniejszą, a także organy państwowe, organy administracji publicznej i inne osoby, związane są prawomocnym orzeczeniem. Niedopuszczalne więc byłoby ponowne badanie zasadności prawomocnego wyroku w innej sprawie. Stąd też – ustalenie, że nie istnieje wierzytelność, dla której zabezpieczenia wystawiony został weksel będący podstawą wydania nakazu zapłaty [o czym stanowił wyrok Sądu Okręgowego w Ś. wydany w sprawie VI GC 21/11], było podstawową i kategoryczną przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, prowadzącą wprost do przyjęcia bezzasadności powództwa o zapłatę kwoty, na którą weksel był wystawiony. Zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 kpc stał się bezprzedmiotowy w toku postępowania apelacyjnego, ponieważ postępowanie ze skargi strony powodowej o wznowienie postępowania w sprawie VI GC 21/11 Sądu Okręgowego w Ś. zakończyło się, uprawomocniło się bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi strony powodowej o wznowienie postępowania wobec oddalenia jej zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 2 lipca 2012 r. Z tych przyczyn apelację strony powodowej jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 385 kpc . Na podstawie art. 98 kpc zasądzona została na rzecz pozwanych kwota 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI