I ACa 434/14

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2014-10-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
kara umownaopóźnienie w dostawieumowa sprzedażyroszczenia pieniężneapelacjakoszty postępowania

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych w sprawie o zapłatę kar umownych za opóźnienie w dostawie towarów, potwierdzając zasadność wyroku Sądu Okręgowego.

Sprawa dotyczyła zapłaty kar umownych naliczonych przez powódkę (...) Spółkę Akcyjną przeciwko pozwanym O. K. i Z. K. za opóźnienia w dostawie towarów. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 196.352,60 zł. Pozwani w apelacji zarzucili m.in. rażące wygórowanie kary umownej i dowolną ocenę dowodów. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że pozwani nie wykazali podstaw do miarkowania kary ani nie udowodnili braku szkody, a ich zarzuty dotyczące oceny dowodów były nieuzasadnione.

Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w B. przeciwko O. K. i Z. K. o zapłatę, dotyczącą kar umownych naliczonych za opóźnienia w realizacji zamówień towarów. Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 196.352,60 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Ustalono, że strony zawarły umowę, w której pozwani zobowiązali się do dostarczania towarów na podstawie zamówień, a w przypadku opóźnień powód miał prawo obciążyć ich karami umownymi w wysokości 0,1% wartości netto części zamówienia lub całego zamówienia w przypadku przekroczenia 21 dni opóźnienia. Pozwani zrealizowali w terminie tylko 7 z 29 zamówień. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne, nie znajdując podstaw do zmniejszenia kary umownej ani do uznania jej za rażąco wygórowaną. Pozwani w apelacji zarzucili naruszenie art. 484 § 2 k.c. poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że kara nie jest rażąco wygórowana, naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. za nieuzasadniony z powodu jego lakoniczności. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do braku podstaw do przyjęcia, że opóźnienia były zawinione przez powoda, podkreślając, że pozwani nie wykazali, aby wielkość zamówień przekroczyła ich możliwości, ani nie skorzystali z prawa do zgłaszania uwag w terminie. Sąd uznał również, że kara umowna nie była rażąco wygórowana, a twierdzenia pozwanych o braku szkody powoda nie zostały udowodnione, co stanowiło podstawę do oddalenia apelacji na mocy art. 385 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara umowna nie jest rażąco wygórowana, jeśli jej wysokość stanowi niewielki procent wartości przedmiotu umowy i nie została wykazana szkoda po stronie wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kara umowna w wysokości 0,1% wartości netto części zamówienia lub całego zamówienia za każdy dzień opóźnienia, nie była rażąco wygórowana, zwłaszcza gdy stanowiła niewielki procent wartości brutto towarów dostarczonych z opóźnieniem. Pozwani nie wykazali, aby kara była nieproporcjonalna do szkody lub aby powód nie poniósł żadnej szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) Spółka Akcyjna w B.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnej w B.spółkapowód
O. K.osoba_fizycznapozwany
Z. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 483 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 484 § § 2

Kodeks cywilny

Kara umowna może być miarkowana przez sąd, jeżeli dłużnik wykaże, że zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części lub że kara jest rażąco wygórowana.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada, że kara umowna nie jest rażąco wygórowana, jeśli nie przekracza rozsądnych granic i nie jest nieproporcjonalna do szkody. Pozwani nie wykazali, że opóźnienia w dostawach były spowodowane okolicznościami od nich niezależnymi lub winą powoda. Pozwani nie skorzystali z możliwości zgłaszania uwag do zamówień w ustawowym terminie. Brak wykazania przez pozwanych braku szkody po stronie powoda.

Odrzucone argumenty

Kara umowna była rażąco wygórowana. Sąd Okręgowy dokonał dowolnej oceny dowodów. Istniała sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. Powód nie poniósł i nie wykazał żadnej szkody.

Godne uwagi sformułowania

Został on bowiem sformułowany bardzo lakonicznie bez wskazania o które konkretnie zeznania chodzi pozwanym i których świadków, a także na czym ta dowolność Sądu miałaby polegać. Jeżeli zamówienia przekraczały ich możliwości wytwórcze, a bezpodstawnie przypuszczali, że uda się im je zrealizować i nie zgłaszali żadnych uwag, to nie mogą obecnie przerzucać odpowiedzialności na powoda. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego żądanej przez powoda kary umownej nie można również uznać za rażąco zawyżoną skoro stanowi ona 3,98 % wartości ceny brutto towarów dostarczonych z opóźnieniem.

Skład orzekający

Ewa Popek

przewodniczący

Ewa Lauber-Drzazga

sprawozdawca

Zbigniew Grzywaczewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych, miarkowania kar, oceny dowodów i ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych i umowy między stronami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o karach umownych i znaczenie wykazania szkody oraz ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym.

Kara umowna – kiedy sąd może ją obniżyć, a kiedy nie? Kluczowe zasady i błędy pozwanych.

Dane finansowe

WPS: 196 352,6 PLN

zapłata kar umownych: 196 352,6 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 434/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Ewa Popek Sędzia: Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SA Zbigniew Grzywaczewski Protokolant stażystka Katarzyna Furmanowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w B. przeciwko O. K. i Z. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt IX GC 324/13 I. oddala apelację; II. zasądza od O. K. i Z. K. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w B. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. I ACa 434/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z 11 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził solidarnie od pozwanych O. K. i Z. K. na rzecz powódki (...) Spółki Akcyjnej w B. kwotę 196.352,60zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: Strony w ramach prowadzonej działalności zawarły w dniu 4 listopada 2010r. umowę w której pozwani zobowiązali się do dostarczania na podstawie składanych przez powoda zamówień okresowych towarów w ilościach i asortymencie określonych w poszczególnych zamówieniach. Brak uwag pozwanych w ciągu 2 dni roboczych od otrzymania zamówienia był uważany za przyjęcie zamówienia powoda bez zastrzeżeń. Ewentualne uwagi mogły dotyczyć wyłącznie zmiany terminu realizacji zamówienia lub zmniejszenia ilości zamówionych towarów. Pozwani zobowiązali się zrealizować przedmiot każdorazowego zamówienia w terminie 21 dni od daty jego otrzymania. W umowie uzgodniono, że w przypadku opóźnienia pozwanych z realizacją każdorazowego zamówienia powód będzie miał prawo obciążyć pozwanych karami umownymi w wysokości 0,1% wartości netto części danego zamówienia niezrealizowanej w terminie. W przypadku gdyby okres opóźnienia w realizacji zamówienia przekroczył 21 dni w stosunku do ustalonego terminu, pozwany miał prawo obciążyć pozwanych karą umowną w wysokości 0,1 % wartości netto całego zamówienia. W okresie od 16 listopada 2010r. do 22 lutego 2012r. powód złożył pozwanym 29 zamówień z których jedynie 7 zostało zrealizowanych w terminie. Do żadnego z zamówień pozwani nie zgłosili jakichkolwiek uwag. W związku z opóźnieniami w realizacji zamówień powód obciążył pozwanych karami umownymi, których dochodził w niniejszym sporze. W ocenie Sądu Okręgowego powództwo jest zasadne ( art. 483 § 1 kc ). Pozwani przyznali, iż byli w opóźnieniu z realizacją poszczególnych zamówień i nie kwestionowali ilości dni opóźnienia ani wyliczenia kary przez powoda. Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast ich stanowiska, iż opóźnili się z dostawami z przyczyn od nich niezależnych i nie znalazł podstaw do zmniejszenia kary umownej. Dochodzona przez powoda kara umowna nie jest rażąco wygórowana albowiem jest wielokrotnie niższa od wartości świadczenia. Od tego wyroku pozwani złożyli apelację zarzucając: - naruszenie art. 484 § 2 kc poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjecie, że w realiach niniejszej sprawy żądana kara umowna nie jest rażąco wygórowana; - naruszenie art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności zeznań świadków i zeznań pozwanego; - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazując na powyższe pozwani wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie miarkowanie kary umownej stosownie do okoliczności sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Zarzut naruszenia art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów w szczególności zeznań świadków i pozwanego nie może być uwzględniony. Został on bowiem sformułowany bardzo lakonicznie bez wskazania o które konkretnie zeznania chodzi pozwanym i których świadków, a także na czym ta dowolność Sądu miałaby polegać. Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż opóźnienia w dostawach realizowanych przez pozwanych były zawinione przez powoda. W umowie z 4 listopada 2010r. strony postanowiły, iż wielkość miesięcznych zamówień składanych przez powoda będzie się kształtowała na poziomie od 4 do 22 % maksymalnej wartości umowy tj. 4.844.009zł netto i pozwani w żaden sposób nie wykazali, aby te wielkości zostały przez powoda przekroczone. Bez znaczenia jest również fakt, iż powód składał zamówienia często w odstępach kilkudniowych skoro strony nie uzgodniły harmonogramu dostaw. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z umową pozwani mieli prawo wniesienia co do każdego zamówienia uwag w zakresie ilości i terminu realizacji w terminie dwóch dni od daty otrzymania zamówienia i nigdy z tej możliwości nie skorzystali. Zawarte w apelacji twierdzenie, iż pozwani nie mieli możliwości składania uwag o niemożności wykonania zamówienia z uwagi na fakt że zamówienia były składane często w odstępach kilkudniowych, a termin na zgłaszanie uwag wynosił dwa dni jest całkowicie niezrozumiałe. Jeżeli zamówienia przekraczały ich możliwości wytwórcze, a bezpodstawnie przypuszczali, że uda się im je zrealizować i nie zgłaszali żadnych uwag, to nie mogą obecnie przerzucać odpowiedzialności na powoda. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego żądanej przez powoda kary umownej nie można również uznać za rażąco zawyżoną skoro stanowi ona 3,98 % wartości ceny brutto towarów dostarczonych z opóźnieniem. Twierdzenie pozwanych, iż powód nie poniósł i nie wykazał żadnej szkody, co powoduje, iż kara umowna powinna być miarkowana także nie znajduje uzasadnienia. Przede wszystkim nie jest to okoliczność bezsporna, jak twierdzą pozwani. Brak szkody po stronie powoda mógłby ewentualnie stanowić przesłankę do miarkowania kary umownej pod warunkiem jednak, że pozwani wykazaliby tę okoliczność. Powód temu przeczy, zaś pozwani na których stosownie do art. 6 kc spoczywał ciężar dowodu, dowodu takiego nie przeprowadzili ograniczając się jedynie do twierdzeń. Z tych względów i na podstawie art. 385 kpc i art. 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI