I ACA 412/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. K. wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego powództwo o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości z dnia 18 czerwca 2010 r. oraz umowy sprzedaży rzeczy ruchomych z dnia 28 kwietnia 2010 r., a także o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał pokrzywdzenia wierzyciela, a także brak legitymacji procesowej w niektórych żądaniach. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w zakresie żądania uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży rzeczy ruchomych, wskazując na brak skutecznego podtrzymania tego żądania. W pozostałej części apelację oddalił. Sąd Apelacyjny uznał, że czynności prawne pozwanych, w tym darowizna nieruchomości i złożenie wniosku o podział majątku wspólnego, mogły mieć na celu pokrzywdzenie wierzyciela, jednak nie doprowadziły one do jego niewypłacalności w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi paulińskiej. Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek skargi paulińskiej, w szczególności wymogu wykazania niewypłacalności dłużnika oraz możliwości zaskarżenia czynności procesowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynność prawna dłużnika (darowizna nieruchomości, sprzedaż rzeczy ruchomych) dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela na podstawie art. 527 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem wykazania, że czynność ta spowodowała niewypłacalność dłużnika lub pogorszyła jego stan majątkowy w stopniu uniemożliwiającym zaspokojenie wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć czynności pozwanych mogły mieć na celu pokrzywdzenie wierzyciela, nie wykazały one jego niewypłacalności w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi paulińskiej, zwłaszcza w kontekście późniejszego podziału majątku i możliwości egzekucji.
Czy czynność procesowa (złożenie zgodnego wniosku o podział majątku wspólnego) może być przedmiotem skargi paulińskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność procesowa, która wywołuje skutki materialnoprawne, może być przedmiotem skargi paulińskiej, jeśli prowadzi do pokrzywdzenia wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że złożenie zgodnego wniosku o podział majątku wspólnego mogło pogorszyć sytuację wierzyciela, jednakże żądanie uznania za bezskuteczne postanowienia sądu o podziale majątku nie było przedmiotem rozpoznania Sądu Okręgowego, a samo żądanie uznania za bezskuteczne czynności złożenia wniosku nie zostało skutecznie podtrzymane w apelacji.
Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację w części, w której żądanie nie było przedmiotem rozpoznania przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, apelacja w części niedotyczącej rozpoznania przez sąd pierwszej instancji podlega odrzuceniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w części dotyczącej żądania uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży rzeczy ruchomych, ponieważ nie było ono przedmiotem rozpoznania Sądu Okręgowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| B. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
O pokrzywdzeniu decyduje stan na chwilę orzekania w sprawie; może być mowa o pokrzywdzeniu, gdy dłużnik w wyniku czynności stał się niewypłacalny przynajmniej w większym stopniu niż był przed jej dokonaniem.
Pomocnicze
k.c. art. 531 § 1
Kodeks cywilny
Legitymowanym biernie jest tylko kontrahent dłużnika, nawet gdy korzyść majątkowa weszła do majątku dorobkowego kontrahenta i jego małżonka.
k.c. art. 531 § 2
Kodeks cywilny
W przypadku dalszego zbycia rzeczy, powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną powinno być skierowane przeciwko aktualnemu nabywcy.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok, uwzględniając stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną przeciwnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu, lub nie obciążyć strony przegrywającej w całości lub w części kosztami.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 841 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o zwolnienie rzeczy spod egzekucji.
k.p.c. art. 752 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie zabezpieczające.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności prawne pozwanych nie doprowadziły do niewypłacalności dłużnika w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi paulińskiej. • Żądanie uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży rzeczy ruchomych nie zostało skutecznie podtrzymane w apelacji. • Żądanie uznania za bezskuteczne postanowienia sądu o podziale majątku nie było przedmiotem rozpoznania sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Czynności prawne pozwanych miały na celu pokrzywdzenie wierzyciela. • Podział majątku wspólnego pogorszył sytuację wierzyciela. • Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił brak legitymacji procesowej pozwanej w zakresie rzeczy ruchomych.
Godne uwagi sformułowania
Pokrzywdzenie wierzyciela powiązane z niewypłacalnością dłużnika ma bowiem miejsce nawet wówczas, gdy wprawdzie można uzyskać zaspokojenie od dłużnika, lecz z dodatkowym znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka, a więc, gdy zaspokojenie jest utrudnione i jest opóźnione w czasie. • Sama skarga paulińska nie przywraca stanu sprzed dokonania czynności lecz ma umożliwić zaspokojenie się wierzyciela z przedmiotu, do którego prawo przysługuje osobie trzeciej lub osobie kolejnej.
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Sławomir Jamróg
sprawozdawca
Robert Jurga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skargi paulińskiej, w szczególności wymogu wykazania niewypłacalności dłużnika oraz możliwości zaskarżenia czynności procesowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy skomplikowanej sytuacji majątkowej i prób obejścia egzekucji, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Pokazuje, jak sąd analizuje złożone transakcje między małżonkami w kontekście ochrony wierzycieli.
“Czy można oszukać wierzyciela przez darowizny i podział majątku? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice skargi paulińskiej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.