I ACA 360/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) W. domagał się od pozwanego D. K. zapłaty 320 000 zł z odsetkami, tytułem odszkodowania za sprzedaż nieruchomości, która ostatecznie nie należała do pozwanego. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że pozwany działał w zaufaniu do prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie przez niego własności nieruchomości przez zasiedzenie, a wniesienie skargi kasacyjnej przez powoda nie czyniło jego działań bezprawnymi. Sąd Okręgowy powołał się na zasadę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń i art. 415 k.c. oraz art. 405 k.c., uznając, że pozwany nie działał nagannie i nie doszło do bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż umowa sprzedaży była ważna, a pozwany wyzbył się uzyskanej kwoty. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 320 000 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że mimo ważności umowy sprzedaży i ochrony nabywcy z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, pozwany wiedział o wniesieniu skargi kasacyjnej od postanowienia o zasiedzeniu. Zatajenie tej informacji przed nabywcą było działaniem bezprawnym i sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, co doprowadziło do szkody powoda. Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację pozwanego o wyzbyciu się wzbogacenia, wskazując, że pozwany powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków, wiedząc o toczącym się postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny uznał również, że pozwany ponosi odpowiedzialność deliktową z art. 415 k.c. z uwagi na zatajenie kluczowej informacji o postępowaniu kasacyjnym, co umożliwiło nabycie nieruchomości przez kupującego i spowodowało szkodę w majątku powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności za sprzedaż nieruchomości w sytuacji toczącego się postępowania kasacyjnego od postanowienia o zasiedzeniu, znaczenie zatajenia informacji o postępowaniu kasacyjnym dla rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz odpowiedzialności deliktowej i z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem i postępowaniem kasacyjnym. Wykładnia przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i odpowiedzialności deliktowej w kontekście zatajenia informacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż nieruchomości przez osobę posiadającą prawomocne postanowienie o zasiedzeniu, które następnie zostało uchylone w wyniku skargi kasacyjnej, stanowi czyn niedozwolony lub bezpodstawne wzbogacenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż nieruchomości przez osobę, która wiedziała o wniesieniu skargi kasacyjnej od postanowienia o zasiedzeniu i zataiła tę informację przed nabywcą, stanowi czyn bezprawny i prowadzi do obowiązku zwrotu uzyskanej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany, mimo posiadania prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu, wiedział o toczącym się postępowaniu kasacyjnym. Zatajenie tej informacji przed nabywcą było działaniem bezprawnym i sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, co doprowadziło do szkody powoda. Pozwany nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na wyzbycie się wzbogacenia, gdyż powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków.
Czy wniesienie skargi kasacyjnej od prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu przerywa bieg zasiedzenia lub wpływa na możliwość rozporządzania nieruchomością?
Odpowiedź sądu
Wniesienie skargi kasacyjnej samo w sobie nie unicestwia skutków prawomocności materialnej, jednakże wiedza o jej wniesieniu i zatajenie jej przed nabywcą może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w poprzednim postępowaniu uznał, że pozew o wydanie nieruchomości wniesiony przez użytkownika wieczystego przerywa bieg zasiedzenia, nawet jeśli umowa użytkowania wieczystego okazała się nieważna. Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie skupił się na odpowiedzialności pozwanego za sprzedaż nieruchomości, wiedząc o toczącym się postępowaniu kasacyjnym, co stanowiło podstawę do zasądzenia odszkodowania.
Czy umowa sprzedaży nieruchomości zawarta przez osobę, która nie jest jej właścicielem, jest nieważna?
Odpowiedź sądu
Nie, nieprzysługiwanie zbywcy tytułu prawnego do sprzedawanej nieruchomości nie powoduje nieważności umowy sprzedaży, zwłaszcza w kontekście rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że umowa sprzedaży zawarta przez pozwanego była ważna i skuteczna, co doprowadziło do przeniesienia własności nieruchomości na nabywcę. Jednakże, ważność tej umowy nie stanowiła tytułu prawnego dla pozwanego w relacji z powodem, który poniósł szkodę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) W. | inne | powód |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | nabywca nieruchomości |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym. Wymaga wykazania bezprawności czynu i winy sprawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia z bezpodstawnego wzbogacenia. Wymaga wykazania braku podstawy prawnej przesunięcia majątkowego.
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu wzbogacenia (np. wyzbycie się wzbogacenia). Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany nie mógł się na nią powołać, wiedząc o skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 363
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja prawomocności orzeczenia.
k.p.c. art. 388
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym.
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
u.k.w.h. art. 6
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wyłączenie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w przypadku wiedzy o nieprawidłowościach.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany, sprzedając nieruchomość, wiedział o toczącym się postępowaniu kasacyjnym od postanowienia o zasiedzeniu. • Pozwany zataił informację o postępowaniu kasacyjnym przed nabywcą, co było działaniem bezprawnym i sprzecznym z zasadami współżycia społecznego. • Pozwany nie mógł uwolnić się od obowiązku zwrotu uzyskanej kwoty, powołując się na wyzbycie się wzbogacenia, gdyż powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków.
Odrzucone argumenty
Działania pozwanego polegające na sprzedaży nieruchomości nie można zakwalifikować jako bezprawne lub naganne, gdyż opierał się na prawomocnym postanowieniu sądu o zasiedzeniu. • Wniesienie skargi kasacyjnej nie unicestwia skutków prawomocności materialnej orzeczenia. • Pozwany wyzbył się uzyskanej kwoty na potrzeby rodziny i nie jest już wzbogacony.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany przystępując do zawarcia umowy sprzedaży wiedział o toczącym się postępowaniu ze skargi kasacyjnej wniesionej od orzeczenia o zasiedzeniu. • Niezależnie od słuszności wywodów Sądu Okręgowego co do prawomocności orzeczeń sądowych, należy bowiem zwrócić uwagę na to, że pozwany niewątpliwie wiedział o wniesieniu skargi kasacyjnej od postanowienia stwierdzającego zasiedzenie nieruchomości na jego rzecz. • Niedochowanie tego obowiązku i złożenie fałszywego zapewnienia, jakoby żadne postępowanie sądowe się nie toczyło, było działaniem sprzecznym z zasadami współżycia społecznego (uczciwość), bezprawnym i obliczonym na wyrządzenie szkody w majątku (...) W.
Skład orzekający
Marzena Konsek-Bitkowska
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Wiśniewska-Sadomska
członek
Katarzyna Polańska-Farion
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności za sprzedaż nieruchomości w sytuacji toczącego się postępowania kasacyjnego od postanowienia o zasiedzeniu, znaczenie zatajenia informacji o postępowaniu kasacyjnym dla rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz odpowiedzialności deliktowej i z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem i postępowaniem kasacyjnym. Wykładnia przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i odpowiedzialności deliktowej w kontekście zatajenia informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ujawnianie wszystkich istotnych informacji w transakcjach nieruchomościowych, nawet jeśli posiadamy prawomocne orzeczenie sądu, które później okazuje się wadliwe. Pokazuje też złożoność prawa zasiedzenia i jego konsekwencje.
“Sprzedałeś dom, który nie był Twój? Wiedziałeś o problemach prawnych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy zapłacisz odszkodowanie!”
Dane finansowe
WPS: 320 000 PLN
zapłata: 320 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 26 800 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 24 100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.