I ACa 358/16

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2016-06-28
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaapelacyjny
zakład karnyopieka medycznazadośćuczynienieodpowiedzialność Skarbu Państwaprawo cywilnebłąd medycznynaruszenie praw osadzonego

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający zadośćuczynienie za niewłaściwą opiekę medyczną w zakładzie karnym.

Powód D. Z. domagał się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z nieprawidłowego zabezpieczenia sprzętu kwaterunkowego oraz nieudzielenia mu właściwej opieki medycznej w Zakładzie Karnym w K. Sąd Okręgowy zasądził niewielką kwotę zadośćuczynienia, uznając, że szkoda wynikała z opóźnionego udzielenia pomocy medycznej po urazie nogi. Pozwany Skarb Państwa wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego, podkreślając obowiązek zapewnienia właściwej opieki medycznej osadzonym.

Powód D. Z. dochodził od Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w K. zapłaty kwoty 80.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy doznane w wyniku nieprawidłowego zabezpieczenia sprzętu kwaterunkowego oraz nieudzielenia mu właściwej opieki medycznej. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 400,00 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd I instancji uznał, że szkoda powoda wynikała z faktu nieudzielenia mu właściwej pomocy medycznej przez dwa dni po urazie nogi, co stanowiło naruszenie obowiązków nałożonych na zakład karny przepisami prawa. Pozwany Skarb Państwa złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 23-24 k.c., art. 444-445 k.c.). Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, oddalił apelację pozwanego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, uznając je za dokonane w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego i bez naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Podkreślono, że przyznane zadośćuczynienie było związane wyłącznie z opóźnionym udzieleniem pomocy medycznej, a nie z samym urazem czy zabezpieczeniem sprzętu. Sąd Apelacyjny przywołał przepisy Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych osadzonym, wskazując na obowiązek zapewnienia właściwej opieki medycznej, w tym w sytuacjach nagłych. Stwierdzono, że procedury te nie zostały zachowane, co uzasadniało przyznanie zadośćuczynienia. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał apelację za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność, jeśli obowiązek zapewnienia opieki medycznej nie został spełniony zgodnie z przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że przepisy Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia wykonawczego nakładają na podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności obowiązek udzielania właściwej pomocy medycznej, w tym w sytuacjach nagłych. Niespełnienie tych obowiązków, skutkujące opóźnieniem w udzieleniu pomocy, uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód (D. Z.)

Strony

NazwaTypRola
D. Z.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.k.w. art. 102

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 115

Kodeks karny wykonawczy

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności art. § 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności art. § 8

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

k.c. art. 444

Kodeks cywilny

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zapewnienia osadzonym właściwej opieki medycznej zgodnie z przepisami prawa. Naruszenie procedur udzielania pomocy medycznej w zakładzie karnym, skutkujące opóźnieniem. Prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów. Zarzuty naruszenia art. 23-24 k.c. i 444-445 k.c. poprzez błędną wykładnię. Twierdzenie o braku podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd I instancji. Ustaleń tych Sąd Okręgowy dokonał bez obrazy art. 233 § 1 k.p.c. Przyznane zadośćuczynienie było bowiem związane z tym, że w okresie od soboty do niedzieli, kiedy powód doznał kontuzji nogi, nie udzielono mu odpowiedniej opieki medycznej, mimo że zgodnie z przepisami kodeksu karnego wykonawczego (...) taki obowiązek udzielenia właściwej do odniesionych obrażeń pomocy medycznej na pozwanym ciąży. Takie procedury, jak wynika z zeznań powoda oraz ww. świadków, nie zostały przez pozwanego zachowane, zatem słusznie przyjął Sąd Okręgowy, że udzielenie pomocy było spóźnione i powodowi należało się w związku z tym zadośćuczynienie.

Skład orzekający

Jerzy Geisler

przewodniczący-sprawozdawca

Mariola Głowacka

sędzia

Jacek Nowicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za niewłaściwą opiekę medyczną w zakładach karnych oraz interpretacja przepisów dotyczących praw osadzonych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia w udzieleniu pomocy medycznej po urazie, a nie ogólnej jakości opieki medycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praw osadzonych w zakładach karnych i odpowiedzialności państwa za zapewnienie opieki medycznej, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy więzień może dochodzić zadośćuczynienia za spóźnioną pomoc medyczną? Sąd Apelacyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

zadośćuczynienie: 400 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 358/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler /spr./ Sędziowie: SSA Mariola Głowacka SSA J acek Nowicki Protokolant: st.sekr.sąd. Kinga Kwiatkowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa D. Z. przeciwko Skarbowi Państwa- Dyrektorowi Zakładu Karnego w K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt XII C 2703/14 apelację oddala. Mariola Głowacka Jerzy Geisler Jacek Nowicki Sygn. akt IACa 358/16 UZASADNIENIE Powód D. Z. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. kwoty 80.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za wyrządzone krzywdy poprzez nieprawidłowe zabezpieczenie sprzętu kwaterunkowego, co w rzeczywistości naraziło go na częściową utratę zdrowia oraz z tytułu nieudzielenia mu właściwej opieki medycznej. Wniósł także o zasądzenie od pozwanego kosztów całkowitego procesu według norm przepisanych oraz o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności (k. 1-4 akt). W odpowiedzi na pozew pozwany, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (k. 33-37 akt). Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 roku, sygn. akt: XII C 2703/14, Sąd Okręgowy w Poznaniu: I. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 400,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lutego 2015 roku do dnia zapłaty, II. w pozostałym zakresie powództwo oddalił, III. oddalił wniosek powoda o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, IV. kosztami sądowymi, których nie miał obowiązku uiścić powód obciążył Skarb Państwa, V. nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Pisemne ustalenia i motywy rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przedstawił na kartach: 147-156, wskazując, że zasądzona kwota jest adekwatna do krzywdy powoda. Podał jednocześnie, że szkoda powoda wynika z faktu, że przez dwa dni nie została mu udzielona właściwa pomoc medyczna z uwagi na brak dostępu do pomocy lekarskiej w sobotę i niedzielę. Sąd I instancji podkreślił nadto, że już w poniedziałek 17 marca 2015 roku powód otrzymał fachową pomoc medyczną, przy czym przed terminem zdjął gips z uwagi na jego zamoczenie w czasie pobytu w łaźni, lecz nie zlecono ponownego założenia gipsu. Złamanie zrosło się, a obecnie powód nie zgłasza żadnych dolegliwości związanych z doznanym urazem. Wyrok z dnia 26 listopada 2015 roku apelacją zaskarżył w całości pozwany, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 k.p.c. , polegające na przekroczeniu granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powód w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności został pozbawiony prawa do opieki medycznej, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 23-24 k.c. oraz art. 444-445 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i w szczególności przyjęcie, że istnieją podstawy do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia od Skarbu Państwa (k. 164-166 akt). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd I instancji. Ustaleń tych Sąd Okręgowy dokonał bez obrazy art. 233 § 1 k.p.c. - w oparciu o wszechstronnie przeanalizowany, oceniony zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego materiał dowodowy, a w każdym razie skarżący nie wykazał, by tak ujęte kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały przez Sąd ten naruszone, prowadząc do ustaleń niezgodnych z materiałem dowodowym. Skuteczne podniesienie zarzutu poczynienia ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym nie może bowiem polegać na zaprezentowaniu ustalonego przez skarżącego, na podstawie własnej oceny dowodów stanu faktycznego, a wymaga wskazania przy użyciu argumentów jurydycznych, rażącego naruszenia wyżej powołanych dyrektyw oceny dowodów (vide: wyrok SN z 18 czerwca 2004 r. sygn. akt II CK 369/03 LEX nr 174131). Podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 k.p.c. pozwany zarzucił przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wskazując jednocześnie, iż w jego ocenie powód nie wykazał, by do urazu doszło w sposób opisany w pozwie. Argumentacja ta jest niezrozumiała, albowiem Sąd Okręgowy nie poczynił w tym zakresie ustaleń zgodnych z twierdzeniami powoda. W uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że żądanie powoda w zakresie zasądzenia zadośćuczynienia z powodu doznanej przez pozwanego krzywdy w związku z nieprawidłowym zabezpieczeniem sprzętu kwaterunkowego podlegało oddaleniu. Z tego też względu zarzuty pozwanego, dotyczące okoliczności, w jakich doszło do załamania przez powoda nogi, nie mają dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. Przyznane zadośćuczynienie było bowiem związane z tym, że w okresie od soboty do niedzieli, kiedy powód doznał kontuzji nogi, nie udzielono mu odpowiedniej opieki medycznej, mimo że zgodnie z przepisami kodeksu karnego wykonawczego ( art. 102 k.k.w. oraz art. 115 k.k.w. ) i rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2012 roku w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności (§ 8) taki obowiązek udzielenia właściwej do odniesionych obrażeń pomocy medycznej na pozwanym ciąży. Z zeznań świadków J. K. oraz P. A. , złożonych na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 roku wynika, że pozwany udzielił powodowi pomocy medycznej dopiero w poniedziałek, czyli na trzeci dzień od momentu, kiedy powód uszkodził nogę. Zeznania te, jak wskazał Sąd Okręgowy, zasługują na wiarygodność, gdyż są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają, zaś pozwany w apelacji nie podważył ich oceny. Samo stwierdzenie, że w książce zdrowia powoda brak jest wpisu o wypadku nie pozwala uznać, iż zdarzenie to nie miało miejsca, a w szczególności, że nie zostało ono zgłoszone oddziałowemu w tym samym dniu, skoro twierdzenia powoda znajdują oparcie w zeznaniach ww. świadków. Przeciwnych dowodów pozwany w toku postępowania nie naprowadził. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, iż obowiązujący w czasie zdarzenia w zakładzie karnym porządek wewnętrzny nie przewidywał, aby lekarz przyjmował skazanych w soboty, wskazać należy, że zgodnie z § 7 rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2012 roku w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności, zgłoszenia osób pozbawionych wolności do lekarza podmiotu leczniczego lub lekarza dentysty podmiotu leczniczego przyjmuje się codziennie. Dalsze ustępy tego przepisu przewidują procedurę udzielania osobie pozbawionej wolności pomocy w sytuacjach nagłego zachorowania lub też pogorszenia stanu zdrowia, przy czym nie zezwalają one na pozostawienie osoby poszkodowanej bez opieki nawet w razie nieobecności lekarza w zakładzie karnym. Co więcej w § 8 ust. 1 tego rozporządzenia wskazano, iż o konieczności umieszczenia osoby pozbawionej wolności w izbie chorych zakładu karnego decyduje lekarz podmiotu leczniczego, a w razie jego nieobecności - pielęgniarka podmiotu leczniczego, która niezwłocznie powiadamia o tym lekarza podmiotu leczniczego. Takie procedury, jak wynika z zeznań powoda oraz ww. świadków, nie zostały przez pozwanego zachowane, zatem słusznie przyjął Sąd Okręgowy, że udzielenie pomocy było spóźnione i powodowi należało się w związku z tym zadośćuczynienie. Mając te okoliczności na względzie Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja pozwanego, kwestionująca ustalenia faktyczne, była nieuzasadniona, a skoro stan faktyczny został ustalony prawidłowo - również za właściwe należało uznać przedstawione przez Sąd I instancji wywody prawne. Tym samym również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 23 k.c. , art. 24 k.c. , art. 444 k.c. i art. 445 k.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego na podstawie art. 385 k.p.c. SSA Mariola Głowacka SSA Jerzy Geisler SSA Jacek Nowicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI