I ACA 3404/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa J. L. przeciwko Skarbowi Państwa, który reprezentowany był przez Prezesa Sądu Rejonowego oraz Naczelników Urzędów Skarbowych. Sprawa dotyczyła zapłaty odszkodowania za bezprawne wystawienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. tytułów wykonawczych przeciwko powodowi, mimo że nie był on dłużnikiem. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 13 września 2023 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.702.555 HUF z odsetkami. Pozwany Skarb Państwa wniósł apelację, domagając się zmiany wyroku i oddalenia powództwa lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego za własne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwany, działając w sferze imperium, przypisał powodowi zobowiązanie jego syna, mimo że powód nie był dłużnikiem polskiego fiskusa. Użycie daty urodzenia powoda w tytułach wykonawczych przesądziło o tym, że wystawiono je przeciwko niewłaściwej osobie, co było działaniem bezprawnym. Sąd Apelacyjny odrzucił zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. oraz instytucji przyczynienia (art. 362 k.c.), podkreślając, że powodowi, obywatelowi Węgier, nie można przypisać obowiązku współdziałania z polskimi władzami skarbowymi w sytuacji, gdy pisma dotyczyły jego syna. Sąd uznał, że odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. była uzasadniona, a szkoda polegała na kosztach obrony przed egzekucją. Sąd Apelacyjny orzekł o prostowaniu oczywistej omyłki w rubrum zaskarżonego wyroku, oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez rażące naruszenie prawa przez organy administracji skarbowej, w szczególności przy wystawianiu tytułów wykonawczych przeciwko niewłaściwym osobom.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie doszło do pomyłki w identyfikacji dłużnika na podstawie danych osobowych, w tym daty urodzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną przez wystawienie tytułów wykonawczych przeciwko osobie, która nie jest dłużnikiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wystawienie tytułów wykonawczych przeciwko osobie niebędącej dłużnikiem, która nie była stroną postępowania administracyjnego, stanowiło rażące naruszenie prawa i działanie bezprawne, rodzące odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 417 § 1 k.c.
Czy obywatel innego państwa, niezwiązany z polskim obszarem prawnym, może być obciążony obowiązkiem współdziałania z polskimi władzami skarbowymi w sytuacji, gdy pisma dotyczą jego syna o tym samym imieniu i nazwisku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można przypisać takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowi, będącemu obywatelem Węgier, nie można przypisać obowiązku współdziałania z polskimi władzami skarbowymi w sprawie korespondencji kierowanej do jego syna, a ignorowanie tych pism nie stanowiło podstawy do wystawienia tytułów wykonawczych przeciwko niemu.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (zasady oceny dowodów) jest zasadny, gdy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne, uznając je za prawidłowe i nie znajdując podstaw do ich kwestionowania w kontekście zarzutów apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego (...) w K. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w K. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego K. (1) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przepis o przyczynieniu się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody nie miał zastosowania w sytuacji obywatela innego państwa, niezwiązanego z polskim obszarem prawnym.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Związek przyczynowy pomiędzy deliktem pozwanego a szkodą poniesioną przez powoda został uznany za adekwatny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezprawne wystawienie tytułów wykonawczych przeciwko osobie niebędącej dłużnikiem. • Brak obowiązku współdziałania obywatela innego państwa z polskimi władzami skarbowymi w sytuacji, gdy pisma dotyczyły jego syna. • Szkoda powoda wynikająca z kosztów obrony przed egzekucją.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez Sąd Okręgowy. • Przyczynienie się powoda do powstania szkody. • Zmiana zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany, działając w sferze imperium, przypisał powodowi zobowiązanie jego syna, noszącego takie samo imię i nazwisko oraz zameldowanego - ale już niezamieszkałego - pod tym samym adresem. • Użycie w tytułach wykonawczych daty urodzenia powoda przesądziło o tym, że Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w K. wystawił tytuły wykonawcze przeciwko niewłaściwej osobie, a tym samym, że pozwany działał w sposób bezprawny. • Konstruowanie przez pozwanego przyczynienie się powoda do powstania szkody stanowi przejaw niezrozumienia instytucji przyczynienia. • Sposób prowadzenia przez pozwanego postępowania administracyjnego przeciwko synowi powoda, który przerodził się na etapie egzekucji prowadzonej przy pomocy organów państwa węgierskiego przeciwko powodowi, był w wysokim stopniu kompromitujący dla wizerunku Państwa Polskiego. • Wystawienie tytułów wykonawczych przeciwko osobie, która nie była stroną postępowania i nie była dłużnikiem, było niezgodne z prawem, a niezgodność ta miała charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty.
Skład orzekający
Rafał Dzyr
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez rażące naruszenie prawa przez organy administracji skarbowej, w szczególności przy wystawianiu tytułów wykonawczych przeciwko niewłaściwym osobom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie doszło do pomyłki w identyfikacji dłużnika na podstawie danych osobowych, w tym daty urodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak błędy urzędnicze mogą prowadzić do poważnych konsekwencji dla obywateli, nawet tych mieszkających za granicą, i podkreśla znaczenie prawidłowego działania państwa w sferze imperium.
“Skarb Państwa zapłaci miliony za błąd urzędnika: tytuł wykonawczy wystawiony na niewłaściwą osobę!”
Dane finansowe
WPS: 1 702 555 HUF
odszkodowanie: 1 702 555 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.