I ACA 333/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. W., prowadzący działalność gospodarczą jako podwykonawca, pozwał Skarb Państwa o zapłatę kwoty 379.990,15 zł. Roszczenie wynikało z prac budowlanych wykonanych w ramach inwestycji realizowanej przez generalnego wykonawcę, spółkę (...) S.A., na rzecz Skarbu Państwa. Kluczową kwestią w sprawie była odpowiedzialność inwestora (Skarbu Państwa) za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy na podstawie art. 647¹ § 5 Kodeksu cywilnego. Powód zawarł umowę z generalnym wykonawcą, a następnie aneksy rozszerzające zakres prac i podwyższające wynagrodzenie. Inwestor wyraził zgodę na pierwotną umowę z podwykonawcą, jednak nie otrzymał projektów aneksów ani nie wyraził na nie zgody. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że inwestor nie posiadał wiedzy o istotnych postanowieniach aneksów, a jego przedstawiciele techniczni nie byli umocowani do wyrażania zgody. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą musi być świadoma i dotyczyć konkretnych postanowień umowy, w tym zakresu prac i wynagrodzenia. W niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby inwestor posiadał taką wiedzę przed 12 marca 2014 r., kiedy to otrzymał dokumentację dotyczącą aneksów i wyraził sprzeciw. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając ją za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu zgody inwestora na umowy z podwykonawcami oraz warunków odpowiedzialności solidarnej inwestora na podstawie art. 647¹ k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wiedzy inwestora o istotnych postanowieniach umów z podwykonawcami i braku umocowania jego przedstawicieli technicznych do składania wiążących oświadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy za prace wykonane na podstawie aneksów do umowy, jeśli nie wyraził na nie zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie ponosi solidarnej odpowiedzialności, jeśli nie posiadał wiedzy o istotnych postanowieniach aneksów do umowy z podwykonawcą i nie wyraził na nie zgody.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. wymaga, aby inwestor posiadał wiedzę o osobie podwykonawcy oraz istotnych postanowieniach umowy, w tym zakresie prac i wynagrodzenia. Sama obecność podwykonawcy na budowie lub wiedza jego przedstawicieli technicznych nie jest wystarczająca, jeśli osoby te nie są umocowane do składania wiążących oświadczeń woli w imieniu inwestora.
Jakie są wymogi dotyczące zgody inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą w kontekście art. 647¹ § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgoda inwestora może być wyrażona w sposób sformalizowany (przedstawienie umowy/projektu i brak sprzeciwu w terminie) lub czynny (np. per facta concludentia). W obu przypadkach inwestor musi mieć świadomość istotnych postanowień umowy, w tym zakresu prac i wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgoda czynna wymaga, aby inwestor miał wiedzę o podwykonawcy i treści umowy, co najmniej w zakresie istotnych postanowień. Wiedza ta musi być świadoma i dotyczyć konkretnych elementów umowy, a nie być jedynie ogólnym domysłem wynikającym z obecności podwykonawcy na budowie.
Czy wiedza przedstawicieli technicznych inwestora na budowie (np. pracownika sądu, inspektora nadzoru) o zakresie prac podwykonawcy jest wystarczająca do przypisania inwestorowi zgody na umowę z podwykonawcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przedstawiciele ci nie są umocowani do składania wiążących oświadczeń woli w imieniu inwestora.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownicy techniczni, nawet jeśli posiadają wiedzę o postępie prac i udziale podwykonawców, nie są umocowani do reprezentowania inwestora w zakresie składania oświadczeń woli, które rodziłyby jego odpowiedzialność prawną, chyba że takie umocowanie zostało im wyraźnie udzielone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 647¹ § § 5
Kodeks cywilny
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli wyraził zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą.
k.c. art. 647¹ § § 2
Kodeks cywilny
Zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą może być wyrażona w sposób sformalizowany lub czynny (dorozumiany), przy czym wymaga wiedzy inwestora o osobie podwykonawcy i istotnych postanowieniach umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli może być wyrażone w sposób czynny lub dorozumiany.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu kosztów postępowania stronie wygrywającej.
k.c. art. 96
Kodeks cywilny
Pełnomocnictwo może być udzielone do dokonywania określonych czynności prawnych.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik ponosi odpowiedzialność za osoby, z których pomocą wykonuje zobowiązanie, jak za własne działanie lub zaniechanie.
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
k.c. art. 253
Kodeks cywilny
Jeśli strona zaprzeczy prawdziwości dokumentu prywatnego lub jego treści, dowód jego prawdziwości może być przeprowadzony.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może dopuścić nowe fakty i dowody, jeśli strona uprawdopodobni, że nie mogła ich powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć nowe fakty i dowody, jeśli strona mogła je powołać wcześniej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego w każdym stanie postępowania, jeżeli do stwierdzenia faktów lub oceny danych, zgodnie z wymaganiami nauki lub techniki, potrzebne są wiadomości specjalne.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
k.c. art. 366 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli kilku dłużników jest zobowiązanych do świadczenia w taki sposób, że wierzyciel może żądać spełnienia całości lub części świadczenia od każdego z dłużników z osobna, a wszyscy dłużnicy są zobowiązani do świadczenia w taki sposób, że wierzyciel może żądać spełnienia całości lub części świadczenia od każdego z dłużników z osobna, to wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor nie posiadał wiedzy o istotnych postanowieniach aneksów do umowy z podwykonawcą. • Przedstawiciele techniczni inwestora nie byli umocowani do składania wiążących oświadczeń woli w imieniu inwestora. • Powód nie wykazał, że inwestor wyraził czynną zgodę na zawarcie umów z podwykonawcą w zakresie wynikającym z aneksów.
Odrzucone argumenty
Inwestor wyraził dorozumianą zgodę na aneksy poprzez akceptację obecności podwykonawcy i jego pracowników na budowie. • Wiedza przedstawicieli technicznych inwestora o zakresie prac podwykonawcy powinna być przypisana inwestorowi. • Powód wykazał, że inwestor miał możliwość zapoznania się z aneksami, co jest wystarczające do powstania odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Zgoda inwestora, o której mowa w art. 647 1 § 2 k.c. , ma znaczenie jedynie dla powstania jego odpowiedzialności na podstawie art. 647 1 § 5 k.c. • Ciężar wykazania, że inwestor zaakceptował wykonanie prac przez podwykonawcę spoczywa zgodnie z ogólną zasadą z art. 6 k.c. na powodzie. • Obecność „obcego sprzętu i pracowników" na budowie, nawet jeśli byłaby zauważona przez decydentów inwestora, nie przekłada się na wiedzę o źródłach prawnych takiej obecności, a także na rozszerzenie odpowiedzialności inwestora wynikającej z art. 647 1 § 5 k.c. • Nałożenie w art. 647 1 § 5 k.c. ustawowej odpowiedzialności za cudzy dług jest w naszym systemie prawnym wyjątkiem.
Skład orzekający
Krzysztof Chojnowski
przewodniczący
Magdalena Pankowiec
sprawozdawca
Irena Ejsmont - Wiszowata
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu zgody inwestora na umowy z podwykonawcami oraz warunków odpowiedzialności solidarnej inwestora na podstawie art. 647¹ k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wiedzy inwestora o istotnych postanowieniach umów z podwykonawcami i braku umocowania jego przedstawicieli technicznych do składania wiążących oświadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia odpowiedzialności inwestora w procesie budowlanym, które jest częstym źródłem sporów. Wyjaśnia, jakie warunki muszą być spełnione, aby inwestor odpowiadał za długi generalnego wykonawcy wobec podwykonawców.
“Czy inwestor musi płacić za prace podwykonawcy, nawet jeśli nie wiedział o umowie?”
Dane finansowe
WPS: 379 990,15 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.