I ACA 330/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uchwały Walnego Zgromadzenia członków spółdzielni mieszkaniowej w sprawie wyboru Rady Nadzorczej. Powodowie wnieśli o ustalenie nieistnienia, nieważności lub uchylenie tej uchwały. Sąd Okręgowy w Koszalinie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, ustalił, że uchwała nie istnieje w części dotyczącej czterech kandydatów (T. T. (1), T. L., E. G., M. S.) z powodu niespełnienia wymogu większości głosów zgodnie z art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli za nią opowiedziała się wymagana większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu. Sąd uznał, że przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych mają pierwszeństwo przed przepisami prawa spółdzielczego i statutem spółdzielni w zakresie sposobu liczenia głosów. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację pozwanej spółdzielni, która kwestionowała m.in. zastosowanie przez sąd pierwszej instancji wymogu większości bezwzględnej głosów oraz zarzucała naruszenie art. 386 § 6 k.p.c. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wyłącza stosowanie przepisów prawa spółdzielczego oraz postanowień statutu, które przewidują odmienne zasady liczenia głosów (np. zwykłą większość lub kolejno największą liczbę głosów). Sąd Apelacyjny podkreślił, że wymóg uzyskania większości głosów odzwierciedla potrzebę rzeczywistego poparcia kandydata przez członków spółdzielni i zapobiega sytuacji, w której osoby o niewielkim poparciu obejmują ważne funkcje kontrolne. W konsekwencji, uchwała w części dotyczącej wskazanych czterech kandydatów została uznana za nieistniejącą, a apelacja pozwanej jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sposobu obliczania większości głosów przy podejmowaniu uchwał przez walne zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowych, w szczególności w kontekście wyboru członków rady nadzorczej, oraz zasada pierwszeństwa ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nad prawem spółdzielczym i statutem w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyfiki spółdzielni mieszkaniowych i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych form prawnych organizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna i sposób obliczania większości głosów wymaganej do podjęcia uchwały przez Walne Zgromadzenie członków spółdzielni mieszkaniowej, w szczególności w kontekście wyboru członków Rady Nadzorczej, przy uwzględnieniu przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prawa spółdzielczego oraz statutu spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchwałę Walnego Zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej uważa się za podjętą, jeżeli za nią opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu. Przepis art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wyłącza stosowanie przepisów prawa spółdzielczego oraz postanowień statutu, które przewidują odmienne zasady liczenia głosów (np. zwykłą większość lub kolejno największą liczbę głosów). Wymagana jest większość bezwzględna głosów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do art. 35 § 4 prawa spółdzielczego i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wymaga on, aby za uchwałą opowiedziała się większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu, co oznacza konieczność uzyskania ponad 50% głosów 'za' w stosunku do wszystkich ważnych głosów. Statut spółdzielni, który przewidywał inne zasady liczenia głosów (np. kolejno największą liczbę głosów dla kandydatów), został uznany za sprzeczny z tym przepisem i tym samym nieskuteczny w tym zakresie.
Czy uchwała Walnego Zgromadzenia członków spółdzielni mieszkaniowej, która nie spełnia wymogów większości głosów określonych w art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jest uchwałą nieistniejącą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała, która nie została podjęta z powodu niespełnienia wymogów większości głosów określonych w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa, jest uchwałą nieistniejącą.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że byt prawny uchwały jest uzależniony od spełnienia materialnych wymogów jej podjęcia, w tym wymogu większości głosów. Jeśli uchwała nie uzyskała wymaganej większości, nie można uznać jej za podjętą, a tym samym jest ona nieistniejąca, nawet jeśli została ogłoszona jako podjęta.
Czy sąd drugiej instancji jest związany oceną prawną sądu pierwszej instancji wyrażoną w wyroku kasatoryjnym, nawet jeśli ta ocena jest wadliwa?
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji nie jest bezwzględnie związany wadliwą oceną prawną wyrażoną przez sąd pierwszej instancji w wyroku kasatoryjnym, jeśli stoi ona w sprzeczności z obowiązującym prawem i konstytucyjnym prawem do sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zasada związania oceną prawną wyrażoną w wyroku kasatoryjnym (art. 386 § 6 k.p.c.) ma na celu zapobieganie powtórzeniu się wadliwości uchylonego orzeczenia. Jednakże, jeśli ocena prawna sądu pierwszej instancji jest wadliwa, sąd drugiej instancji nie powinien jej powielać, gdyż naruszałoby to prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z prawem oraz zasadę podległości sędziów Konstytucji i ustawom.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa " (...) " w K. | spółka | pozwany |
| A. T. (1) | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (20)
Główne
u.s.m. art. 8^3 § ust. 9
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich części walnego zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wyłącza stosowanie art. 41 § 2 prawa spółdzielczego oraz modyfikuje możliwość powoływania się na art. 35 § 4 prawa spółdzielczego. Wymaga uzyskania większości bezwzględnej głosów.
Pomocnicze
p.s. art. 35 § § 2 i 4
Prawo spółdzielcze
Przepis § 2 dotyczy wyboru członków organów w głosowaniu tajnym, a § 4 stanowi, że przy obliczaniu wymaganej większości głosów uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale, chyba że statut stanowi inaczej. W kontekście spółdzielni mieszkaniowych, art. 8^3 ust. 9 u.s.m. ma pierwszeństwo.
p.s. art. 41 § § 2
Prawo spółdzielcze
Uchwały Walnego Zgromadzenia podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej. W spółdzielniach mieszkaniowych pierwszeństwo ma art. 8^3 ust. 9 u.s.m.
p.s. art. 42 § § 2 i 3
Prawo spółdzielcze
Określa środki prawne zaskarżania uchwał: powództwo o stwierdzenie nieważności (sprzeczność z ustawą) i powództwo o uchylenie uchwały (sprzeczność z statutem, dobrymi obyczajami, interesami spółdzielni lub pokrzywdzenie członka).
p.s. art. 42 § § 9
Prawo spółdzielcze
Dotyczy powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały, które ma miejsce w przypadku rażących uchybień w procesie podjęcia uchwały, wykluczających możliwość wyrażenia woli przez organy (np. brak quorum, wymaganej większości głosów).
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania sądu drugiej instancji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji uchylającego orzeczenie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
statut art. 100 § ust. 3 i 4
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
§ 100 ust. 3: Do organów Spółdzielni wchodzą ci kandydaci, którzy otrzymali kolejno największą ilość głosów. § 100 ust. 4: Przy wyborach do organów Spółdzielni i podejmowaniu innych uchwał przez organy Spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane „za” i „przeciw” uchwale, a uchwały zapadają zwykłą większością głosów, chyba że ustawa lub statut wymaga kwalifikowanej większości głosów. Postanowienia te uznano za sprzeczne z art. 8^3 ust. 9 u.s.m.
statut art. 101 § ust. 2 i 6
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Walne Zgromadzenie jest najwyższym organem Spółdzielni i może być podzielone na części, jeżeli liczba zrzeszonych członków Spółdzielni przekroczy liczbę 500 osób. Rada Nadzorcza ustala zasady zaliczania członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia.
statut art. 101 § ust. 3
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Członek biorący udział w Walnym Zgromadzeniu ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta, przy czym osoby te nie są uprawnione do zabierania głosu.
statut art. 106 § ust. 4
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, o ile ustawa lub statut nie stanowią inaczej.
statut art. 106 § ust. 5
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie Walnego Zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w Walnym Zgromadzeniu.
statut art. 111
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Rada Nadzorcza składa się z 15 członków wybranych spośród członków Spółdzielni na okres 3 lat. Członków Rady Nadzorczej wybiera Walne Zgromadzenie.
statut art. 113 § ust. 1 i 2
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
§ 113 ust. 1: Członków Rady Nadzorczej wybiera Walne Zgromadzenie. § 113 ust. 2: Co dwa lata następuje wymiana części składu Rady Nadzorczej, tj. tych członków Rady, którym się skończyła trzyletnia kadencja.
statut art. 114 § ust. 1
Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Mandat członka Rady Nadzorczej wygasa z upływem kadencji, na którą został wybrany.
regulamin art. 13 § pkt 4
Regulamin Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Do podjęcia uchwały uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale.
regulamin art. 13
Regulamin Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Walne Zgromadzenie jest zdolne do podejmowania uchwał bez względu na liczbę obecnych.
regulamin art. 15 § pkt 6
Regulamin Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Do Rady Nadzorczej wchodzą kandydaci, którzy w ostatecznym podsumowaniu wyników wszystkich głosowań otrzymali kolejną największą liczbę głosów.
regulamin art. 15
Regulamin Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej " (...) " w K.
Wskazuje sposób głosowania podczas wyborów do Rady Nadzorczej przy pomocy karty wyborczej, na której skreśla się nazwiska kandydatów, na których głosujący nie chce głosować.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie wymogu większości głosów zgodnie z art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez czterech kandydatów do Rady Nadzorczej. • Bezwzględnie obowiązujący charakter art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który ma pierwszeństwo przed przepisami prawa spółdzielczego i statutem spółdzielni w zakresie sposobu liczenia głosów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nie wpuszczenia ekspertów na Walne Zgromadzenie. • Zarzuty dotyczące zaliczenia jednego członka Spółdzielni uprawnionego do jednego lokalu użytkowego do III i IV części Walnego Zgromadzenia. • Zarzuty dotyczące przyporządkowania przez zarząd kandydatów do określonego osiedla bez ich wcześniejszego powiadomienia. • Zarzuty dotyczące wyboru J. R. w warunkach trzeciej kadencji. • Zarzuty dotyczące wyboru T. L. • Zarzuty dotyczące niewłaściwego wyboru składu prezydium podczas II części Walnego Zgromadzenia. • Zarzut naruszenia art. 386 § 6 k.p.c. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej sądu apelacyjnego z poprzedniego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uchwała nie istnieje w części dotyczącej... • art. 8^3 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący • lex specialis derogat legi generali • nie można być członkiem Rady Nadzorczej dłużej niż przez dwie kolejne kadencje • udział w organach spółdzielni pochodzących z wyboru nie może mieć charakteru wyłącznie formalnego
Skład orzekający
Halina Zarzeczna
przewodniczący
Ryszard Iwankiewicz
sędzia
Artur Kowalewski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sposobu obliczania większości głosów przy podejmowaniu uchwał przez walne zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowych, w szczególności w kontekście wyboru członków rady nadzorczej, oraz zasada pierwszeństwa ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nad prawem spółdzielczym i statutem w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki spółdzielni mieszkaniowych i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych form prawnych organizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w spółdzielniach mieszkaniowych, takich jak sposób głosowania i wybór organów, co jest istotne dla wielu członków spółdzielni. Wyjaśnia, jak przepisy ustawowe mogą uchylić postanowienia statutowe.
“Wybory do rady nadzorczej spółdzielni: czy zwykła większość wystarczy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.