I ACA 310/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. B. dochodziła od pozwanych (...) Sp. z o.o. w K. (inwestor), R. W. (podwykonawca) oraz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (wykonawca) zapłaty 400 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za zawalenie się jej budynku mieszkalnego w wyniku prac budowlanych prowadzonych przez pozwanych na sąsiedniej działce. Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki łącznie 148 145,64 zł odszkodowania i 20 000 zł zadośćuczynienia, uznając ich odpowiedzialność na zasadach ryzyka (art. 435 k.c.) oraz winy (art. 415 k.c.). Pozwani wnieśli apelacje, kwestionując swoją odpowiedzialność, wysokość szkody oraz zasądzone odsetki. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelacje, uznał, że odpowiedzialność inwestora (spółki (...)) na zasadzie ryzyka nie zachodzi z uwagi na art. 429 k.c., jednakże inwestor ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c. i art. 430 k.c.) z uwagi na zaniedbania jego pełnomocnika oraz inspektora nadzoru inwestorskiego. Sąd Apelacyjny potwierdził odpowiedzialność podwykonawcy (R. W.) na zasadach ryzyka i winy, a także wykonawcy (spółki (...)) na zasadzie winy. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonej kwoty odszkodowania i kosztów procesu, oddalając apelacje w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego uwzględniało częściowe uwzględnienie apelacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności inwestora, wykonawcy i podwykonawcy za szkody budowlane, w tym odpowiedzialności na zasadzie winy mimo zastosowania art. 429 k.c. oraz interpretacja pojęcia 'terenu budowy'.
Każda sprawa budowlana ma specyficzny stan faktyczny, jednak zasady odpowiedzialności są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest podstawa odpowiedzialności inwestora za szkodę wyrządzoną przez wykonawcę lub podwykonawcę w związku z katastrofą budowlaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Inwestor ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c. i art. 430 k.c.), nawet jeśli formalnie powierzył wykonanie robót profesjonalnemu wykonawcy (art. 429 k.c.), jeśli wykaże się własnym zaniedbaniem, np. poprzez niewłaściwy nadzór lub brak reakcji na zgłaszane nieprawidłowości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że inwestor, mimo powierzenia prac profesjonalnemu wykonawcy, ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy z uwagi na zaniedbania jego pełnomocnika i inspektora nadzoru, brak reakcji na zgłaszane zagrożenia oraz naruszenie porozumienia z powódką w zakresie zabezpieczeń.
Czy odpowiedzialność wykonawcy i podwykonawcy za szkodę wyrządzoną w wyniku katastrofy budowlanej opiera się na zasadzie ryzyka czy winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykonawca i podwykonawca ponoszą odpowiedzialność zarówno na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c. w przypadku przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody), jak i na zasadzie winy (art. 415 k.c.), jeśli wykaże się ich zaniedbania w prowadzeniu robót budowlanych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że prace budowlane z użyciem ciężkiego sprzętu stanowią działalność przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody, co uzasadnia odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Dodatkowo, stwierdzone nieprawidłowości w prowadzeniu robót, niezgodne ze sztuką budowlaną, uzasadniają odpowiedzialność na zasadzie winy.
Jak należy interpretować pojęcie 'terenu budowy' w kontekście art. 652 k.c. i odpowiedzialności za szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'terenu budowy' w rozumieniu art. 652 k.c. może być interpretowane szerzej niż tylko działki ewidencyjne, obejmując także teren bezpośrednio przylegający i znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu, zwłaszcza jeśli stanowi zaplecze budowy lub jest objęty pozwoleniem na budowę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że prace prowadzone w bezpośrednim sąsiedztwie budynku powódki, stanowiące zaplecze budowy lub będące w obszarze oddziaływania obiektu, mieszczą się w zakresie 'terenu budowy' w rozumieniu art. 652 k.c., co wpływa na odpowiedzialność wykonawcy.
Czy utrata pamiątek rodzinnych i stres związany z utratą domu może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata pamiątek rodzinnych, które wiążą się z kultem pamięci osób zmarłych i tradycją rodzinną, a także stres i negatywne przeżycia związane z utratą domu, mogą stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że utrata pamiątek rodzinnych narusza dobro osobiste w postaci kultu zmarłych i tradycji rodzinnej. Dodatkowo, stres i negatywne przeżycia związane z katastrofą budowlaną, nawet jeśli krótkotrwałe, uzasadniają zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenie zdrowia psychicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwana |
| (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za szkody wyrządzone ruchem przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności na zasadzie winy za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wynikającej z naruszenia stosunku prawnego lub przepisu prawnego.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Zwolnienie inwestora od odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez profesjonalnego wykonawcę, o ile nie ponosi winy.
k.c. art. 652
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność wykonawcy za szkody wynikłe na terenie budowy.
k.c. art. 441
Kodeks cywilny
Solidarna odpowiedzialność kilku osób za szkodę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zasądzenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Solidarna odpowiedzialność pozwanych za zwrot kosztów procesu w przypadku współuczestnictwa materialnego.
pr. bud. art. 3 § pkt 10
Ustawa Prawo budowlane
Definicja 'terenu budowy'.
pr. bud. art. 34 § ust. 3 pkt. 5
Ustawa Prawo budowlane
Zawartość projektu budowlanego, w tym informacja o obszarze oddziaływania obiektu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie stron nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność inwestora na zasadzie winy z uwagi na zaniedbania nadzoru i brak reakcji na zagrożenie. • Odpowiedzialność wykonawcy i podwykonawcy na zasadzie ryzyka i winy. • Szkoda obejmuje zarówno wartość budynku, jak i zniszczone ruchomości. • Utrata pamiątek rodzinnych i stres uzasadniają zadośćuczynienie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanych dotyczące braku odpowiedzialności inwestora na zasadzie ryzyka (art. 429 k.c.). • Kwestionowanie przez pozwanych interpretacji pojęcia 'terenu budowy' w kontekście art. 652 k.c. • Zarzuty dotyczące wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia. • Zarzuty dotyczące daty zasądzenia odsetek. • Zarzuty dotyczące rozliczenia kosztów procesu.
Godne uwagi sformułowania
Roboty ziemne były wykonywane niezgodnie ze sztuką budowlaną, bez stosownych zabezpieczeń. • Zawalenie się budynku naruszyło konstrukcję pozostałych ścian, konstrukcję stropu i dachu, co spowodowało groźbę zawalenia budynku. • Inwestor ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy, skoro mógł i powinien czynnie przeciwdziałać szkodzie. • Utrata pamiątek rodzinnych niewątpliwie łączy się nie tylko ze stratą majątkową ale także z naruszeniem dóbr.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności inwestora, wykonawcy i podwykonawcy za szkody budowlane, w tym odpowiedzialności na zasadzie winy mimo zastosowania art. 429 k.c. oraz interpretacja pojęcia 'terenu budowy'."
Ograniczenia: Każda sprawa budowlana ma specyficzny stan faktyczny, jednak zasady odpowiedzialności są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy spektakularnej katastrofy budowlanej z realnymi konsekwencjami dla właściciela zniszczonego domu, a także analizuje złożone kwestie odpowiedzialności wielu podmiotów w procesie budowlanym.
“Katastrofa budowlana: Kto odpowiada za zniszczony dom? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór między inwestorem, wykonawcą i podwykonawcą.”
Dane finansowe
WPS: 400 000 PLN
odszkodowanie (wartość budynku): 134 513 PLN
odszkodowanie (wartość ruchomości): 13 632,64 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.