Orzeczenie · 2014-10-09

I ACA 310/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2014-10-09
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychWysokaapelacyjny
dobra osobisteochrona dóbr osobistychprawo prasoweartykuł prasowyzadośćuczynienienaruszenie czcigodnośćsąd apelacyjnypublikacja

Powód R.N. pozwał spółkę (...) S.A. (później Grupę (...) Sp. z o.o.) o ochronę dóbr osobistych, zarzucając naruszenie czci, dobrego imienia i godności przez publikację artykułu prasowego zawierającego nieprawdziwe informacje dotyczące jego stanu zdrowia, przeszłości jako funkcjonariusza oraz działalności publicznej. Domagał się publikacji oświadczenia o przeprosinach i zadośćuczynienia w kwocie 200.000 zł. Sąd Okręgowy w Gdańsku uznał roszczenia za uzasadnione co do zasady, nakazał publikację oświadczenia i zasądził 40.000 zł zadośćuczynienia, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił okres publikacji oświadczenia na 7 dni (zamiast 30 dni) i oddalił powództwo w zakresie publikacji przez 23 dni. Oddalił apelację powoda w całości, a apelację pozwanego w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do naruszenia dóbr osobistych, podkreślając obowiązek dziennikarza do zachowania szczególnej staranności i rzetelności, zwłaszcza przy korzystaniu z niewiarygodnych źródeł. Uznał, że pozwana nie udowodniła prawdziwości informacji i że jej działanie było bezprawne. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do podwyższenia kwoty zadośćuczynienia ponad 40.000 zł, uznając, że powód nie wykazał normalnego związku przyczynowego między publikacją a utratą pracy ani powszechności ostracyzmu społecznego. Zmienił wyrok w zakresie długości publikacji oświadczenia, uznając 7 dni za wystarczające. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na korzyść pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ochrony dóbr osobistych w prasie, odpowiedzialności wydawcy za publikacje, wymogów rzetelności dziennikarskiej, zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści publikacji. Ocena naruszenia dóbr osobistych jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy publikacja artykułu prasowego zawierającego nieprawdziwe informacje dotyczące stanu zdrowia, przeszłości i działalności publicznej osoby fizycznej stanowi naruszenie jej dóbr osobistych w postaci czci, dobrego imienia i godności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, publikacja artykułu prasowego zawierającego nieprawdziwe informacje, zwłaszcza oparte na niewiarygodnych źródłach i niezweryfikowane zgodnie z zasadą szczególnej staranności i rzetelności dziennikarskiej, stanowi naruszenie dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana nie udowodniła prawdziwości publikowanych informacji i że jej działanie było bezprawne. Podkreślono obowiązek dziennikarza do zachowania szczególnej staranności i rzetelności, w tym weryfikacji informacji, nawet jeśli pochodzą z innych źródeł. Nieprawdziwe informacje dotyczące stanu zdrowia i przeszłości dyskredytują osobę i naruszają jej cześć.

Jaki jest zakres odpowiedzialności wydawcy materiału prasowego za naruszenie dóbr osobistych, w szczególności w kontekście korzystania z informacji pochodzących z innych mediów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wydawca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli korzysta z informacji pochodzących z innych źródeł, jeśli nie zweryfikuje ich zgodności z prawdą i nie zachowa szczególnej staranności i rzetelności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że samo podanie źródła informacji nie zwalnia wydawcy z odpowiedzialności, jeśli nie zachował on szczególnej staranności i rzetelności przy posłużeniu się tymi informacjami. Korzystanie z niewiarygodnego źródła informacji wymaga dodatkowej weryfikacji zgodności z prawdą.

Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za naruszenie dóbr osobistych w postaci czci, dobrego imienia i godności, biorąc pod uwagę status osoby publicznej i potencjalne skutki publikacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwota 40.000 zł została uznana za odpowiednią rekompensatę za doznaną krzywdę, przy czym Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do jej podwyższenia, uznając, że powód nie wykazał powszechności negatywnych skutków publikacji ani normalnego związku przyczynowego z utratą pracy.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że choć powód doznał cierpień psychicznych, nie wykazał, aby trwały one długo lub spowodowały rozstrój zdrowia. Kwota 40.000 zł miała adekwatnie zrekompensować cierpienia i krzywdę, a wyższa kwota prowadziłaby do nieuzasadnionego wzbogacenia. Powód nie wykazał również związku między publikacją a problemami ze znalezieniem pracy.

Jaki jest właściwy okres publikacji oświadczenia o przeprosinach w przypadku naruszenia dóbr osobistych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Okres 7 dni publikacji oświadczenia o przeprosinach jest wystarczający dla zadośćuczynienia krzywdzie powoda i odwrócenia skutków spornego artykułu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że 30 dni publikacji, jak orzekł Sąd Okręgowy, było nieadekwatne do okresu istnienia spornej publikacji i czasu trwania skutków dla powoda. Skrócono ten okres do 7 dni.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowa zmiana wyroku sądu pierwszej instancji, oddalenie apelacji powoda, częściowe uwzględnienie apelacji pozwanego.
Strona wygrywająca
Pozwany (w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego)

Strony

NazwaTypRola
R. N.osoba_fizycznapowód
Grupa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwana

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Podstawa roszczeń o ochronę dóbr osobistych.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Środki ochrony naruszonego dobra osobistego, w tym nakazanie zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, złożenia oświadczenia.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w wyniku naruszenia dóbr osobistych.

Pomocnicze

Prawo prasowe art. 7 § ust. 1 pkt. 2 i 4

Ustawa Prawo prasowe

Definicja materiału prasowego.

Prawo prasowe art. 8 § ust. 1

Ustawa Prawo prasowe

Odpowiedzialność wydawcy materiału prasowego.

Prawo prasowe art. 6 § ust. 1

Ustawa Prawo prasowe

Obowiązek rzetelności i prawdziwości informacji prasowych.

Prawo prasowe art. 12 § ust. 1 pkt. 1

Ustawa Prawo prasowe

Obowiązek szczególnej staranności i rzetelności dziennikarza przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych.

Prawo prasowe art. 38 § ust. 1

Ustawa Prawo prasowe

Odpowiedzialność właściciela domeny internetowej jako wydawcy.

k.p.c. art. 480 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wykonanie zastępcze.

k.p.c. art. 1049 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wykonanie zastępcze.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek zapewnienia obrońcy w przypadku wątpliwości co do poczytalności oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie dóbr osobistych powoda przez publikację nieprawdziwych informacji. • Obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności przez dziennikarza. • Odpowiedzialność wydawcy za publikację opartą na niewiarygodnych źródłach.

Odrzucone argumenty

Brak naruszenia dóbr osobistych powoda. • Prawdziwość publikowanych informacji. • Działanie w ramach prawa prasy do informowania. • Zasądzenie nadmiernego zadośćuczynienia. • Niewłaściwe ustalenie okresu publikacji oświadczenia. • Zastosowanie art. 100 i 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o naruszeniu dóbr osobistych powoda w postaci honoru, dobrej opinii wśród innych ludzi, szacunku, którym był obdarzony przez otoczenie, sfery prywatności. • Dobra osobiste należy ujmować w sposób obiektywny a nie zrelatywizowany. • nie można także mówić o naruszeniu sfery prywatności powoda, gdyż ochrona w tym zakresie może odnosić się do wypadków ujawnienia faktów z życia osobistego i rodzinnego... • nie można przypisywać chorób, na które nie cierpią, w szczególności, gdy czyny te lub choroby mają wydźwięk pejoratywny. • nie oznacza jednak, że osobom takim można bezkarnie zarzucać czyny, których nie popełniły • nie można być zwolnionym z obowiązku sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych informacji, gdy korzysta się z oczywiście nieobiektywnego źródła informacji • nie można osiągana za wszelka cenę, z naruszeniem podstawowym i niezbywalnych praw innych osób • powód nie wykazał, by krzywda, której niewątpliwie doznał w związku z omawianym naruszeniem była tego rodzaju, by uzasadniała zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty przekraczającej 40.000 zł. • nie dostrzega pomiędzy tymi faktami normalnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 §1 k.c.

Skład orzekający

Dorota Gierczak

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Idasiak - Grodzińska

sędzia

Małgorzata Zwierzyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony dóbr osobistych w prasie, odpowiedzialności wydawcy za publikacje, wymogów rzetelności dziennikarskiej, zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści publikacji. Ocena naruszenia dóbr osobistych jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem prasy do informowania a ochroną dóbr osobistych jednostki, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak ważne jest weryfikowanie informacji i jakie mogą być konsekwencje bezprawnego działania mediów.

Czy media mogą bezkarnie publikować nieprawdziwe informacje o osobach publicznych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

zadośćuczynienie: 40 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst