I ACA 301/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa Syndyka masy upadłości Zakładu (...) spółki z o.o. przeciwko Gminie Miastu Ł. o zapłatę należności wynikającej z bezumownego świadczenia usług prowadzenia całodobowego parkingu strzeżonego dla pojazdów usuwanych przez służby miejskie. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej gminy na rzecz powoda kwotę 113.122,53 zł z odsetkami oraz koszty procesu. Gmina wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 328 § 2 k.p.c. (niejasność uzasadnienia), art. 227, 232, 233 § 1 k.p.c. i art. 6 k.c. (brak dowodów), a także art. 753 § 2 k.c. (nieprawidłowa interpretacja wydatków) i art. 405 k.c. oraz art. 411 pkt 1 i 2 k.c. (subsydiarność bezpodstawnego wzbogacenia, brak zastosowania art. 411). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Stwierdził, że strony nie mogły być związane umową zawartą poza trybem ustawy Prawo zamówień publicznych, która wyklucza zawieranie umów przez fakty dokonane. Po wygaśnięciu umowy, gmina pozostawiła pojazdy na parkingu strony powodowej, nie zapewniając nowego miejsca ani nie odbierając pojazdów, co stanowiło obejście przepisów Pzp i zachowanie bezprawne, wyrządzające szkodę powodowi. W związku z tym, Sąd Apelacyjny oparł rozstrzygnięcie na art. 415 k.c. (odpowiedzialność deliktowa). Uznano, że wysokość szkody została prawidłowo określona przez Sąd Okręgowy poprzez odwołanie się do stawki z późniejszej umowy z innym usługodawcą, która była niższa niż pierwotnie umówiona i stanowiła stawkę rynkową. Sąd odrzucił argumentację gminy o zgodności odmowy zapłaty z zasadami współżycia społecznego, wskazując, że gmina sama naruszyła obowiązki. Koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od gminy na rzecz syndyka.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności podmiotu publicznego za bezumowne korzystanie z usług, gdy umowy zawierane są z naruszeniem Prawa zamówień publicznych. Interpretacja art. 415 k.c. w kontekście naruszenia obowiązków przez gminę.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podmiot publiczny nie zapewnił realizacji własnych zadań, a korzystał z usług świadczonych przez inny podmiot po wygaśnięciu umowy, naruszając przy tym przepisy Prawa zamówień publicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gmina może być zobowiązana do zapłaty za bezumowne korzystanie z usług parkingu strzeżonego, świadczonych po wygaśnięciu umowy, na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia lub o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sytuacji zastosowanie mają przepisy o czynach niedozwolonych (art. 415 k.c.), ponieważ gmina, jako podmiot podlegający ustawie Prawo zamówień publicznych, nie mogła zawierać umów poza jej trybem, a jej działania stanowiły obejście przepisów i wyrządziły szkodę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że strony nie mogły być związane umową zawartą poza trybem Prawa zamówień publicznych. Gmina, pozostawiając pojazdy na parkingu powodowej spółki po wygaśnięciu umowy i nie zapewniając nowego miejsca, działała bezprawnie i wyrządziła szkodę, co uzasadnia odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c.
Czy wysokość roszczenia o zapłatę za bezumowne świadczenie usług parkingu strzeżonego może być ustalona w oparciu o stawkę z późniejszej umowy zawartej z innym podmiotem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stawka ta jest niższa niż pierwotnie umówiona i stanowi stawkę rynkową, a strona pozwana nie obaliła domniemania, że mieści się ona w kategoriach uzasadnionych wydatków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyjęcie stawki z późniejszej umowy z innym usługodawcą jest uzasadnione, ponieważ odzwierciedla ona rynkową wartość usługi i jest zgodna z kryteriami Prawa zamówień publicznych. Strona pozwana nie wykazała, aby stawka ta nie odpowiadała uzasadnionym wydatkom.
Czy odmowa zapłaty za bezumownie świadczone usługi może być uzasadniona zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona powołująca się na zasady współżycia społecznego sama je narusza.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że gmina, która naruszyła swoje obowiązki, nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego w celu uniknięcia zapłaty za świadczone usługi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Zakładu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w upadłości likwidacyjnej | spółka | powód |
| Gmina Miasta Ł. - (...) w Ł. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia odpowiedzialność strony pozwanej za bezprawne i zawinione zachowanie, które wyrządziło szkodę stronie powodowej.
Pzp
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Sąd Apelacyjny podkreślił, że gmina jest podmiotem podlegającym reżimowi tej ustawy i wyłącznie w jej trybie mogła zawierać umowy. Ustawa wyklucza możliwość zawierania umów przez fakty dokonane. Działania gminy stanowiły obejście przepisów Pzp.
Pomocnicze
k.c. art. 752
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia nie miały zastosowania w tej sprawie.
k.c. art. 753 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia nie miały zastosowania w tej sprawie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu nie miały zastosowania w tej sprawie z uwagi na subsydiarny charakter instytucji oraz istnienie innych przepisów regulujących rozliczenia.
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu nie miały zastosowania w tej sprawie z uwagi na subsydiarny charakter instytucji oraz istnienie innych przepisów regulujących rozliczenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odsetek ustawowych przez Sąd Okręgowy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny odrzucił możliwość powoływania się przez stronę pozwaną na zasady współżycia społecznego, gdyż sama naruszyła te zasady.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez stronę pozwaną w apelacji.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez stronę pozwaną w apelacji.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez stronę pozwaną w apelacji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez stronę pozwaną w apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina, jako podmiot publiczny, musiała działać zgodnie z Prawem zamówień publicznych, co wykluczało zawieranie umów przez fakty dokonane. • Pozostawienie pojazdów na parkingu powodowej spółki po wygaśnięciu umowy, bez zapewnienia nowego miejsca lub odbioru pojazdów, stanowiło bezprawne działanie gminy. • Bezprawne działanie gminy wyrządziło szkodę powodowi, uzasadniając odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 415 k.c. • Wysokość szkody została prawidłowo ustalona w oparciu o stawkę rynkową z późniejszej umowy.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 i nast. k.c.) lub o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. k.c.) jako podstawy roszczenia. • Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 k.p.c., art. 227, 232, 233 § 1 k.p.c.) przez Sąd Okręgowy. • Nieprawidłowa interpretacja art. 753 § 2 k.c. i art. 405 k.c. • Możliwość powołania się przez gminę na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) w celu uniknięcia zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
strona pozwana jest podmiotem publicznym, podlegającym reżimowi ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych • Nieważne zatem byłyby umowy zawarte przez stronę pozwaną z pominięciem trybu wskazanego w tych przepisach. • Powództwo oparte na art. 415 kc. • domniemywać można, że jest to stawka funkcjonująca na rynku, stosowana w tego rodzaju usługach. • z ochrony w oparciu o zasady współżycia społecznego nie może korzystać ten, kto sam je narusza.
Skład orzekający
Wincenty Ślawski
przewodniczący
Lilla Mateuszczyk
sędzia sprawozdawca
Alicja Myszkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności podmiotu publicznego za bezumowne korzystanie z usług, gdy umowy zawierane są z naruszeniem Prawa zamówień publicznych. Interpretacja art. 415 k.c. w kontekście naruszenia obowiązków przez gminę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podmiot publiczny nie zapewnił realizacji własnych zadań, a korzystał z usług świadczonych przez inny podmiot po wygaśnięciu umowy, naruszając przy tym przepisy Prawa zamówień publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak naruszenie procedur zamówień publicznych przez gminę może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej na gruncie prawa cywilnego. Jest to ciekawy przykład zastosowania art. 415 k.c. w kontekście administracyjnym.
“Gmina zapłaci za parking bez umowy? Sąd Apelacyjny rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 113 122,53 PLN
należność za bezumowne prowadzenie parkingu: 113 122,53 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 2700 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.