I ACA 287/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. L. dochodził od (...) Spółki Akcyjnej zapłaty renty, zadośćuczynienia i ustalenia odpowiedzialności za przyszłe szkody po wypadku z 6 września 2009 r., w którym zginęli jego dwaj znajomi, a on sam doznał obrażeń ciała i psychicznych. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił powództwo, uznając, że pozwany ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ kierujący pojazdem F. O. nie ponosił winy za wypadek, co potwierdziło umorzenie postępowania karnego. Sąd Okręgowy uznał również, że kwota 38.000 zł wypłacona powodowi przez ubezpieczyciela w ramach postępowania likwidacyjnego jest wystarczająca, a powód nie udowodnił dalszych szkód ani zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 60 k.c. i uznanie pisma ubezpieczyciela z 30 czerwca 2011 r. za oświadczenie wiedzy, a nie wiążące uznanie roszczenia. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Podzielił stanowisko, że odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wtórna i zależy od odpowiedzialności posiadacza lub kierującego pojazdem. Stwierdził, że kierujący F. O. nie był posiadaczem pojazdu, a jego odpowiedzialność powinna być oceniana na zasadzie winy. Ponieważ postępowanie karne wykazało brak winy kierującego, Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności. Odnosząc się do pisma z 30 czerwca 2011 r., Sąd Apelacyjny uznał je za oświadczenie woli, ale obejmujące jedynie uznanie długu do wskazanej w nim kwoty (38.299,18 zł), a nie uznanie roszczenia co do zasady. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia art. 445 § 1 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. dotyczące wysokości świadczenia uznał za niecelowe do badania. Ostatecznie apelacja została oddalona, a powód obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia uznania długu przez ubezpieczyciela w kontekście odpowiedzialności OC oraz ocena odpowiedzialności kierującego pojazdem na zasadzie winy w przypadku braku posiadania pojazdu.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego pisma ubezpieczyciela.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pismo ubezpieczyciela z dnia 30 czerwca 2011 r. stanowi wiążące uznanie roszczenia co do zasady, czy jedynie oświadczenie wiedzy lub uznanie długu do określonej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pismo ubezpieczyciela z dnia 30 czerwca 2011 r. stanowiło oświadczenie woli obejmujące jedynie uznanie długu co do wskazanej w piśmie kwoty (38.299,18 zł), a nie uznanie roszczenia co do zasady.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, dokonując wykładni pisma ubezpieczyciela, uznał, że nie zawierało ono woli uznania wszelkich roszczeń powoda, a jedynie wypłatę wskazanej kwoty. Brak odniesienia się do zasadności roszczenia co do zasady lub przyjęcia odpowiedzialności za roszczenia przekraczające wskazaną kwotę uniemożliwia przyjęcie oświadczenia woli o uznaniu roszczenia co do zasady.
Czy kierujący pojazdem, który nie jest jego posiadaczem, ponosi odpowiedzialność za szkodę na zasadzie ryzyka czy winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kierujący pojazdem, który nie jest jego posiadaczem, ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych, tj. na zasadzie winy (art. 415 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wykluczył odpowiedzialność kierującego na zasadzie ryzyka, ponieważ nie był on posiadaczem pojazdu. W ocenie sądu, okoliczności zdarzenia przemawiały za przyjęciem, że kierujący F. O. jechał na prośbę powoda w ramach dorozumianej umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o umowie zlecenia, a powód korzystał z pojazdu jako właściciel. W związku z tym, odpowiedzialność kierującego powinna być oceniana na zasadzie winy.
Czy kierujący pojazdem F. O. ponosił winę za spowodowanie wypadku komunikacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, F. O. nie ponosi winy za spowodowanie wypadku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na postanowieniu Prokuratora o umorzeniu postępowania karnego, które stwierdziło, że zachowanie kierującego było prawidłowe i nie miał on możliwości uniknięcia wypadku. Powód nie obalił tego domniemania dowodami.
Czy kwota 38.000 zł zadośćuczynienia wypłacona przez ubezpieczyciela jest odpowiednia doznanej przez powoda krzywdzie?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że kwota 38.000 zł jest odpowiednia. Sąd Apelacyjny nie badał tej kwestii szczegółowo ze względu na brak podstaw do żądań przekraczających tę kwotę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie udowodnił dalszych szkód ani zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość, a kwota wypłacona przez ubezpieczyciela jest wystarczająca. Sąd Apelacyjny, uznając brak odpowiedzialności ubezpieczyciela co do zasady, uznał badanie wysokości świadczenia za niecelowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
u.o.u. art. 13 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
u.o.u. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz mechanicznego środka poruszającego się za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch tego środka, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz mechanicznego środka poruszającego się za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch tego środka, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać osobie fizycznej zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę; jest ono płatne jednorazowo. Sąd może nałożyć na zobowiązanego obowiązek zapłaty uprawnionemu odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 445 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis § 1 stosuje się również w wypadku, gdy poszkodowany utracił zdolność do pracy albo gdy zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego" rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak winy kierującego pojazdem F. O. za spowodowanie wypadku, co potwierdza umorzenie postępowania karnego. • Pismo ubezpieczyciela z 30 czerwca 2011 r. stanowiło uznanie długu jedynie do określonej kwoty, a nie uznanie roszczenia co do zasady. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wtórna i zależy od odpowiedzialności posiadacza lub kierującego pojazdem.
Odrzucone argumenty
Pismo ubezpieczyciela z 30 czerwca 2011 r. było wiążącym oświadczeniem woli konstruującym jednostronną czynność prawną w postaci uznania roszczeń. • Kwota 38.000 zł zadośćuczynienia jest zaniżona i nie odzwierciedla doznanej przez powoda krzywdy. • Powód utracił zdolność do pracy i zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość, co uzasadnia zasądzenie renty.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność ubezpieczyciela ma więc charakter wtórny, zależny od stwierdzenia odpowiedzialności posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym. • Pismo z dnia 30 czerwca 2011 r. nie stanowi oświadczenia woli o uznaniu roszczenia co do zasady. • W ocenie Sądu Apelacyjnego, poczynione w sprawie ustalenia faktyczne doprowadziły do uznania, że F. O. nie ponosi winy za zaistniałe zdarzenie, dlatego brak też podstaw do odpowiedzialności pozwanego zakładu ubezpieczeń.
Skład orzekający
Iwona Wiszniewska
przewodniczący-sprawozdawca
Artur Kowalewski
członek
Maria Iwankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania długu przez ubezpieczyciela w kontekście odpowiedzialności OC oraz ocena odpowiedzialności kierującego pojazdem na zasadzie winy w przypadku braku posiadania pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego pisma ubezpieczyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii odpowiedzialności ubezpieczyciela i interpretacji oświadczeń woli, co jest istotne dla praktyków prawa. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy pismo ubezpieczyciela to uznanie długu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.