I ACA 281/19

Sygnatura akt I ACa 281/19 WYROK WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Szczecin, dnia 17 października 2019 Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Górski (sprawozdawca) Sędziowie: SSA Dorota Gamrat-Kubeczak SSA Artur Kowalewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Tarnowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2019 roku w Szczecinie, na rozprawie sprawy z powództwa A. K. (1) , A. K. (2) , W. P. , A. P. , A. S. (1) , W. S. , K. C. , J. C. , B. S. , F. S. , K. Z. , K. H. , K. S. (1) , M. Z. (1) , I. Z. (1) , P. T. , Z. T. (1) , E. T. , M. B. (1) , L. C. (1) , B. C. , R. B. , M. B. (2) , A. U. , P. K. , S. Ł. , M. M. (1) , J. M. , W. W. (1) , M. W. (1) , K. P. (1) , K. P. (2) , M. S. , S. W. , M. B. (3) oraz M. B. (4) , przeciwko A. S. (2) , G. B. o zapłatę na skutek apelacji powodów i pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2018 sygnatura akt I C 1378/13, I. zmienia zaskarżony wyrok punkcie I w ten sposób, że nadaje mu treść: zasądza od pozwanych A. S. (2) i G. B. solidarnie na rzecz powodów: - A. K. (1) oraz A. K. (2) łącznie – kwotę 3792,90 zł (trzech tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu dwóch złotych dziewięćdziesięciu groszy); - W. P. oraz A. P. łącznie – kwotę 3792,90 zł (trzech tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu dwóch złotych dziewięćdziesięciu groszy); - A. S. (1) oraz W. S. łącznie kwotę 3792,90 zł (trzech tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu dwóch złotych dziewięćdziesięciu groszy); - K. C. oraz J. C. łącznie – kwotę 3830,33 zł (trzech tysięcy ośmiuset trzydziestu złotych trzydziestu trzech groszy); - B. S. oraz F. S. łącznie – kwotę 6038,70 zł (sześciu tysięcy trzydziestu ośmiu złotych siedemdziesięciu groszy); - K. Z. – kwotę 6038,70 zł (sześciu tysięcy trzydziestu ośmiu złotych siedemdziesięciu groszy); - K. H. - kwotę 1746,73 zł (jednego tysiąca siedmiuset czterdziestu sześciu złotych siedemdziesięciu trzech groszy); - K. S. (1) - kwotę 1746,73 zł (jednego tysiąca siedmiuset czterdziestu sześciu złotych siedemdziesięciu trzech groszy); - M. Z. (1) - kwotę 1802,87 zł (jednego tysiąca ośmiuset dwóch złotych osiemdziesięciu siedmiu groszy); - I. Z. (1) - kwotę 1802,87 zł (jednego tysiąca ośmiuset dwóch złotych osiemdziesięciu siedmiu groszy); - P. T. - kwotę 4167,20 zł (czterech tysięcy stu sześćdziesięciu siedmiu złotych dwudziestu groszy); - Z. T. (1) oraz E. T. łącznie - kwotę 4167,20 zł (czterech tysięcy stu sześćdziesięciu siedmiu złotych dwudziestu groszy); - M. B. (1) - kwotę 4167,20 zł (czterech tysięcy stu sześćdziesięciu siedmiu złotych dwudziestu groszy); - L. C. (1) oraz B. C. łącznie – kwotę 5589,54 zł (pięciu tysięcy pięciuset osiemdziesięciu dziewięciu złotych pięćdziesięciu czterech groszy); - R. B. oraz M. B. (2) łącznie - kwotę 5626,97 zł (pięciu tysięcy sześciuset dwudziestu sześciu złotych dziewięćdziesięciu siedmiu groszy); - A. U. – kwotę 6113,56 zł, (sześciu tysięcy stu trzynastu złotych pięćdziesięciu sześciu groszy); - P. K. – kwotę 6076,13 zł, (sześciu tysięcy siedemdziesięciu sześciu złotych trzynastu groszy); - S. Ł. – kwotę 2981,92 zł (dwóch tysięcy dziewięciuset osiemdziesięciu jeden złotych dziewięćdziesięciu dwóch groszy); - M. M. (1) oraz J. M. łącznie - kwotę 2794,77 zł (dwóch tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu czterech złotych siedemdziesięciu siedmiu groszy); - W. W. (1) oraz M. W. (1) łącznie – kwotę 3493,46 zł (trzech tysięcy czterystu dziewięćdziesięciu trzech złotych czterdziestu sześciu groszy); - K. P. (1) oraz K. P. (2) łącznie – kwotę 5215,24 zł (pięciu tysięcy dwustu piętnastu złotych dwudziestu czterech groszy); - M. S. – kwotę 5252,67 zł (pięciu tysięcy dwustu pięćdziesięciu dwóch złotych sześćdziesięciu siedmiu groszy); - S. W. – kwotę 5252,67 zł (pięciu tysięcy dwustu pięćdziesięciu dwóch złotych sześćdziesięciu siedmiu groszy); - M. B. (3) – kwotę 2258,28 zł (dwóch tysięcy dwustu pięćdziesięciu ośmiu złotych dwudziestu ośmiu groszy); - M. B. (4) kwotę 2258,28 zł (dwóch tysięcy dwustu pięćdziesięciu ośmiu złotych dwudziestu ośmiu groszy); II. zmienia orzeczenie o kosztach procesu zawarte w pkt. III. zaskarżonego wyroku w ten sposób, że kosztami procesu obciąża w 17% pozwanych solidarnie, a w 83% powodów (przy założeniu, że powodowie ponoszą te koszty w częściach równych), a ich szczegółowe wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu; III. oddala apelację powodów w pozostałym zakresie; IV. oddala apelację pozwanych w pozostałym zakresie; V. znosi między stronami koszty procesu w postępowaniu odwoławczym. Dorota Gamrat-Kubeczak Krzysztof Górski Artur Kowalewski Sygn. akt I ACa 281/19 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 25 listopada 2013 r. powódka L. C. (1) , działając jako reprezentant grupy osób: A. K. (1) , A. K. (2) , W. P. , A. P. , A. S. (1) , Woletty J. - S. , K. C. , J. C. , B. S. , F. S. , K. Z. , K. H. , K. S. (1) , M. Z. (1) , I. Z. (1) , P. T. , Z. T. (1) , E. T. , M. B. (1) , L. C. (1) , B. C. , R. B. , M. B. (2) , A. U. , P. K. , S. Ł. , M. M. (1) , J. M. , W. W. (1) , M. W. (1) , K. P. (1) , K. P. (2) , M. S. , S. W. , M. B. (3) oraz M. B. (4) , wniosła pozew przeciwko pozwanym A. S. (2) oraz G. B. . Na podstawie wniesionego pozwu powódka domagała się rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym i zasądzenia w sposób od pozwanych solidarnych: - na rzecz podgrupy pierwszej: ⚫ A. K. (1) oraz A. K. (2) – kwoty 22.171,02 zł, ⚫ W. P. oraz A. P. – kwoty 22.171,02 zł, ⚫ A. S. (1) oraz W. S. - kwoty 22.171,02 zł, ⚫ K. C. oraz J. C. – kwoty 22.171,02 zł, - na rzecz podgrupy drugiej: ⚫ B. S. oraz F. S. – kwoty 34.848,22 zł, ⚫ K. Z. – kwoty 34.848,22 zł, - na rzecz podgrupy trzeciej: ⚫ K. H. - kwoty 10.240,36 zł, ⚫ K. S. (1) - kwoty 10.240,36 zł, - na rzecz podgrupy czwartej: ⚫ M. Z. (1) - kwoty 10.557,30 zł, ⚫ I. Z. (1) - kwoty 10.557,30 zł, - na rzecz podgrupy piątej: ⚫ P. T. - kwoty 24.283,88 zł, ⚫ Z. T. (1) oraz E. T. - kwoty 24.283,88 zł, ⚫ M. B. (1) - kwoty 24.283,88 zł, - na rzecz podgrupy szóstej: ⚫ L. C. (1) oraz B. C. - kwoty 32.312,78 zł, ⚫ R. B. oraz M. B. (2) - kwoty 32.312,78 zł, - na rzecz podgrupy siódmej: ⚫ A. U. – kwoty 35.270,79 zł, ⚫ P. K. – kwoty 35.270,79 zł, - na rzecz podgrupy ósmej: ⚫ S. Ł. – kwoty 15.522,52 zł, ⚫ M. M. (1) oraz J. M. – kwoty 15.522,52 zł, ⚫ W. W. (1) oraz M. W. (1) – kwoty 15.522,52 zł, - na rzecz podgrupy dziewiątej: ⚫ K. P. (1) oraz K. P. (2) – kwoty 30.199,91 zł, ⚫ M. S. – kwoty 30.199,91 zł, ⚫ S. W. – kwoty 30.199,91 zł, - na rzecz podgrupy dziesiątej: ⚫ M. B. (3) – kwoty 15.416,88 zł, ⚫ M. B. (4) kwoty 15.416,88 zł. Nadto powódka domagała się zasądzenia od pozwanych na jej rzecz kosztów postępowania grupowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z dia 11 grudnia 2013r powódka wskazała, że zapłata na rzecz powodów A. K. (2) i A. K. (1) ; W. P. i A. P. ; W. S. i A. S. ; J. C. i K. C. ; B. S. i F. S. ; Z. T. (1) i E. T. ; L. C. (2) i B. C. ; M. B. (2) i R. B. ; M. M. (1) i J. M. ; W. W. (1) i M. W. (1) ; K. P. (1) i K. P. (2) ma nastąpić łącznie na rzecz ww małżonków. Uzasadniając dochodzone roszczenie powódka wyjaśniła, iż jest reprezentantem i zarazem członkiem grupy osób (konsumentów), których roszczenia wynikają z nienależytego wykonania przez pozwanych umów sprzedaży ( art. 471 k.c. ) lokali mieszkalnych i udziałów w lokalach garażowych wraz ze związanymi z nimi udziałami w nieruchomości wspólnej, w związku z ujawnieniem wad w częściach wspólnych nieruchomości przy ul. (...) od (...) do (...) w B. . Członkowie grupy byli stronami indywidualnych umów sprzedaży lokali mieszkalnych położonych przy ul. (...) od (...) w B. , zawieranych każdorazowo z deweloperem — A. S. (2) i G. B. , będącymi wspólnikami spółki cywilnej „ (...) .”. Na podstawie tych umów członkowie grupy nabyli od pozwanych prawa odrębnej własności lokali mieszkalnych opisanych w petitum pozwu wraz ze związanymi z tymi lokalami udziałami w nieruchomości wspólnej. Członkowie grupy nabyli także od pozwanych udziały w lokalach użytkowych, stanowiących garaże wielostanowiskowe, położone w budynkach przy ul. (...) od (...) w B. wraz ze związanymi z tymi lokalami udziałami w nieruchomości wspólnej. Przy czym w każdym z czterech ww. budynków znajdował się jeden lokal garażowy stanowiący odrębną własność. Pozwani, w ramach prowadzonej od 2005 r. działalności gospodarczej, wybudowali na nieruchomości przy ul. (...) od (...) w B. cztery budynki mieszkalne, ustanowili w nich prawa odrębnej własności lokali mieszkalnych oraz lokali garażowych wielostanowiskowych, a następnie w drodze indywidualnych umów sprzedaży dokonywali przeniesienia praw własności tych lokali oraz udziałów w lokalach garażowych na członków grupy. Prawem związanym z własnością lokali mieszkalnych i garażowych były udziały w nieruchomości wspólnej. Budowa przedmiotowych budynków została rozpoczęta po uzyskaniu przez pozwanych pozwolenia na budowę z dnia 12 czerwca 2006 r. znak (...) wydanego przez Starostę (...) . Prace budowlane były prowadzone przez pozwanych, własnymi siłami, w oparciu o projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu sporządzone przez architekta P. C. i architekta A. B. . Roboty budowlane poszczególnych budynków zakończyły się w 2007 r. i 2008 r., zaś pozwani uzyskali pozwolenia na użytkowanie budynków w dniach 29 stycznia 2008 r., 13 marca 2008 r., 25 września 2008 r. oraz 14 listopada 2008 r. Przed zawarciem z członkami grupy indywidualnych umów sprzedaży pozwani reklamowali się jako solidni deweloperzy, działający na (...) rynku deweloperskim od 2005 r., posiadający wieloletnie doświadczenie na rynku inwestycji, korzystający wyłącznie z solidnych i sprawdzonych fachowców oraz materiałów budowlanych wysokiej jakości. Pozwany G. B. , działający nadal w branży deweloperskiej pod firmą (...) na terenie rynku (...) i (...) , reklamuje się na swojej oficjalnej stronie internetowej (...) iż dewizą jego firmy są wznoszone przez niego budynki. Podkreśla także, że o atrakcyjności oferty stanowi dobra lokalizacja oraz wysoka jakość i funkcjonalność rozwiązań projektowych. W zakładce „Zrealizowane projekty” przedstawił krótki opis inwestycji przy ul. (...) od (...) w B. wraz ze zdjęciami zrealizowanych budynków oraz przyznał, że przed wybudowaniem budynków przy ul. (...) wybudował w 2005 r. budynek w zabudowie bliźniaczej przy ul. (...) w B. oraz budynki wielolokalowe przy ul. (...) w B. . W podobny sposób reklamuje się pozwana A. S. (2) , która prowadzi obecnie działalność jako wspólnik spółki (...) Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w S. . Na bliźniaczo podobnej stronie internetowej (...) zawierającej również zakładkę „Zrealizowane inwestycje”, reklamuje się wręcz identycznymi hasłami, treścią i zdjęciami, co pozwany G. B. . W ocenie powódki dowodzi to tego, iż oboje pozwani zawodowo zajmują się budową lokali w budynkach wielolokalowych z przeznaczeniem na sprzedaż. Podkreśleniem zawodowego charakteru prowadzonej przez pozwanych działalności deweloperskiej jest również fakt, iż w zawieranych umowach sprzedaży pozwani jako sprzedający udzielili członkom grupy dwuletniej gwarancji na wykonany przez siebie przedmiot umowy. Powódka dalej wyjaśniła, że wbrew podnoszonym przez pozwanych hasłom reklamowym, jakość wykonanych robót budowlanych w ramach inwestycji przy ul. (...) od (...) w B. okazała się zła. Pierwsze wady w wybudowanych przez pozwanych budynkach i w częściach wspólnych nieruchomości zaczęły się ujawniać już kilka miesięcy po oddaniu ich do użytku, tj. w 2009 r. Członkowie grupy, działający indywidualnie albo za pośrednictwem swojego ówczesnego zarządcy – spółki (...) — (...) Sp. z o.o., wzywali pozwanych do usunięcia zgłoszonych wad i usterek w nieruchomości wspólnej oraz tych, które ujawniły się w indywidualnych lokalach mieszkalnych członków grupy. Zgłaszane usterki dotyczyły następujących wad w częściach wspólnych: rozwarstwienie w murze oporowym, niewłaściwa izolacja ścian i drzwi garaży, co powodowało (i powoduje) przelewanie się wody do wewnątrz garaży, przecieki przez ściany zewnętrzne w kondygnacji podziemnej w poziomie miejsc parkingowych jak również przez strop nad kondygnacją podziemną, pęknięcia ścian w wiatrołapach i przecieki z zadaszenia powodujące w konsekwencji zagrzybienie ścian, nieprawidłowe odprowadzanie wody deszczowej, ubytki w nawierzchni z polbruku, uszkodzenia dachu — ubytki w dachówkach powodujące zaciekanie sufitów w lokalach mieszkalnych. W związku z ujawnianymi i zgłaszanymi pozwanym wadami na przestrzeni lat 2008-2010 odbywały się liczne spotkania, w których uczestniczyli członkowie grupy lub ich przedstawiciele (pracownicy zarządcy nieruchomości wspólnej) oraz pozwanych (najczęściej ich pełnomocnik K. S. (2) ). W trakcie tych spotkań były dokonywane przeglądy części wspólnych i ujawniane wady, a także ustalane były z pozwanym terminy ich usuwania. Pierwszy termin usunięcia wad zadeklarowany przez pozwanych przypadał na dzień 31 marca 2009 r., jednakże w tym czasie nie usunięto wszystkich usterek i jednostronnie pozwani przesunęli termin na dzień 30 kwietnia 2009 r. Także i tego terminu pozwani nie dotrzymali, co spotkało się ze stanowczą reakcją członków grupy w piśmie z dnia 7 sierpnia 2009 r., w którym przypomnieli oni o najpoważniejszych usterkach, które nie zostały usunięte przez pozwanych, jak również o powtarzających się przeciekach w lokalach garażowych, które nie zostały usunięte mimo złożonych przez pozwaną obietnic o zastosowaniu nowych rozwiązań technologicznych. Kolejny przegląd części wspólnych odbył się w dniu 1 października 2009 r., po którym wysłano do pozwanych wykaz wad do usunięcia i przeprowadzono spotkanie z przedstawicielem pozwanych. Pismem z dnia 5 listopada 2009 r. pozwani poinformowali członków grupy, iż część z wymienionych w piśmie z dnia 2 października 2009 r. wad została usunięta, a pozostałe zobowiązali się usunąć najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2010 r. Także tego terminu pozwani nie dotrzymali, w związku z czym członkowie grupy pismem z dnia 18 kwietnia 2010 r. przedstawili ponowny wykaz nieusuniętych przez pozwanych wad, a w dniu 27 kwietnia 2010 r. odbył się przegląd usunięcia wad, w trakcie którego potwierdzono, iż pozwani nie wywiązali się ze złożonych zobowiązań. W tym czasie, z uwagi na planowanie wykonanie przez pozwanych naprawy murka oporowego oraz izolacji przeciwwilgociowej budynków, zarządca wspólnoty mieszkaniowej zwrócił się do zainteresowanych członków grupy o oszacowanie wartości prac odtworzeniowych w zieleni i obiektach małej architektury, znajdującej się w ich „ogródkach”, w przypadku gdyby w trakcie prac naprawczych doszło do ich uszkodzenia. W odpowiedzi zainteresowane osoby przedstawiły planowane oszacowanie kosztów odtworzenia uszkodzonych ogródków, które stanowią część wspólną nieruchomości. Łączne szacowane koszty samych prac odtworzeniowych wynosiły ok. 110.000,- zł. Z uwagi na napływające kolejne reklamacje ze strony członków grupy, pozwani poinformowali członków grupy o zamiarze usunięcia części wad w 2011 r. (naprawy izolacji przeciwwilgociowej, naprawy w sionkach, naprawy izolacji na kominach), jednakże nie zostały one przez pozwanych skutecznie wykonane. Powódka podkreśliła, iż o nienależytym wykonaniu zobowiązania po stronie pozwanych świadczy fakt, iż wbrew projektowi budowlanemu osiedla pozwani nie wyposażyli go w plac rekreacyjny, wiatę śmietnikową oraz wadliwe wykonali schody do części garażowej w każdym z czterech budynków. Z tytułu niewybudowania na terenie posesji placu rekreacyjnego pozwani zgodzili się na zapłatę członkom grupy odszkodowania w wysokości 1.000,- zł, natomiast za wadliwie wybudowanie schodów do części garażowej, zgodzili się na zapłatę odszkodowania w wysokości po 850,- zł za jeden budynek, czyli łącznie 3.400,- zł. Członkowie grupy nie przystali na propozycję pozwanych, żądając od nich kwoty 5.000,- zł, w tym 1.000,- zł za brak placu rekreacyjnego oraz 4.000,- zł za wadliwie wykonane schody w czterech budynkach. Pozwani ustnie zgodzili się zapłacić ww. kwoty, jednakże tego nie uczynili. Odnośnie do wiaty śmietnikowej powódka wskazała, iż jej wybudowanie zgodnie z projektem budowlanym osiedla stało się niemożliwe ze względu na fakt, że w trakcie budowy pozwani samodzielnie, bez uzyskania zgody członków grupy, dokonali zmian w projekcie zagospodarowania terenu i przesunęli lokalizację bramy wjazdowej na teren posesji. Wskutek tej decyzji niemożliwym było posadowienie wiaty śmietnikowej zgodnie z projektem budowlanym, bowiem stanęła by ona w świetle wjazdu na nieruchomość wspólną, chociaż jeszcze w marcu 2009 r. pozwani deklarowali, że wybudują wiatę śmietnikową zgodnie z pozwoleniem na budowę, w miejscu wyznaczonym w planie zagospodarowania terenu. Z uwagi na powyższą przeszkodę pozwani, we własnym imieniu, zawarli z Parafią (...) p.w. (...) z siedzibą w S. - B. , umowę dzierżawy nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) , bezpośrednio sąsiadującą z nieruchomością wspólną należącą do członków grupy. Strony ustaliły w tej umowie, że tytułem wynagrodzenia pozwani, na dzierżawionej nieruchomości, wybudują śmietnik przeznaczony na potrzeby członków grupy oraz Parafii. Umowa dzierżawy została zawarta na czas oznaczony do dnia 30 lipca 2020 r. i każdej ze stron przyznano prawo do wypowiedzenia umowy dzierżawy za 6-miesięcznym okresem wypowiedzenia bez konieczności podawania przyczyny. W sytuacji przymusowej, z uwagi na wykonane przez pozwanych odstępstwo od projektu zagospodarowania terenu (przesunięcie bramy wjazdowej), członkowie grupy tworzący z mocy prawa Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. (...) w B. , zawarli z pozwanymi umowę poddzierżawy ww. części sąsiedniej nieruchomości zabudowanej wiatą śmietnikową przeznaczoną na potrzeby członków Wspólnoty Mieszkaniowej oraz Parafii. Tytułem wynagrodzenia członkowie grupy musieli zobowiązać się do dokonywania bieżących drobnych napraw przedmiotu umowy na swój koszt. Umowa poddzierżawy została wprawdzie zawarta na czas oznaczony, jednakże członkowie grupy nie mają żadnej gwarancji, iż umowa poddzierżawy albo umowa dzierżawy zawarta przez pozwanych z Parafią nie zostanie wypowiedziana przed dniem 3 lipca 2020 r., względnie, że umowa dzierżawy zostanie zmieniona na czas nieoznaczony, na dotychczasowych warunkach. Powódka podała, że w ocenie członków grupy, pozwani nie wywiązali się w sposób należyty z zawartych umów sprzedaży. Przedmiotem tych umów były prawa własności lokali mieszkalnych oraz udziały w prawie własności lokali garażowych i związane z nimi udziały w nieruchomości wspólnej. Standard wykończenia części wspólnych nieruchomości, jak również zagospodarowania nieruchomości wspólnej, określał projekt budowlany (oddzielny dla każdego z budynków), a także projekt zagospodarowania terenu, zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Projekt ten przewidywał m. in. posadowienie wiaty śmietnikowej na terenie nieruchomości wspólnej, w pobliżu bramy wjazdowej, co jest zresztą zgodne z § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , który wprowadza obowiązek przewidzenia na działce budowlanej miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Tymczasem pozwani, bez zgody członków grupy, dokonali odstępstwa od projektu zagospodarowania terenu, w wyniku czego na terenie nieruchomości wspólnej nie ma obecnie miejsca wyznaczonego na pojemniki do gromadzenia odpadów. Zaproponowane przez pozwanych rozwiązanie w postaci wybudowania wiaty śmietnikowej na terenie nieruchomości sąsiedniej członkowie grupy traktują wyłącznie jako rozwiązanie tymczasowe. Zawarta przez pozwanych z właścicielem nieruchomości sąsiedniej (Parafii) umowa dzierżawy jest stosunkiem obligacyjnym łączącym tylko te dwie strony, a przez to nietrwałym. Członkowie grupy proponowali pozwanym, aby na rzecz ich nieruchomości wspólnej ustanowiona została służebność gruntowa, polegająca na prawie do korzystania z części nieruchomości sąsiedniej dla potrzeb postawienia pojemników na odpady, jednakże propozycja te nie spotkała się z akceptacją Parafii. W ten sposób członkowie grupy stali się zależni od dobrej woli osób trzecich, którzy w każdym czasie mogą wypowiedzieć umowę poddzierżawy lub umowę dzierżawy. Z tych też względów, powódka uważa, że pozwani powinni pokryć koszty zaprojektowania oraz wybudowania na terenie ich nieruchomości wspólnej wiaty śmietnikowej, zgodnie z udzielonym pozwanym pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania terenu. Następnie powódka zaznaczyła, że z uwagi na bierną postawę pozwanych w usuwaniu ujawnianych wad, członkowie grupy zdecydowali się zlecić w kwietniu 2012 r., rzeczoznawcy budowlanemu, sporządzenie ekspertyzy budowlanej. Rzeczoznawca budowlany mgr inż. M. N. jednoznacznie wykazał obecność licznych wad, usterek budowlanych i technicznych w nieruchomości wspólnej, tj. na elewacji, dachu, klatce schodowej oraz murze oporowym, które obejmują m. in.: w budynku przy ul. (...) - błędnie wykonane jest zamocowanie konstrukcji daszku do elewacji budynku na skutek, której woda deszczowa przedostaje się do wnętrza budynku, tworząc zaciek na ścianie w części piwnicznej garażowej, ok. 1 m przy tablicy przyłącza energetycznego budynku, stanowiąc zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców; w narożniku szczytowym budynku przy bramie wjazdowej nr 4 pojawiło się nadmierne zawilgocenie i w konsekwencji zagrzybienie ścian: ponadto nastąpiło przeciekanie ścian na styku ścian i posadzki w garażach; niewłaściwie zamontowana instalacja elektryczna i techniczna (brak właściwego zabezpieczenia); zawilgocenia i zagrzybienie ścian przy szafkach zasilania budynku; niewłaściwa izolacja akustyczna ścian, spowodowana brakiem taśm uszczelniających dźwiękochłonnych oraz wełny mineralnej przy posadzkach i sufitach w poziomie poddaszy połączeń ścian z sąsiadującymi lokalami; na klatkach schodowych występuje zawilgocenie niewykończonego biegu schodowego, zawilgocenie ścian, zarysowania na połączeniu płyt stropowych i na ścianach, zawilgocenie przestrzeni pod schodami, różnica w wysokości pomiędzy sąsiadującymi stopniami (niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa); w elewacji budynku występują zarysowania na wiatrołapie w połączeniach ścian, zacieki spowodowane przedostawaniem się wody na ścianę, zarysowania w strefie otworów okiennych, uszkodzenia warstw wyprawy elewacyjnej. uszkodzenia (odparzenia) płytek elewacyjnych od podłoża, wykwity solne spowodowane wydostawaniem się wilgoci ze ścian; w dachu budynku — nieprawidłowo wykonana jest obróbka (uszczelnienie) wyłazu dachowego, uszkodzone są pojedyncze dachówki, nieprawidłowo wykonania jest połączenie, tj. obróbka, kominów i pokrycia - stojąca woda grozi rozszczelnienie, woda zalega w rynnach odpływowych, nieprawidłowo zamontowany jest fartuch obróbki okien, nieszczelnie zamontowane są połączenia pomiędzy obróbką i murem kominów, brak uszczelnienia przeponą dachową, brak pełnego uszczelnienia futryny, a w konsekwencji przedostawanie się wody do wnętrza i powstanie wykwitów na posadzkach; w innych elementach, urządzeniach i instalacjach — niestaranne i nietrwale wykonane są połączenia zjazdu z posadzką garaży, nieprawidłowo ułożony i rozsunięty jest polbruk i kostka betonowa; w garażach podziemnych - wykwity z przedostającej się wody na posadzkę, niewłaściwa izolacja pionowa ścian na zewnątrz, przedostawanie się wody przez ściany do wnętrza garażu; rozwarstwienie w murze oporowym w narożniku, odparzenia wyprawy z tynku żywicznego na murze oporowym, przemieszczenie linii muru wskutek parcia gruntu części wyższej. Ponadto w trakcie przeprowadzania okresowych czynności kominiarskich, została sporządzona ekspertyza mistrza kominiarskiego M. D. z dnia 25 maja 2012 r., która ujawniła także wady powstałe w przewodach kominowych spalinowych i wentylacyjnych, polegające na nieprawidłowym wykonaniu zamocowania konstrukcji daszku elewacji budynku, nieprawidłowej budowie kominów, przeciekaniu szybu wodociągowego, a także pęknięciach i zarysowaniach ścian. Skutkiem tych wad jest niesprawna wentylacja Co- Gaz w lokalach przy ul. (...) , a także niesprawna wentylacja kuchni i łazienki w lokalach przy ul. (...) . Pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. mgr inż. M. N. powiadomił członków grupy, że wobec niesprzyjających warunków atmosferycznych, silnych opadów deszczu, wiatrów, zbliżającym się okresem jesiennym i zimą, realizacja wskazanych w ekspertyzie budowlanej napraw, szczególnie dachu i wiatrołapów, jest pilna. Zdaniem rzeczoznawcy pozostawienie takiego stanu rzeczy mogło prowadzić do dalszej degradacji budynków. Członkowie grupy podjęli w tych okolicznościach decyzję, iż w celu zapobieżenia dalszego postępowania wad, jeszcze przed zbliżającym się okresem zimowym przystąpią do wyboru wykonawcy robót budowlanych w zakresie usunięcia wad dachów, wiatrołapów, elewacji budynków, garaży i murów oporowych budynków i nieruchomości przy ul. (...) od (...) w B. . Pełnomocnik członków grupy powiadomił o tym stronę przeciwną pismem z dnia 1 października 2012 r. W odpowiedzi na powyższe pismo, pełnomocnik pozwanych podtrzymał stanowisko swoich klientów wyrażone w piśmie z dnia 14 września 2012 r., wyrażając jednocześnie wolę ugodowego zakończenia sporu. Wobec braku przystąpienia przez pozwanych do wykonania napraw opisanych szczegółowo w ekspertyzie budowlanej, a także w wezwaniu z dnia 13 czerwca 2012 r., z uwagi na postępujący proces degradacji i groźbę powstania niepowetowanej szkody, jak również posiadanie ograniczonych środków pieniężnych, członkowie grupy na podstawie art. 480 § 3 k.c. w trybie wykonania zastępczego, dokonali wyboru wykonawcy i zlecenia mu przeprowadzenia niezbędnych napraw, jedynie w zakresie remontu kiosku wejściowego (wiatrołapu) do klatki przy ul. (...) . Członkowie grupy ocenili bowiem, że te prace są absolutnie niezbędne i najpilniejsze spośród wszystkich innych wad. Dnia 19 października 2012 r. członkowie grupy zawarli umowę o roboty budowlane z I. D. , prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Firma (...) , której przedmiotem było wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie kiosku wejściowego do klatki schodowej przy ul. (...) . Zgodnie z postanowieniami umowy wykonawca zobowiązał się wykonać ww. roboty budowlane w terminie do dnia 9 listopada 2012 r. Stony ustaliły wynagrodzenie kosztorysowe w wysokości 15.078,21 zł brutto, ustalonej na podstawie oferty wykonawcy. Ostatecznie na podstawie kosztorysu powykonawczego kwota wynagrodzenia należnego wykonawcy wyniosła 15.367,59 zł. W trakcie wykonywania przez wykonawcę prac budowlanych, po dokonaniu tzw. odkrywki stwierdzono: brak połączenia ław fundamentowych zagłębionych na głębokość ok. 1,70 m z budynkiem głównym oraz brak połączenia ścian wiatrołapu z budynkiem głównym. Rozmiar powyższych uszkodzeń obrazuje notatka rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. klatka N. z dnia 26 października 2012 r., wraz z dokumentacją zdjęciową, która została przekazana pozwanym wraz z pismem z dnia 6 listopada 2012 r. Wyżej wskazane usterki spowodowały zarysowania, uszkodzenia i rozszczelnienie zadaszenia, co z kolei było przyczyną zawilgocenia ścian przy szafkach zasilania energetycznego, stanowiąc bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. W związku z powyższym członkowie grupy byli zmuszeni zlecić wykonawcy - poza naprawami wskazanymi umowie o roboty budowlane - także prace dodatkowe, nie ujęte w pierwotnym kosztorysie (położenie izolacji pionowej i przywiązanie murów cegłami), o których zakresie pozwani zostali poinformowani. Jednocześnie członkowie grupy zaproponowali pozwanym dokonanie oględzin nieruchomości, celem osobistego zbadania prawdziwości twierdzeń podnoszonych w korespondencji między stronami. W ocenie powódki z charakteru uszkodzeń, jakie ujawniły się w nieruchomości wspólnej, jednoznacznie wynika, iż powyższe wady powstały wyłącznie z ewidentnych zaniedbań leżących po stronie wykonawcy budynku, tj. pozwanych. Dopuścili bowiem oni do sytuacji, w której ściany wiatrołapu, jak i ławy fundamentowe, nie były w ogóle połączone z budynkiem głównym. Z uwagi na naprężenia elementów konstrukcyjnych oraz nierównomierne osiadanie budynku i wiatrołapów doszło do rozszczelnienia zadaszenia wiatrołapu i jego przeciekanie. Pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. pełnomocnik członków grupy wezwał pozwanych do usunięcia wad i usterek technicznych nieruchomości należącej do członków grupy zgodnie z ekspertyzą rzeczoznawcy i ekspertyzą kominiarską. Jednocześnie pełnomocnik wyznaczył pozwanym 7-dniowy termin od dnia otrzymania przedmiotowego pisma na wskazanie przez przeciwników daty rozpoczęcia prac wraz z harmonogramem usuwania wad i wskazaniem firm wykonawczych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik pozwanych poinformował pełnomocnika członków grupy, iż przedstawiciele pozwanych dokonają oględzin nieruchomości położonej przy ul. (...) od nr (...) celem zlustrowania stanu faktycznego sprawy. Pismem z dnia 14 września 2012 r. pełnomocnik pozwanych powiadomił pełnomocnika członków grupy, iż na podstawie dokonanych oględzin nieruchomości nie stwierdzono podstaw dla pozytywnego ustosunkowania się do wezwania do usunięcia wad i usterek technicznych nieruchomości. Na spotkaniu przedstawiciela członków grupy z pozwanymi, które odbyło się w dniu 9 listopada 2012 r. w siedzibie zarządcy wspólnoty mieszkaniowej przy ul. (...) od (...) w B. , której członkami są członkowie grupy, pozwany G. B. przedstawił propozycję ugodowego załatwienia sporu. Następnie w toku dalszej korespondencji, pełnomocnik pozwanych zaproponował zapłatę kwoty 100.000,- zł w zamian za rezygnację ze zgłaszania wobec pozwanych dalszych roszczeń, a także podkreślił, iż pozwani podtrzymują dotychczas przedstawione stanowisko w sprawie. Członkowie grupy nie wyrazili zgody na zaproponowaną kwotę, gdyż w ich ocenie kwota niezbędna na usunięcie wszystkich wad w nieruchomości wspólnej, w tym na odtworzeniu naprawianej nieruchomości do stanu sprzed naprawy (w części tzw. ogródków) i wykonanie wiaty miernikowej, jest znaczenie wyższa niż proponowana przez pozwanych kwota 100.000,- zł. Swoje stanowiska strony podtrzymały w dniu 15 listopada 2012 r. przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, przed którym odbyło się posiedzenie w sprawie z wniosku członków grupy o zawezwanie pozwanych do próby ugodowej. W wyniku postępowania nie doszło do zawarcia ugody sądowej. Powódka wyjaśniła, że dochodzone roszczenia odszkodowawcze z tytułu ujawnienia wad w nieruchomości wspólnej opiera na treści art. 471 k.c. w zw. z art. 361 k.c. i wywodzi je z indywidualnych umów sprzedaży zawieranych przez członków grupy z pozwanymi. Jednocześnie powódka zaznaczyła, że dochodzone roszczenie nie jest ograniczone uprawnieniami z tytułu rękojmi. W okolicznościach sprawy zdaniem powódki istnieją dostateczne podstawy do przyjęcia, że gdyby pozwani wywiązali się należycie z indywidualnych umów sprzedaży i sprzedali członkom grupy lokale wraz z udziałami w nieruchomości wspólnej wolne od wad fizycznych, to członkowie grupy nie musieliby z własnego majątku pokrywać kosztów, które już ponieśli lub które muszą ponieść w przyszłości w celu dokonania niezbędnych napraw wraz z odtworzeniem nieruchomości wspólnej do stanu sprzed naprawy, w szczególności w zakresie odtworzenia zieleni i elementów małej architektury w tzw. ogródkach, a także opracowania dokumentacji projektowej i wykonania wiaty śmietnikowej. Oznacza to, że szkodą członków grupy jest z jednej strony wartość hipotetycznych nakładów jakie należy ponieść na usunięcie ujawnionych wad wraz z niezbędnymi pracami odtworzeniowymi, z drugiej zaś wartość rzeczywiście już poniesionych kosztów na usunięcie wad. Wyjaśniając wysokość poniesionej przez członków grupy szkody, powódka zaznaczyła, że z ekspertyzy budowlanej mgr. inż. M. N. wynika, iż szacunkowy koszt prac dla zespołu budynków przy ul. (...) od (...) w B. , wraz z drogami, chodnikami i zagospodarowaniem terenu, wyniesie 549.600,- zł netto. Do tej sumy należy doliczyć podatek VAT według stawki 8%, który dla członków grupy jest elementem cenotwórczym (członkowie grupy nabyli lokale mieszkalne na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą), co daje sumę 593.568,00 zł brutto. Nadto należy uwzględnić koszt napraw wad stwierdzonych przez mistrza kominiarskiego M. D. w ekspertyzie z dnia 25 maja 2012 r. Z kosztorysu sporządzonego na zlecenie członków grupy wynika, iż konieczny remont pionów kominowych, wentylacyjnych i dymowych wyniesie 32.767,19 zł brutto (dla jednego budynku) natomiast remont ław kominiarskich wyniesie 23.081,15 zł brutto (dla jednego budynku) co daje łączną kwotę dla czterech budynków położonych przy ul. (...) — w wysokości 223.393,36 zł brutto. Dodatkowo członkowie grupy żądają od pozwanych zwrotu poniesionych kosztów naprawy nieruchomości wspólnej (wiatrołap przy klatce budynku nr (...) ) dokonanej przez członków grupy w październiku i listopadzie 2012 r. na podstawie art. 480 § 3 k.c. w wysokości 15.367,69 zł. Brak działań naprawczych najbardziej zdeformowanego zadaszenia wiatrołapu oraz występująca wilgoć w pobliżu przewodów energii elektrycznej z jednej strony prowadziłby do dalszej degradacji tej części budynku (zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym), a z drugiej - narażał mieszkańców na ryzyko porażenia prądem z zawilgoconej instalacji elektrycznej. Powódka wyjaśniła, że nadto członkowie grupy żądają od pozwanych zapłaty 5.000,- zł tytułem obiecanej przez nich „rekompensaty” za brak wyposażenia osiedla w plac rekreacyjny oraz za wadliwe wykonanie schodów do części garażowej. Podsumowując łącznie wszyscy współwłaściciele przymusowi nieruchomości wspólnej przy ul. (...) od (...) w B. mogliby dochodzić od pozwanych kwoty 837.329,05 zł, przy czym kwota ta nie obejmuje kosztów przywrócenia nieruchomości wspólnej do stanu pierwotnego przed ewentualnymi pracami naprawczymi, jak i kosztów usunięcia wad wentylacji co-gaz. Stąd w razie ustalenia w toku procesu, że łączna wartość prac naprawczych, jakie należy wykonać w celu usunięcia wad wraz z pracami odtworzeniowymi, będzie wyższa, powódka, w imieniu członków grupy, zastrzega sobie prawo rozszerzenia powództwa w sprawie. Wyjaśniając zasady ujednolicenia wysokości roszczeń członków podgrup powódka wskazała, że wysokość roszczeń każdego z członków podgrupy jest powiązana z wielkością przysługującego udziału w nieruchomości wspólnej, związanego z własnością lokalu mieszkalnego oraz dodatkowo z wielkością udziału (wynoszącego 2/15 lub 1/15 części) we .własności lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego. Z każdym lokalem użytkowym — garażem wielostanowiskowym, związany jest zaś udział wynoszący 325/3963 w częściach wspólnych nieruchomości. Powódka wyjaśniła, że z uwagi na podzielność dochodzonego roszczenia pieniężnego, w przypadku gdy lokal mieszkalny objęty jest współwłasnością ułamkową, wielkość cząstki odszkodowania przypadająca na udział w nieruchomości wspólnej została podzielona na poszczególnych współwłaścicieli lokali według przysługującemu im udziału w prawie własności tego lokalu. W przypadku, gdy lokal mieszkalny objęty jest współwłasnością łączną (ustawowa wspólność małżeńska), wielkość cząstki odszkodowania przypadającą na udział w nieruchomości wspólnej nie została podzielona na współwłaścicieli lokali lecz przypada im łącznie, na rzecz małżonków, w sposób niepodzielny (pismo z dnia 11 grudnia 2013r). Ujednolicając wysokość roszczeń pieniężnych w 10 podgrupach, powódka kierowała sią wielkością przysługującego każdemu z członków grupy udziału w częściach wspólnych nieruchomości oraz w prawie współwłasności w lokalu użytkowym — garażu i wielostanowiskowym. Znając te wartości, powódka wyliczyła wielkość „cząstki” odszkodowania i przypadającą na każdego z członków grupy, a następnie połączyła tych członków grupy, którym przysługiwała taka sama wielkość „cząstki” w globalnej kwocie odszkodowania, w jednolite podgrupy. W przypadku, gdy z wyliczeń wynikało, iż danym członkom podgrupy przysługiwały różne wielkości „cząstek”, powódka ograniczała wielkość roszczenia wyższego, tak aby uformować podgrupy składające się z co najmniej 2 osób i jednocześnie, aby ograniczenie roszczenia nastąpiło o jak najmniejszą kwotę. W odpowiedzi na pozew z dnia 2 stycznia 2014 r. (k. 1019-1042) pozwana A. S. (2) wniosła o odrzucenie powództwa z uwagi na brak podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym, a w wypadku nie uwzględnienia tego wniosku - o oddalenie powództwa jako bezzasadnego, z uwagi na nie wykazanie przez stronę powodową niezbędnych przesłanek zasadności powództwa. Jednocześnie pozwana wniosła o przyznanie od strony powodowej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych lub zgodnie ze spisem kosztów. Pozwana na wstępie zgłosiła zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych w imieniu członków grupy przez powódkę, w szczególności w zakresie ewentualnych roszczeń z przedwstępnych umów sprzedaży, względnie roszczeń deliktowych, jak również wygaśnięcia roszczeń z tytułu rękojmi a także wygaśnięcia roszczeń objętych niniejszym pozwem wskutek usunięcia zgłaszanych uprzednio wad przez stroną pozwaną. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana zauważyła, że określenie zakresu zgłaszanych w pozwie przez stronę powodową roszczeń jest nieprecyzyjne. Ma to bardzo istotne znaczenie w sprawie nie tylko w kontekście dopuszczalności podnoszenia poszczególnych roszczeń (przedawnionych lub wygasłych) ale również w aspekcie wskazanego w pozwie sposobu obliczenia kwot poszczególnych roszczeń składających się na ogólną wartość przedmiotu sporu, jak i ujednolicenia roszczeń w odniesieniu do powodów znajdujących się w poszczególnych podgrupach. Strona powodowa wskazała wyłącznie kwoty pieniężne, jakich dochodzi od pozwanych w niniejszym postępowaniu, a w uzasadnieniu pozwu wskazuje jako podstawę faktyczną tychże roszczeń nienależyte wykonanie przez pozwanych umów sprzedaży lokali mieszkalnych oraz udziałów w lokalach garażowych wraz ze związanymi z nimi udziałami w nieruchomości wspólnej, w związku z ujawnieniem wad w częściach wspólnych nieruchomości położonych w S. przy ul. (...) od (...) . W istocie strona powodowa nie wskazała w sposób jednoznaczny i precyzyjny, jakie wady mają uzasadniać roszczenia pozwu i w konsekwencji - czego dotyczy powództwo. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, skoro bowiem podstawą roszczeń ma być wystąpienie wad związanych z nienależytym wykonaniem konkretnych umów sprzedaży, te właśnie konkretne wady skutkujące poniesieniem przez powodów skonkretyzowanej, wymiernej szkody i odpowiadający im skonkretyzowany obowiązek świadczenia wynikający ze wskazanych umów po stronie strony pozwanej, powiązane normalnym związkiem przyczynowym strona powodowa powinna w pozwie w sposób precyzyjny wykazać. Tymczasem pozew zawiera, poza wskazanymi rozbieżnościami, również odniesienie do ogółu korespondencji pomiędzy różnymi podmiotami, w przeważającej części nie będącymi powodami i wywodzi z tego tytułu oznaczoną kwotę pieniężną, której w żaden sposób nie można zweryfikować w toku postępowania. Z drugiej strony - skoro strona powodowa wskazuje, iż roszczenie pozwu ograniczone jest do roszczeń wynikających z wad nieruchomości wspólnej, zasadnym jest przedstawienie przez tę stronę stanowiska w przedmiocie tego, dlaczego wskazuje jednocześnie na roszczenia wynikające z wad lokali mieszkalnych oraz w jakim zakresie, z przypisaniem poszczególnych roszczeń poszczególnym powodom (z oczywistych względów roszczenia te bowiem nie przysługują wspólnie członkom wspólnoty mieszkaniowej). Sytuację komplikuje załączenie do pozwu obszernej dokumentacji dotyczącej zgłoszeń reklamacyjnych z tytułu rękojmi, z której wynika, iż wady zostały usunięte, co uzasadnia brak podstaw dla roszczeń odszkodowawczych po stronie powodowej. Pozwana zaakcentowała, że powódka nie wykazała nie tylko łącznego spełnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, ale nawet wystąpienia chociażby jednej z nich. Nadto dokumenty załączone do pozwu w ocenie pozwanej świadczą o konsumpcji roszczeń członków grupy poprzez roszczenia dochodzone w ramach rękojmi. W pierwszym rzędzie pozwana wskazała, że powódka nie wykazała domniemanego zakresu świadczeń pozwanej na rzecz poszczególnych powodów, których niespełnienie miałoby skutkować powstaniem po stronie powodowej określonych w pozwie roszczeń, W tym względzie, ponownie odnosząc się do wskazanej podstawy faktycznej powództwa jako kontraktowej, iż przedmiotem załączonych do pozwu umów sprzedaży była sprzedaż skonkretyzowanych nieruchomości - lokali mieszkalnych oznaczonych w tych umowach, ewentualnie również z udziałami w lokalach niemieszkalnych, oraz związanych z nimi udziałów w nieruchomościach wspólnych. W żadnej z umów nie określono jednak zakresu świadczenia strony pozwanej odnośnie standardu wykonania lokali mieszkalnych, niemieszkalnych oraz części wspólnych nieruchomości, tym bardziej w stopniu szczegółowości uzasadniającym zgłaszane w pozwie roszczenia (jak choćby kolor czy farba użyta do malowania elewacji albo elementy placu rekreacyjnego, których strona powodowa w pozwie zresztą nie wskazała). W tym względzie wskazać należy, iż do pozwu załączono w części umowy sprzedaży nie zawierające żadnych załączników, w części zaś umowy zawierające szczątkowe załączniki graficzne, w których brak jest szczegółowych parametrów nieruchomości. W konsekwencji uznać należy, iż powodowie nabywali oznaczone w umowach prawa, akceptując jako zgodny z umowami stan, w jakim znajdowały się one w dacie zawarcia umowy (ewentualne kwestie roszczeń wynikających z umów przedwstępnych są objęte podniesionym z ostrożności procesowej zarzutem przedawnienia, choć wskazać w tym względzie również należy, iż w treści umów sprzedaży wszyscy powodowie zapewnili o ich nieistnieniu oraz zobowiązali się do nie podnoszenia wynikających z nich roszczeń). Tym bardziej w umowach tych brak jest odwołań do załączonych do pozwu dokumentów takich jak projekt budowlany, a tym bardziej do odwołania do konkretnych rozwiązań związanych z zagospodarowaniem terenu. Powódka nie wykazała zatem, aby umowy były wykonane niezgodnie z załączoną do pozwu dokumentacją projektową. Niezależnie od powyższego pozwana podkreśliła, iż członkowie grupy w trakcie zawarcia umów sprzedaży nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do przedmiotu tychże umów, co implikuje konstatację, iż przekazano im pełnowartościowe prawo (domniemania właściwe dla przepisów o niezgodności towaru z umową czy rękojmi z oczywistych względów w sprawie niniejszej nie znajdują zastosowania), a ewentualne pogorszenie substancji rzeczy wynika w pierwszej kolejności z jej zużycia, względnie zniszczenia przez osoby, za które nie ponosi odpowiedzialności pozwana, dokonanego w znacznym przedziale czasowym od wydania rzeczy ( w tym miejscu podkreślić należy, iż przeważającej większości roszczeń związanych w szczególności z dachami czy kominami, strona powodowa w ogóle nie zgłaszała do roku 2012). Zgodne z dokumentacją, sztuką budowlaną i prawem budowlanym wykonanie obiektów potwierdza poza tym fakt uzyskania pozwolenia na użytkowanie, choć na gruncie odpowiedzialności umownej w pierwszej kolejności wskazać tu należy na pełną wiedzę powodów o stanie zakończonej inwestycji w czasie przystępowania do zawarcia umów sprzedaży i akceptację sposobu wykonania lokali mieszkalnych jako zgodnego z zawartą umową. Strona powodowa, mając świadomość powyższego braku, podjęła w pozwie próbę uzupełnienia go przez odwołanie do folderów reklamowych czy też stron internetowych, które to odwołanie trudno uznać za prawidłowe - w pierwszej kolejności wskazać należy na niemożność uznania treści folderów reklamowych innej osoby (spółek prawa handlowego) za potwierdzające zakres świadczenia pozwanej w niniejszej sprawie, poza tym strona powodowa nie wykazała, iżby informacje tam zamieszczone były podstawą zawarcia umów sprzedaży (wynika z nich bezsprzecznie, iż zostały wytworzone w późniejszym okresie), pomijając już fakt iż nie sposób powyższym wydrukom przyznać waloru dokumentu. Konsekwencją niewykazania przez stronę powodową, by po stronie pozwanej leżał obowiązek wykonania przedmiotu umowy w określony sposób (który miałby korespondować z roszczeniami wymienionymi w pozwie), jest w ocenie pozwanej - zgodnie z art. 6 k.c. - brak możliwości uznania powyższego faktu za udowodniony. W konsekwencji nie sposób mówić o jakimkolwiek naruszeniu obowiązku świadczenia przez pozwaną, skutkującym powstaniem po stronie powodowej roszczeń odszkodowawczych. Następnie pozwana zarzuciła, że powódka nie wykazała poniesionej przez członków grupy szkody, ani jej wysokości. Pozwana zaprzeczyła, by członkowie grupy mogli ponieść jakąkolwiek szkodę nawet w wyniku zaistnienia zdarzeń określanych mianem wad - w pierwszym rzędzie odwołać się tu należy do nie wykazania przez stronę powodową, by pożądany przez nią stan nieruchomości miał być stanem ustalonym w umowie sprzedaży (dotyczy to m.in. kwestii usytuowania dodatkowego śmietnika), kolejno do nie wykazania, by z tego tytułu powstała szkoda - skoro bowiem strona powodowa wskazuje, iż roszczenie odszkodowawcze uzasadnia przywrócenie stanu zgodnego z umową nieruchomości, nie wykazanie powyższego stanu pierwotnego przewidzianego umową, jak i istnienia jakichkolwiek odstępstw od niego powodowanych nienależytym wykonaniem umowy przez pozwaną, uzasadnia bezzasadność roszczeń strony powodowej w tym względzie. Jednocześnie pozwana zakwestionowała wyliczenia roszczeń zgłaszanych w tym względzie, ponieważ w jej ocenie wyliczenia te oparte są o nieuzasadnione przyjęcie istnienia współwłasności członków grupy we wszystkich nieruchomościach znajdujących się przy ul. (...) od (...) . Pozwana zaprzeczyła nadto wystąpieniu wad stwierdzonych w ekspertyzie M. N. . Pozwana podkreśliła, że zarzuty dotyczące konstrukcji wiatrołapu nie znajdują potwierdzenia w projekcie budowlanym, który przewidywał takie właśnie - zgodne z prawem budowlanym i sztuką budowlaną - rozwiązanie, zaś powstałe ewentualnie pęknięcia mogły być wyłącznie skutkiem działania osób trzecich, względnie osiadania budynku wskutek zmian właściwości gruntu z przyczyn niezależnych od pozwanej, a związanych ze zmianą poziomu wód podpowierzchniowych. W kwestii czynności wykonanych przez inne podmioty odnośnie wiatrołapu, już w pismach z dnia 17 października 2012 r. i 22 listopada 2012 r. pozwana wskazywała stronie powodowej na brak podstaw do stosowania instytucji określonej w przepisie art. 480 § 3k .c. Stanowisko to pozwana podtrzymała, wskazując nie tylko, iż członkowie grupy nie mieli wcześniej żadnych problemów z korzystaniem z nieruchomości, a sprawa napraw stała się pilną i natychmiastową dopiero w aspekcie roszczeń finansowych zgłaszanych pozwanym. W konsekwencji strona powodowa działała bez koniecznego umocowania określonego w przepisach poprzedzających art. 480 k.c. Ponadto pozwana zakwestionowała podniesione w pozwie koszty czynności wykonanych bez niezbędnego upoważnienia na zlecenie strony powodowej, ponieważ rzeczywista skala tych działań nie uzasadnia takiej kwoty pieniężnej. Pozwana zauważyła również, iż w dniu 9 listopada 2011 r. nie występowała wada w postaci przecieku w garażowcu położonym przy ul. (...) . Pozwana zarzuciła, że twierdzenie powódki o niewykończonych biegach schodowych jest bezpodstawne. Z kolei odnośnie do twierdzenie o wadach konstrukcyjnych budynków i występujących pęknięciach, zarysowaniach i zaciekach pozwana wskazała, że ma to związek z procesem osiadania budynku lub działaniem osób trzecich, a nie z wadami. W tym względzie pozwana wskazała, iż zmiany w zakresie poziomu wód podpowierzchniowych połączone z niedrożnością istniejącego drenażu, mogą spowodować uszkodzenia w obiektach budowlanych zlokalizowanych na gruncie, skutkując zawilgoceniem i zagrzybieniami, a nawet ich uszkodzeniami. Kwestia obniżenia skrzydła drzwi również zdaniem pozwanej nie wskazuje na nienależyte wykonania umowy przez Pozwaną, gdyż takie opadnięcie może być co najwyżej efektem działania mechanicznego i wymaga zaledwie drobnej regulacji, co nie może być przypisywane jako obowiązek pozwanej w braku odmiennej umowy w tym względzie. Podobnie, jako wyłącznie mające źródło w uszkodzeniu mechanicznym, wskazała pozwana zniszczenia kominów, płytek dachowych, elewacji czy izolacji budynku – w ocenie pozwanej strona powodowa domaga się w pozwie usuwania przez pozwaną efektów dewastacji obiektu przez osoby z niego korzystające. Zastrzeżenia odnośnie niewłaściwie wykonanych rynien nie uwzględniają zaś faktu, iż mieszkańcy nie dokonywali ich niezbędnego udrożnienia, jak i faktu, iż jeden z mieszkańców bez żadnej umowy z pozwaną zamontował dodatkowe rynny na wszystkich budynkach, ingerując dodatkowo w istniejący układ odwadniający. Odnośnie do sposobu wykonania kominów pozwana zaznaczyła, iż załączone przez powódkę fotografie okazują uszkodzenia elementów głównie obróbki blacharskiej lub izolacji papą, dachówek, fartuchów itp. przez osoby trzecie - ma to związek z nie zamykaniem przez mieszkańców wyjść na dach i ciągłym korzystaniem z dachu przez różne osoby, np. monterów, jak i wskazują na całkowity brak konserwacji elementów tego wymagających, jak np. uszczelnienia. Budynki posiadały wszystkie niezbędne odbiory, w tym kominiarskie, niezbędne dla wydania pozwolenia na użytkowanie obiektów. Pozwana zaznaczyła również, że w ekspertyzie, na której opiera się powódka, przyjęto za prawidłowe zastosowane rozwiązanie wykorzystania materiału P. 11,5 cm, wobec czego zastrzeżenia w tym zakresie są niezrozumiałe i nie sposób stwierdzić, na jakiej podstawie wyceniono usunięcie w tym kontekście wad na kwotę 14 tysięcy złotych dla każdego budynku. Odnośnie do wad instalacji elektrycznej pozwana zaś wskazała, iż niewłaściwie zabezpieczone przewody nie stanowią elementów wykonanej przez pozwaną instalacji, lecz własność mieszkańców lub firm telekomunikacyjnych, wobec trudne do zaakceptowania jest obarczanie pozwanej odpowiedzialnością z tego tytułu. Nadto pozwana wskazała, że ani zarządca nieruchomości, ani mieszkańcy nigdy nie zabezpieczyli wyjść na dach oraz dostępu do skrzynek telekomunikacyjnych i elektrycznych. Odnośnie do garażowca pozwana stwierdziła, że w tym przypadku również doszło do ingerencji mechanicznej osób trzecich, a nie do wadliwego wykonania przez pozwaną. Zastrzeżenia odnośnie do korozji elementów metalowych w garażowcu nie są również przesądzające, gdyż ewentualna korozja wynikać może jedynie z faktu nienależytej konserwacji - niesprzątania w obiekcie (zwłaszcza zimą, gdy wjeżdżają samochody pokryte solą drogową, występuje duża różnica temperatur i obecna jest wilgoć przede wszystkim skraplająca się z pojazdów). Pozwana następnie podkreśliła, że wykonanie murów oporowych nie było przewidziane w umowach. Ich ewentualne wady i związane z tym szkody mogą być objęte jedynie reżimem odpowiedzialności deliktowej, w którym to zakresie pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń. Należy też zdaniem pozwanej mieć na względzie dokonane przez mieszkańców modyfikacje ogrodzeń i nasadzenia wpływające na powyższe oraz omówione niżej właściwości gruntu. W kwestii związanej z kominami pozwana natomiast wskazała, iż nawet gdyby przyjąć istnienie wszystkich wad wymienionych przez stronę powodową, to zaproponowane w pozwie rozwiązanie poparte kosztorysem stanowi w istocie nie naprawę, ale wykonanie kominów od nowa i wielokrotnie przewyższa wartościowo kwotę nawet domniemanej szkody (jeżeli np. występują nieszczelności obróbki blacharskiej, dla ich usunięcia wystarcza uszczelnienie a nie rozbieranie komina). Wskazać jednocześnie należy, iż projekt budowlany nie przewiduje wykonania ław kominowych, o których wykonanie wnosi na obecnym etapie strona powodowa, trudno w konsekwencji mówić o odtworzeniowym charakterze czynności powoływanych w pozwie jako niezbędne, lecz raczej ulepszającym. Pozwana zakwestionowała jednak twierdzenia pozwu o wadach kominów, wskazując, jak wskazano już w piśmie pełnomocnika pozwanej z dnia 14 września 2012 r., iż rzeczywistym problemem zgłaszanym przez mieszkańców nie były wady kominów, lecz problemy z wentylacją lokali mieszkalnych, gdzie w toku oględzin ustalono, iż problemy te nie występują we wszystkich lokalach mieszkalnych, jedynie w tych, których mieszkańcy wykonując drzwi wewnętrzne nie zachowali wymaganych podcięć drzwi, otworów w drzwiach łazienkowych oraz zatkania otworów wentylacyjnych, dodatkowo było to też związane z eksploatacją samego lokalu mieszkalnego (wilgotność, temperatura) a w pojedynczych przypadkach - zaśmiecenia przewodów wentylacyjnych gruzem i odpadkami, czego nie sposób przypisać pozwanej. W kwestii dochodzonej kwoty 5.000,- zł tytułem „rekompensaty” strona powodowa w ogóle zdaniem pozwanej nie wskazała, co miało być podstawą dochodzonej należności, ani w jaki sposób ją wyliczono - w kwestii tej z ostrożności również pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń. Pozwana zaprzeczyła jednocześnie dokonaniu przez strony w tym przedmiocie jakichkolwiek uzgodnień. Co do roszczeń zgłaszanych odnośnie rzekomego niewykonania przez pozwaną placu rekreacyjnego pozwana wyjaśniła, iż żadna z umów nie przewidywała obowiązku pozwanej wykonania placu rekreacyjnego w sposób uzasadniający podnoszone w pozwie roszczenia. Nadto miejsce placu rekreacyjnego zostało wykonane, w odniesieniu do projektu, na prośbę samych mieszkańców, z których mieszkaniami plac ten miał sąsiadować. Plan ten został poparty przez innych mieszkańców Wspólnoty, jednak wykonano go w innym miejscu. W kwestii altany śmietnikowej pozwana zaś wskazała, iż pierwotne założenie przewidywało jej wielkość na poziomie 1 m 2 i sami członkowie grupy wystąpili do pozwanych o powiększenie śmietnika, co nie było możliwe w miejscu, w którym się znajdował - z uwagi na poszerzenie (również na wniosek powodów) dojazdowej celem ułatwienia komunikacji. Strona pozwana zaoferowała powodom dodatkowe świadczenie w postaci powiększonego miejsca na wyrzucanie odpadów bytowych, na ściśle określonych warunkach (tych ujawnionych w umowie poddzierżawy). Wobec powyższego za bezpodstawne pozwana uznała zgłaszane obecnie zastrzeżenia odnośnie jej warunków, które były akceptowane, jak również wniosek o wykonanie - ponownie jak w odniesieniu do kominów - od podstaw, na podstawie nowego projektu nowego obiektu, skoro jego wykonanie nie było elementem żadnej z umów. Z ostrożności procesowej pozwana zaakcentowała, że pozbawione podstaw są roszczenia związane z ogródkami przydomowymi, gdyż nie było pomiędzy stronami w tym względzie umowy, a odnośnie ewentualnych roszczeń deliktowych pozwana podniosła zarzut przedawnienia. W konsekwencji pozwana podkreśliła, iż pozew koncentruje się głównie na bezpodstawnym obwinianiu pozwanej o szkody spowodowane dewastacją obiektów oraz brakiem dbałości o nie przez członków grupy. Pozwana jednocześnie wskazała na wywołanie szkody przez samych członków grupy, względnie inne podmioty, na które pozwana nie miała wpływu, po przejściu niebezpieczeństwa utraty lub pogorszenia rzeczy na stronę powodową (jak np. uszkodzenia mechaniczne elewacji, dachówek), a z ostrożności - przyczynienie się do szkody przez stronę powodową w tym względzie, o czym mowa w przepisie art. 362 k.c. Pozwana następnie zaznaczyła, że strona powodowa nie wykazała istnienia obowiązku świadczenia po stronie pozwanej, korespondującego ze zgłaszanymi roszczeniami. Pozew milczy również w kwestii wykazania braku należytej staranności pozwanej w tym względzie. Również nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem pozwanej, a szkodą. Trudno natomiast zdaniem pozwanej doszukiwać się takiego związku w odniesieniu do np. podnoszonych w pozwie kwestii izolacji przeciwwilgociowej budynków, skoro nawet w projekcie budowlanym wyraźnie wskazano, iż obiekt posiada izolację przeciwwilgociową i została ona wykonana prawidłowo. Wykonana ona została zgodne z projektem budowlanym, a dodatkowo wsparta została drenażem służącym do odprowadzania wód opadowych. Stan gruntu uzasadniał alternatywne zastosowanie izolacji przeciwwilgociowej połączonej z drenażem lub izolacji przeciwwodnej, przy czym rozwiązania były prawidłowe. Pozwana zastosowała pierwsze z nich. Strona powodowa doprowadziła natomiast do zapchania istniejącego drenażu, nie tylko nie konserwując go, ale w ogóle zaniechała jego oczyszczania - nie sposób oczekiwać w tym względzie, by świadczeniem pozwanej wynikającym z umowy sprzedaży miało być czyszczenie lub konserwowanie drenażu. Kolejnym zaniedbaniem powodów w kwestii związanej już izolacją przeciwwilgociową budynków było dokonywanie przez mieszkańców oraz dopuszczanie do wykonywania przez podmioty trzecie uszkodzeń warstwy izolacyjnej przez różnego rodzaju wwiercenia celem np. rozprowadzenia kabli, co również nie było objęte odpowiedzialnością pozwanej. Nadto pozwana ponownie podkreśliła, ze do uszkodzeń budynku mogło dojść na skutek zmiany poziomu wód podpowierzchniowych i procesu osiadania budynku, na które pozwana nie miała wpływu. Z kolei w kwestii uszkodzeń nie będących wadami, takich jak pęknięte dachówki, uszkodzone elementy obróbki blacharskiej kominów, zanieczyszczone szyby wentylacyjne, czy wystające kable instalacji dodatkowo zakładanych przez lokatorów oraz podmioty trzecie itd., które ewidentnie wskazują na zewnętrzne działanie mechaniczne jako powodujące ich wystąpienie, potwierdza to również fakt zaobserwowania różnych osób na dachu przez osoby wykonujące na nieruchomości. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności przemawiają za brakiem możliwości uznania roszczeń zgłaszanych w pozwie za zasadne. W tym miejscu pozwana wskazała, iż strona pozwana przedstawiła stronie powodowej propozycję ugodowego zakończenia sporu, wyraźnie akcentując, iż nie jest ona tożsama z uznaniem jakichkolwiek roszczeń a jedynie spowodowana troską o dobre imię firmy. W odpowiedzi na pozew z dnia 5 marca 2014 r. (k. 1237-1245) pozwany G. B. wniósł o odrzucenie powództwa z uwagi na brak podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym, a w wypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o oddalenie powództwa jako bezzasadnego, z uwagi na nie wykazanie przez stronę powodową niezbędnych przesłanek zasadności powództwa. Jednocześnie pozwany wniósł o przyznanie od strony powodowej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych lub zgodnie ze spisem kosztów. Na wstępie pozwany zgłosił zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powódkę w imieniu członków grupy, w szczególności w zakresie ewentualnych roszczeń z przedwstępnych umów sprzedaży, względnie roszczeń deliktowych, jak również wygaśnięcia roszczeń z tytułu rękojmi a także wygaśnięcia roszczeń objętych niniejszym pozwem wskutek usunięcia zgłaszanych uprzednio wad przez stroną pozwaną. Pozwany wskazał, iż podziela i podtrzymuje argumentację przedstawioną w odpowiedzi na pozew złożonej przez pozwaną A. S. (2) , w zakresie nieprecyzyjnego określenia roszczeń objętych pozwem. W tym zakresie pozwany wskazał dodatkowo, iż w treści pisma z dnia 31 stycznia 2014 r. strona usiłowała oprzeć swe stanowisko na wymienionym w pozwie ogóle dokumentów prywatnych, jednakże ostatecznie ograniczyła roszczenia do wyliczonych w piśmie roszczeń związanych z nieruchomością wspólną. Następnie pozwany wskazał, iż nie sposób podzielić przyjętej w treści pisma strony powodowej z dnia 31 stycznia 2014 r. argumentacji, iż ciężar dowodowy, o którym mowa w art. 6 k.c. , w wypadku wykazania faktu zawarcia umowy przez poszczególnych członków grupy jako konsumentów, spoczywa na innej stronie niż strona powodowa, która z faktu tego wywodzi określone skutki prawne. Pozwany zaznaczył, iż powódka nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego na ustalony w poszczególnych umowach zakres świadczenia stron. Natomiast pozwany wyjaśnił, że nawet w treści umów przedwstępnych nie przewidziano świadczeń nie wskazanych w umowach sprzedaży, w szczególności wykonania placu zabaw, muru oporowego czy altany śmietnikowej (w jej miejsce pozwani mieli tylko zapewnić plac dla postawienia kubła, co zostało wykonane), a treść wszystkich umów jednoznacznie wskazywała na ograniczenie zakresu świadczeń do świadczeń zawartych w Załączniku nr 1 do tychże umów. Jednocześnie pozwany zaznaczył, że podziela w całości argumentację przedstawioną w odpowiedzi na pozew złożonej przez A. S. (2) i przedstawione w niej zarzuty, a w konsekwencji również wnosi o oddalenie pozwu z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na pozew, tj. z uwagi na niewykazanie przez stronę powodową niezbędnych przesłanek zasadności powództwa, w tym nie wykazanie istnienia obowiązku świadczenia przez pozwanego w zakresie objętym powództwem (w konsekwencji brak zobowiązania pozwanego w tym zakresie), niewykazanie przez stronę powodową wystąpienia i rozmiaru szkody oraz ewentualnego wywołania lub przyczynienia się do szkody przez powodów lub osoby trzecie, niezależne od pozwanych. Pozwany wskazał również na niewykazanie przez stronę powodową normalnego związku przyczynowego pomiędzy zawinionym zachowaniem pozwanych a szkodą. Na poparcie podniesionych zarzutów i wniosków pozwany oświadczył, że przywołuje argumentację i dowody zgłoszone w odpowiedzi na pozew złożonej przez A. S. (2) , które w całości odnoszą się również do jego sytuacji w sprawie. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności przemawiają w ocenie pozwanego za brakiem możliwości uznania roszczeń zgłaszanych w pozwie za zasadne. Pozwany podkreślił, iż jak wskazano przedstawiona stronie powodowej propozycja ugodowego zakończenia sporu, nie była tożsama z uznaniem jakichkolwiek roszczeń, a jedynie spowodowana troską o dobre imię firmy. Strona powodowa, pomijając kwestię niewykazania zasadności swych roszczeń, nie dąży bynajmniej do przywrócenia stanu zgodnego z umową (nawet hipotetycznym jej zakresem), lecz do polepszenia budynków, z usunięciem wszelkich śladów dokonanych na skutek nieprawidłowej eksploatacji, zużycia, przy błędnym apriorycznym założeniu, iż pozwani ponoszą odpowiedzialność za wszystkie zdarzenia skutkujące pogorszeniem lub zużyciem substancji budynków, niezależnie od czasu i źródła ich powstania. W piśmie z dnia 31 stycznia 2014r powódka wskazała,że podstawę faktyczną żądania stanowią następujące wady ,wskazane w opinii rzeczoznawców M. N. i W. D. : -w budynku nr (...) przy ul. (...) błędnie wykonane jest zamocowanie konstrukcji daszku (nieruchomość wspólna) do elewacji budynku (meruchomość wspólna) na skutek, której woda deszczowa przedostaje się do wnętrza budynku, tworząc zaciek na ścianie w części piwnicznej garażowej, ok. metra przy 12 przyłącza energetycznego budynku — stanowiąc zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców; w narożniku szczytowym budynku przy bramie wjazdowej pojawiło się nadmierne zawilgocenie i w konsekwencji zagrzybienie; ponadto nastąpiło przeciekanie ścian na styku ścian i posadzki w garażach; niewłaściwie zamontowana instalacja elektryczna i techniczna (brak właściwego zabezpieczenia); zawilgocenia i zagrzybienie ścian przy szafkach zasilania budynku; -niewłaściwa izolacja akustyczna ścian - spowodowana brakiem taśm uszczelniających dźwiękochłonnych oraz wełny mineralnej przy posadzkach i sufitach w poziomie poddaszy połączeń ścian z sąsiadującymi lokalami -na klatkach schodowych (nieruchomość wspólna) występuje zawilgocenie niewykończonego biegu schodowego, zawilgocenie ścian, zarysowania na połączeniu płyt stropowych i na ścianach, zawilgocenie przestrzeni pod schodami, różnica w wysokości pomiędzy sąsiadującymi stopniami (niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa); zarysowanie na połączeniu płyty stropu klatki schodowej i nadlewki, zarysowania płyt stropowych, zarysowania ścian na klatce schodowej, -w elewacjach wszystkich czterech budynków (nieruchomość wspólna) występują zarysowania na wiatrołapie w połączeniach ścian, zacieki spowodowane przedostawaniem się wody na ścianę, zarysowania w strefie otworów okiennych, uszkodzenia warstw wyprawy elewacyjnej, uszkodzenia (odparzenia) płytek elewacyjnych od podłoża, wykwity solne spowodowane wydostawaniem się wilgoci ze ścian; obniżone skrzydło drzwiowe ( ul. (...) ), wskutek użycia przez pozwanych nieodpowiedniej farby, na ścianie (zewnętrznej) budynku pojawiły się glony; pojawiły się zarysowania w strefie otworów i nadproży okiennych, - w dachu wszystkich czterech budynków {nieruchomość wspólna)— nieprawidłowo wykonana jest obróbka (uszczelnienie wyłazu dachowego) uszkodzone pojedyncze dachówki, nieprawidłowo wykonania jest połączenie (obróbka) kominów i pokrycia (stojąca woda grozi rozszczelnieniem), woda zalega w rynnach odpływowych, nieprawidłowo zamontowany jest fartuch obróbki okien, nieszczelnie zamontowane są połączenia pomiędzy obróbką i murem kominów, brak uszczelnienia przeponą dachową, brak pełnego uszczelnienia futryny, a konsekwencji przedostawanie się wody do wnętrza i powstanie wykwitów na posadzkach - w innych elementach, urządzeniach i instalacjach należących do nieruchomości wspólnej niestaranne i nietrwale wykonane są połączenia zjazdu z posadzką garaży, nieprawidłowo ułożony i rozsunięty jest polbruk i kostka betonowa (nieruchomość wspólna) -brak połączenia ścian wiatrołapów z budynkiem głównym; niewłaściwa izolacja pionowa ścian na zewnątrz budynków powodująca przedostawanie się wody przez ściany do wnętrza garażu, w garażach podziemnych wykwity z przedostającej się wody na posadzkę -rozwarstwienie w murze oporowym (nieruchomość wspólna) w narożniku, odparzenia wyprawy z tynku żywicznego na murze oporowym, przemieszczenie wskutek parcia gruntu części wyższej -brak wiaty śmietnikowej zgodnej z projektami budynków, brak placu rekreacyjnego zgodnego z projektami budynków,wadliwe wykonane schody (nieruchomość wspólna) do części garażowej przy każdym z czterech budynków; - nieprawidłowa budowa kominów we wszystkich czterech budynkach (nieruchomość wspólna ) , brak ław kominiarskich, nieprawidłowo wykonane wloty przewodów kominowych pod czapami, źle rozmieszczone przewody spalinowe i odpowietrzenia kanalizy powodujące zakłócenia w funkcjonowaniu po przewodów kominowych, źle wykonane ścianki boczne wylotów kominowych, powodujące przy dużych wiatrach zakłócenia działania przewodów wentylacyjnych (ciąg wsteczny — nadmuch do lokali mieszkalnych) wtłaczany jest również dym z przewodów dymowych, do kominków na paliwo stałe, przeciekanie szybu wodociągowego, pęknięciach i zarysowania ścian . B ezpośrednim skutkiem tych wad jest niesprawna wentylacja Co- Gaz w (...) oraz niesprawna wentylacja kuchni i łazienki w lok. (...) ; wyprowadzone przewody kominowe ponad dach nie są jednakowej wysokości (przewody dymowe wraz z wentylacją są wyższe od pionów wentylacji w kuchni, łazienki co przyczynia się do złego ich funkcjonowania, przewody wentylacyjne przy kominkach mają większy ciąg, co powoduje zakłócenia w funkcjonowaniu pozostałych przewodów kominowych, nieprawidłowe zabetonowanie ceramicznych wkładów kominowych przewodów dymowych czapami kominowymi. W dniu 23 maja 2014 r. zostało wydane postanowienie (k. 1648) o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2018 Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanych A. S. (2) i G. B. solidarnie na rzecz powodów: - A. K. (1) oraz A. K. (2) łącznie – kwotę 5.261,34 zł - W. P. oraz A. P. łącznie – kwotę 5.261,34 zł - A. S. (1) oraz W. S. łącznie - kwotę 5.261zł, - K. C. oraz J. C. łącznie – kwotę 5.313,26zł - B. S. oraz F. S. łącznie – kwotę 8.376,61 zł - K. Z. – kwotę 8.376,61zł - K. H. - kwotę 2422,98zł - K. S. (1) - kwotę 2422,98zł, - M. Z. (1) - kwotę 2.500,87zł - I. Z. (1) - kwotę 2.500,87 zł - P. T. - kwotę 5.780,55zł - Z. T. (1) oraz E. T. łącznie - kwotę 5.780,55zł - M. B. (1) - kwotę 5.780,55zł - L. C. (1) oraz B. C. łącznie – kwotę 7.753,56zł - R. B. oraz M. B. (2) łącznie- kwotę 7 805,48zł - A. U. – kwotę 8.480,45zl zł, - P. K. – kwotę 8.428,53zł, - S. Ł. – kwotę 4136,38 zł - M. M. (1) oraz J. M. łącznie kwotę 3.876,78 zł - W. W. (1) oraz M. W. (1) łącznie – kwotę 4.845,97zł - K. P. (1) oraz K. P. (2) łącznie – kwotę 7.234,35zł - M. S. – kwotę 7.286,27 zł - S. W. – kwotę 7.286,27 zł - M. B. (3) – kwotę 2630,67 zł - M. B. (4) kwotę 2630,67 zł. W pozostałej części powództwo oddalono. Kosztami procesu Sąd Okręgowy obciążył w 24% pozwanych solidarnie ,a w 76% powodów (przy założeniu, że powodowie ponoszą te koszty w częściach równych), a ich szczegółowe wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu. W kontekście wyżej przedstawionych stanowisk stron Sąd Okręgowy za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjął następujące (uznane za udowodnione lub bezsporne) okoliczności faktyczne: Członkowie grupy A. K. (1) , A. K. (2) , W. P. , A. P. , A. S. (1) , W. S. , K. C. , J. C. , B. S. , F. S. , K. Z. , K. H. , K. S. (1) , M. Z. (1) , I. Z. (1) , P. T. , Z. T. (1) , E. T. , M. B. (1) , L. C. (1) , B. C. , R. B. , M. B. (2) , A. U. , P. K. , S. Ł. , M. M. (1) , J. M. , W. W. (1) , M. W. (1) , K. P. (1) , K. P. (2) , M. S. , S. W. , M. B. (3) oraz M. B. (4) są właścicielami oraz współwłaścicielami lokali mieszkalnych oraz lokali użytkowych (garaże) zlokalizowanych w B. przy ul. (...) . Budynki te zostały wybudowane na działkach nr (...) , gm. (...) , obręb B. , w 2007 r. ( ul. (...) ) oraz 2008 r. ( ul. (...) ). Na działce nr (...) znajdują się 2 budynki – ul. (...) (294 m2) oraz (...) (296 m2), a na działce nr (...) kolejne 2 budynki – ul. (...) (294 m2) oraz (...) (295 m2). Z prawem własności lokali mieszkalnych jest związany udział w nieruchomości wspólnej. Ogólna wartość udziałów w nieruchomości wspólnej wynosi 3.963. Wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej wynosi: - powodów R. B. i M. B. (2) na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej 107/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów A. K. (1) i A. K. (2) na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, 58/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powoda S. Ł. 53/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 1/15 z 325/3963 - powodów B. S. i F. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej,118/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów K. H. i K. S. (1) , będącymi współwłaścicielami lokalu w częściach ułamkowych po ½ każdy, 50/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2x1 /15 z 325/3963 - powodów W. W. (1) i M. W. (1) na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej,50/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powoda P. T. 68/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powódki A. U. (...) oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów L. C. (2) i B. C. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, 106/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów E. T. i Z. T. (1) na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, 68/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów A. S. (1) i W. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, 58/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów W. P. i Z. P. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej,58/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 -powodów M. B. (3) i M. B. (4) , będącymi współwłaścicielami w częściach ułamkowych po ½ każdy, (...) oraz w związku z lokalem garażowym, 1/15 z 325/3963 - powodów K. P. (1) i K. P. (2) na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej 96/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powoda M. B. (1) 68/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powoda M. S. 97/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powodów K. C. i J. C. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej,59/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powódki K. Z. 118/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 - powoda S. W. 97/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 -powoda P. K. 119/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 -powódek I. Z. (1) i M. Z. (1) , współwłaścicielek w częściach ułamkowych po ½ każda- 53/3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 2/15 z 325/3963 -powodów M. M. (1) i J. M. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej 53/ 3963 oraz w związku z lokalem garażowym, 1/15 z 325/3963 Przy każdym budynku znajduje się garaż wielostanowiskowy, każdorazowo o pow. 324,76 m 2 . Z każdym garażem związany jest udział w nieruchomości wspólnej w wysokości 325/3.963. Właściciele i współwłaściciele lokali nieruchomości tworzą wspólnotę mieszkaniową. W dniu 11 października 2008 r. wspólnota mieszkaniowa podjęła uchwały, na podstawie których powierzyła zarząd nieruchomością wspólną oraz administrowanie nią (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. . W 2006 r. pozwani G. B. oraz A. S. (2) , jako wspólnicy spółki cywilnej „ (...) ” rozpoczęli przygotowania do realizacji inwestycji deweloperskiej polegającej na zabudowaniu działek nr (...) , gm. (...) , obręb B. , czterema budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, po dwa budynki na każdej z ww. działek. Zgodnie z dokumentacją projektową, która została sporządzona w kwietniu i maju 2006 r., inwestycja ta miała charakter jednoetapowy i miała zostać przeprowadzona ze środków własnych inwestora, z materiałów ogólnodostępnych i w technologii tradycyjnej. Teren obydwu działek miał zostać ogrodzony. Dojście i dojazd do nieruchomości był przewidziany z działki nr (...) , stanowiącej drogę lokalną. Dojścia i dojazdy do nieruchomości zaprojektowano z kostki betonowej „POLBRUK” na podsypce piaskowo-cementowej. Budynki zostały zaprojektowane jako budynki mieszkalne ośmiorodzinne, każdy ze wspólną klatką schodową i wejściem do czterech mieszkań na parterze i czterech na piętrze, piętrowe z poddaszem użytkowym, podpiwniczone, z dachem wielospadowym. W piwnicy każdego budynku zlokalizowano garaż ze stanowiskami postojowymi oraz komunikację. Kolorystyka budynków miała być: w odniesieniu do parteru i piętra - w kolorze beżowo-piaskowym z domieszką innych kolorów (np. przy obłożeniu kamieniem), pokrycie dachowe - dachówką w kolorze ciemnoceglastym, a cokół - w kolorze ciemno ceglastym. W skład mieszkań zlokalizowanych na parterze budynków miały wchodzić: kuchnia, łazienka, komunikacja oraz dwa pokoje dla dwóch i trzy pokoje dla dwóch pozostałych mieszkań. Z kolei w skład mieszkań zlokalizowanych na piętrze miały wchodzić: kuchnia, spiżarnia, łazienka, komunikacja oraz pokój dla trzech i dwa pokoje dla jednego mieszkania. W skład mieszkań na piętrze miało wchodzić również poddasze z trzema pomieszczeniami użytkowymi, komunikacją oraz tarasem. W projekcie określono, że w miejscu projektowanego posadowienia budynków podłoże budują piaski drobne, pospółka, piaski gliniaste i gliny, a woda gruntowa występuje poniżej posadowienia. Posadowienie budynków miało zostać wykonane na ławach fundamentowych żelbetowych. Miały one być wylane na podłożu nośnym, tzn. w przypadku wystąpienia warstwy gruntu spoistego w stanie plastycznym pod projektowanymi fundamentami – należało wzmocnić podłoże. Miały być wykonane z betonu B-20, zbrojone czterema prętami stalowymi o śr. 12 ze stali 18G2. Co 200cm należało wprowadzić pręty o śr. 12 cm ze stali 18G2 na rdzenie żelbetowe w ścianach piwnicy. Ściany fundamentowe i piwnicy zaprojektowano jako murowane z bloczków betonowych o gr. 24cm, wzmocnione słupami żelbetowymi w postaci pionowych rdzeni. Rdzenie o szerokości 30 cm i grubości 24 cm wylewane z betonu B20, zbrojone stalą 34GS (4 pręty pionowe o śr. 12), strzemiona ze stali A-O StOS 0 o śr. 6 co 15 i 7,5.cm. Ściany zewnętrzne (od ławy fundamentowej) należało pokryć izolacją przeciw wilgociową od zewnątrz oraz ocieplić styropianem o gr. 6cm. Ściany zewnętrzne zaprojektowano jako dwuwarstwowe. Warstwa nośna z bloczków gazobetonowych odmiany 600 o gr. 24 cm na zaprawie cienkowarstwowej, lub P. 25 crn na zaprawie cementowo wapiennej M10. Warstwę zewnętrzną stanowiło ocieplenie styropianem o gr. 12cm. Od zewnątrz styropian należało pokryć tynkiem akrylowym cienkowarstwowym na siatce. Ściany wewnętrzne nośne zostały zaprojektowane z bloczków gazobetonowych odmiany 600 (gr. 18 i 24cm) na zaprawie cienkowarstwowej lub P. o gr. 18 i 25cm na zaprawie cementowo-wapiennej M10. Dolną część ścian zewnętrznych (od poziomu terenu do wysokości 0,5 m powyżej p.p.t.) należało pokryć izolacją przeciwwilgociową od zewnątrz. Kominy dymowe w budynkach miały być murowane z cegły pełnej ceramicznej lub elementów systemowych. Pozostałe kominy należało wykonać z pustaków systemowych na zaprawie cementowo-wapiennej; miały być spoinowane bądź otynkowane (przewód spalinowy z wkładem nierdzewnym). Przewody wentylacyjne mogły być częściowo przeprowadzone za pomocą rur spiro lub schowania ich w ścianie. Jako dojście do kominów należało wykonać ławeczki kominiarskie. Ściany działowe miały być murowane z bloczków gazobetonowych M4 (gr. 12cm) na zaprawie cienkowarstwowej. Dopuszczone zostało wykonanie ścianek z płyt g-k na ruszcie stalowym. W pomieszczeniach mokrych należało zastosować płyty wodoodporne (...) . Stropy zostały zaprojektowane jako żelbetowe, wylewane na mokro z betonu B25, zbrojone stalą AIII 34GS. Strop nad garażem miał zostać ocieplony od strony garażu wełną mineralną o gr. 10 cm i otynkowany. Stropodach nad poddaszem drewniany (więźba dachowa) miał zostać ocieplony (20 cm wełny mineralnej) oraz obłożony płytami (...) 1,25 cm. W budynkach zaprojektowano wieńce żelbetowe w płytach stropowych zbrojone 2 prętami o śr. 10 ze stali A-l (I 34GS). W miejscach ułożenia murłat należało wtopić kotwy z prętów o śr. 12 co 1 m, lub śruby M14 co 1m. Nadproża zostały zaprojektowane z prefabrykowanych belek typu L19/N o długości oparcia na podporach po min. 20cm, oparte na poduszkach cementowych o gr. min. 4 cm i trzech warstwach cegieł. Należało zastosować również podciągi żelbetowe. Więźba miała zostać wykonana z drewna C30 w konstrukcji krokwiowo-jętkowej z oparciem na murłatach (kotwionych do wieńca i ściany nośnej prętami o śr. 12 co 1 m lub śrubami M14 co 1 m). Murłaty należało zabezpieczyć przekładką z papy przed bezpośrednim stykaniem z betonem. Pokrycie dachu miało zostać wykonane dachówką cementową lub ceramiczną. Schody miały zostać wykonane żelbetowe, wylewane na mokro z betonu B20, zbrojone stalą AIII 34GS, lub drewniane - wykonane na zamówienie. W kwestii posadzek zaprojektowano: piwnica (garaż – wylewka betonowa; komunikacja – terakota), parter (komunikacja, kuchnia, WC – terakota; pokoje – deska barlinecka), piętro (komunikacja, kuchnia, spiżarnia, WC – terakota; pokoje – deska barlinecka), poddasze (taras – terakota; pom. gosp. – panele). Okna zaprojektowano zespolone PCV w kolorze białym lub drewnopodobne, bądź drewniane w kolorze naturalnym. Parapety zewnętrzne miały być ceramiczne lub z blachy powlekanej. Drzwi zewnętrzne - wzmocnione, pozostałe - typowe, płycinowe. Drzwi zewnętrzne miały mieć szerokość w świetle 120 cm i wysokość 205 cm. Drzwi do pomieszczeń higieniczno sanitarnych oraz gospodarczych należało zamówić z otworami w dolnej części o sumarycznym przekroju 220 cm 2 dla dopływu powietrza. Wyłazy dachowe miały być systemowe z okna połaciowego (np. F. ) nad pomieszczeniem nr 6.7 poddasza. Według projektu należało zastosować izolację przeciwwilgociową pionową ścian fundamentowych, piwnic i parteru do wysokości 0,5 m powyżej p.p.t. (płynna masa uszczelniająca - A. R+P lub dysperbit) oraz poziomą ławy fundamentowej (papa) oraz pod posadzkami parteru (2 x papa). Izolacja posadzki łazienek miała zostać wykonana z folii izolacyjnej o gr. 0,2 cm, a izolacja dachu – z folii paroprzepuszczalnej pancernej, od wewnątrz paroizolacja 0,2 cm. W budynkach należało również wykonać izolację termiczną: ścian zew. domu: o gr. 12 cm (6 cm piwnice) ze styropianu lub wełny mineralnej; stropodachu domu o gr. 20 cm z wełny mineralnej; stropów między kondygnacjami o gr. 3 cm ze styropianu; balkonów o gr. 4 cm ze styropianu; posadzek piwnic ze styropianu o gr. 10 cm na całej powierzchni. W budynkach zaprojektowano wykończenie wewnętrzne: tynki (gips 0,5 cm lub płyty g-k [w łazience i kuchni płyty wodoodporne (...) ]); parapety (drewniane, zabezpieczone pokostem i lakierem bezbarwnym do drewna); pomieszczenia miały zostać pomalowane; balustrada schodów wewnętrznych (o wys. 90 cm, drewniana, na stalowych słupkach); balustrady tarasów (o wys. 110 cm, drewniane, na stalowych słupkach). Zaprojektowano również wykończenie zewnętrzne budynków: cokół (płytki klinkierowe lub cegła do wys. 0,50 m powyżej poziomu terenu w kolorze ciemnoceglastym lub brązowym); ściany (kolor beżowo-piaskowy, ew. z domieszką innych kolorów, np. przy obłożeniu kamieniem); pokrycie dachowe (dachówka w kolorze ciemnoceglastym lub brązowym); balkony (metalowe, wykonane na zamówienie z profili metalowych wraz z płytą spocznikową, przymocowane trwale do ściany nośnej); przedsionek z zadaszeniem nad wejściem do budynku (wykonany na zamówienie); odprowadzenie wody opadowej z dachu na teren posesji (rynny i rury spustowe plastikowe w kolorze brązowym). W budynkach zaprojektowano instalacje: wodno-kanalizacyjną (doprowadzona do pomieszczeń kuchni i łazienek, woda z sieci projektowanej, piony kanalizacyjne z odpowietrznikami, instalacja ciepłej wody od podejścia pieca do łazienek i kuchni/ szczegóły – według projektu branżowego), elektryczną (zasilanie z sieci projektowanej, oświetlenie górne żarowe, gniazdka na wys. 0,5 m, tablice zabezpieczeń w przedsionkach; szczegóły - według projektu branżowego). Ogrzewanie zostało zaprojektowane z pomieszczeń wodnymi grzejnikami konwekcyjnymi (ciepła woda z oddzielnych pieców - według projektu branżowego). Zostało dopuszczone wodne ogrzewanie podłogowe w łazienkach i kuchniach. Wentylacja grawitacyjna została zaprojektowana: kanałami o śr. 140 z elementów spiro lub pustaków ceramicznych, dopuszczono stosowanie innych elementów systemowych; otwory nawiewne do łazienek i pomieszczeń gospodarczych poprzez nawietrzniki w dolnej części drzwi; napływ świeżego powietrza do garażu w bramie garażowej, a do budynku gospodarczego w murze. Budynki miały zostać wyposażone w: główny wyłącznik prądu (w skrzynce przyłączy), główny zawór gazu (przy skrzynce gazomierzy) oraz instalację odgromową. Według projektu działki miały zostać zagospodarowane terenami zieleni. Konstrukcyjne elementy drewniane należało zaimpregnować zestawem ogniochronnym (...) . Zgodnie z projektami budowlanymi branży elektrycznej instalacji wewnętrznych oraz projektami zmian w sieci elektrycznej tablica główna TG każdego budynku miała znajdować się na klatce schodowej na poziomie garaży. Rozdzielnice TG należało zasilić ze złącza kablowego ZK-3a. Złącze ZK3-a - przy wejściu do budynku. Od RG instalacja miała pracować w układzie TN-S na kablu YKY4x35 mm ( 2) Kabel należało poprowadzić w rurze A. (...) . Należało zastosować zabezpieczenia w złączu 100/400A oraz plombowane zabezpieczenia przedlicznikowe typu KO3x20/25A dla mieszkań i przepompowni oraz K01x32/63A dla licznika administracji. Tablice TG należało wykonać zgodnie z rysunkiem załączonym do projektu z wykorzystaniem rozwiązań prefabrykowanych. Zaprojektowano zestawy licznikowe do zabudowy liczników wraz z zegarami. W tablicy TG zaprojektowano miejsce dla instalacji telewizji kablowej. Osłony wyłącznika głównego i ochronników przepięciowych należało wykonać z przezroczystego pleksi, przystosowanego do oplombowania. W osłonie dla dźwigni wyłącznika głównego należało wykonać wycięcie. Z tablicy TG miały być wykonane oprawy oświetlenia parkowego kablem YAKY2x16 mm ( 2) Tablice mieszkaniowe TM zasilane miały być z tablicy TG budynku przewodem YDY5x6, tablice zlokalizowane były każdym mieszkaniu w przedpokoju w obudowach typu E. (...) 1-18 firmy (...) dla mieszkań jednopoziomowych i typu (...) firmy (...) dla mieszkań dwupoziomowych. Na klatce schodowej zaprojektowano oświetlenie sterowane z tablicy budynku TG z wykorzystaniem wyłącznika schodowego, a w garażach z wykorzystaniem czujników ruchu. Instalacje należało wykonać przewodami 3x1,5mm ( 2) oraz 4x1,5 mm ( 2 ) dla obwodów z inwerterami oświetlenia awaryjnego. Poza garażami przewody należało układać w tynku, w garażach w rurkach ochronnych RB na uchwytach. Poza garażami należało zastosować osprzęt instalacyjny wtynkowy IP20, w garażach IP44. Orientacyjne rozmieszczenie osprzętu instalacyjnego - według rysunków rzutów poszczególnych pięter. Szczegółową lokalizację należało ustalić na etapie wykonawstwa z inwestorem. Przewody elektryczne prowadzić należało równolegle do ścian i stropów pod warstwą tynku, minimum 5 mm. W budynku należało stosować osprzęt IP20 a w pomieszczeniach wilgotnych IP44. Oświetlenie klatki schodowej uruchamiane miało być przyciskami podświetlanymi i sterowane automatem czasowym schodowym, wykonane przy użyciu opraw płaskich (plafoniera) z kloszem szklanym mlecznym. Oświetlenie portalu wejścia i przedsionka klatki schodowej - sterowane automatem zmierzchowym. Oświetlenie hali garażowej - sterowane czujnikami ruchu, oprawy świetlówkowe, szczelne z inwerterami oświetlenia awaryjnego. Z RG budynku przewidziano wykonanie zasilania oświetlenia parkowego na pięciu słupach h=4,5 m z oprawami E. typu (...) 236 ze źródłem (...) -840 (słupy oświetleniowe stalowe ocynkowane o grubości ścianki 4 mm, rurowe typu (...) 45-2 M. ). Sieci kablowe dla oświetlenia parkowego należało wykonać kablami (...) , a kable układać na głębokości 70 cm w trawnikach i pod chodnikiem na głębokości 50 cm. Wprowadzony do słupa kabel osłonić należało giętką rurą grubościenną typu A. (...) mm na odcinku min. 40 cm. Przy słupach należało zostawić zapas kabli ok. 2,5 m, a na kablach stosować głowice termokurczliwe „czteropalczatki (...) lub podobne. Na kablach co 10 m oraz przy każdym słupie należało stosować oznaczniki z informacją: o typie kabla, o użytkowniku, o roku ułożenia. Zbliżenia i skrzyżowania z podziemnym uzbrojeniem terenu należało wykonać zgodnie z normą w rurach osłonowych. Instalację gniazd należało wykonać przewodami YDYp 3x2,5mm ( 2) i YDYp 5x2,5 mm ( 2) według rysunków i ustaleń z właścicielami mieszkań; instalacje miały zostać wykonane jako wtynkowe. W łazienkach gniazda miały być montowane na wys. 1,1 m, w kuchni – ogólne na wys. 1,2 m, a lodówkowe na wys. 0,4 m, a dla okapu na wys. 2,2 m. Gniazda ogólne miały być montowane na wys. 0,3 m. Wszystkie obwody gniazd miały zostać zabezpieczone wyłącznikami różnicowoprądowymi. Przewody elektryczne należało prowadzić od gniazdka do gniazdka, unikając puszek łączeniowych i podłączania więcej niż dwóch przewodów pod zaciski osprzętu. Obowiązkowo należało zachować strefę ochronną 60 cm od krawędzi wanny lub natrysku, w której zabrania się montowania urządzeń elektrycznych. Gniazda wtykowe należało stosować podwójne, a w w łazienkach pojedyncze bryzgoszczelne (...) . Gniazda do pieca gazowego, pralki automatycznej i kuchenki elektrycznej - na osobnych obwodach. Obwód do kuchenki elektrycznej zakończony miał być wypustem kablowym i wykonany przewodem YDY5x2,5. Trasy przewodów, ilości żył oraz pozostałe szczegóły - według koncepcji wykonawcy. Instalacje odbiorczą oświetleniową należało wykonać przewodami YDYp 3;4x1,5mm 2 , a przewody układać w tynku. Stosować należało osprzęt instalacyjny wtynkowy montowany na wysokości 1,1 lm. W pomieszczeniach wilgotnych należało stosować osprzęt (...) . Przewody elektryczne należało prowadzić bez puszek łączeniowych. Instalacja wypustów oświetleniowych miała być łączona w puszkach pogłębianych. Wypusty oświetleniowe miały być zakończone złączkami świecznikowymi typu V. w kolorze białym i haczykiem osadzonym w kołku rozporowym. Należało unikać prowadzenia przewodów nad nadprożami okien oraz na sufitach przy oknach ze względu na montaż karniszy. Trasy przewodów, ilości żył oraz pozostałe szczegóły - według koncepcji wykonawcy. Instalację telefoniczną należało wykonać przewodem YTKSY2x2x0,5. i powadzić w rurkach pod tynkiem. W mieszkaniach przewód telefoniczny należało układać w rurach RB 16, a na korytarzu klatki schodowej w rurze RB32. Przewody ze wszystkich mieszkań należało sprowadzić do piwnicy, w której znajdować się miała łączówka (...) . Przewody instalacji domofonowej należało dobrać do konkretnego systemu według (...) producenta. Przy zastosowaniu systemu dla sześciu użytkowników firmy (...) należało zastosować przewód YTDY8x0,5. Instalacje należało prowadzić w rurach RB 18 pod tynkiem. Domofon zasilany miał być poprzez zasilacz, znajdujący się w tablicy TG budynku w piwnicy. Instalację telewizyjną należało wykonać przewodem CTF-113 w budynku i prowadzić w rurkach pod tynkiem. W mieszkaniach przewód telewizyjny należało układać w rurach RB22, a na korytarzu klatki schodowej w rurze RB40. Na dachu należało zainstalować na masztach antenę satelitarną o średnicy 110 cm z dwoma konwerterami typu Q. , mocowanych w tzw. „zeza”. Na drugim maszcie zaprojektowano zainstalowanie anten. Wszystkie przewody należało sprowadzić do rozdzielnicy TG i podłączyć do odgałęźników, które umożliwią przesył programów do kolejnych budynków. Jako odgałęźniki można było wykorzystać odgałęźniki firmy (...) . Rozprowadzenie programów do poszczególnych mieszkań możliwe miało być dzięki wykorzystaniu multiswitchy 4-wyjściowych. Zaprojektowano 2 multiswitche MS-951 na parterze i trzy multiswitche na pierwszym piętrze. Instalacje wykonać należało zgodnie z załączonym schematem El4. W razie zbyt małego sygnału należało zastosować wzmacniacz np. SA-901 firmy (...) . W rozdzielnicy TG należało przewidzieć gniazdko zasilania, wzmacniacza. Pomiędzy budynkami należało przeprowadzić przewód żelowany. W projekcie Przyjęto III klasę ochrony odgromowej. Zwody poziome należało wykonać z pręta FeZn 8 mm (cynkowane ogniowe) na wspornikach dachówkowych. Przewody odprowadzające wykonać należało z tego samego pręta na wspornikach ściennych w rurach SV32 pod izolacją ścian budynku, a następnie połączyć je z uziomem fundamentowym. Uziom fundamentowy należało wykonać z bednarki FeZn 25x4, a zwody pionowe kominów wykonać z pręta FeZn fi 10 - kąt osłonowy 75 stopni, odstęp izolacyjny od metalowych wkładów kominowych 0,5m. Metalowe rynny i barierki balkonów należało połączyć do zwodów instalacji odgromowej, a metalowe rury odprowadzające łączyć do przewodów odprowadzających na wysokości 0,3m od poziomu gruntu. Sieć odbiorcza od ZK-3a miała pracować w układzie TN-S z osobnym przewodem ochronnym PE i przewodem neutralnym N; system prądu przemiennego 5-przewodowy. Jako środek ochrony przeciwporażeniowej zastosowano szybkie samoczynne wyłączenie zasilania. Dodatkowo zastosowano wyłączniki różnicowoprądowe o prądzie AJ=30 mA w obwodach gniazd 230V i 400V. Należało wykonać miejscowe połączenia wyrównawcze części przewodzących obcych. Obowiązkowo w łazienkach należało wykonać miejscowe szyny wyrównawcze MSW, łącząc wszystkie elementy przewodzące obce przewodem wyrównawczym LYżo2,5mm ( 2) . MSW należało połączyć oddzielnym przewodem Lyżo4mm ( 2) z przewodem PE rozdzielni. Obowiązkowo w budynku należało wykonać uziom fundamentowy sztuczny płaskownikiem min 30x3,5mm, kładzionym na sztorc w taki sposób, aby ze wszystkich stron był otoczony warstwą betonu o minimalnej grubości 5 cm. Płaskownik układać należało w najniższej warstwie zbrojenia z mocowaniem drutem wiązałkowym co 2 m. Przewody uziemiające, łączące uziom z główną szyną uziemiającą (zaciskiem probierczym), miały być wykonane ze stali ocynkowanej. Według projektów instalacji sanitarnych w budynkach zaprojektowano wewnętrzną instalację c.o. wodną, dwururową, pompową o parametrach 80/60°C, w systemie zamkniętym o wydajności 32,05 [kW] oraz ciśnieniu dyspozycyjnym 20 [ kPa ]. Instalacja c.o. w każdym mieszkaniu miała być zasilana z kotła gazowego wiszącego, zlokalizowanego w pomieszczeniu gospodarczym lub w kuchni – min. 8 m ( 2) (kocioł dwufunkcyjnym firmy (...) typu (...) z zamkniętą komorą spalania). Odprowadzenie spalin zaprojektowano za pomocą przewodu powietrzno-spalinowego. Tym samym przewodem miało być doprowadzane powietrze niezbędne do spalania. Przewód kominowy należało wyprowadzić minimum 0,5 m ponad dach. W pomieszczeniach gospodarczych zaprojektowano kratki nawiewne o wymiarach 5x20 cm. W pozostałych pomieszczeniach należało zamontować nawiewniki higrosterowane firmy (...) typ EHA (montaż w stolarce okiennej). Instalację c.o. zaprojektowano w systemie K. z przewodów PEX-c (z osłoną antydyfuzyjną). prowadzonych w systemie rur osłonowych „rura w rurze" (przewody prowadzone w rurach osłonowych peszla). Piony - z rur miedzianych. Przewody miały zostać poukładane warstwie izolacji podłogowej, zabezpieczone przed zalaniem szlichtą cementową. Należało przewidzieć montowanie rur specjalnymi uchwytami do podłoża w celu zabezpieczenia ich przed wpływem wykonania wylewki betonowej. Ze względu na konieczność chowania trójników w podłodze należało zastosować złącza zaciskowe z pierścieniem pełnym osadzonym przy pomocy praski. Jako elementy grzejne zaprojektowano grzejniki firmy (...) typ C. zintegrowane, zasilane od dołu oraz dodatkowo w łazienkach zaprojektowano grzejniki drabinkowe C. . Grzejniki drabinkowe C. należało dodatkowo wyposażyć w zawory termostatyczne firmy (...) typ (...) z głowicami termostatycznymi D. (...) , a na gałązce powrotnej w zawór grzejnikowy odcinający. Grzejniki zasilane od dołu należało wyposażyć w zawór kulowy podwójny M. firmy (...) . Grzejniki zintegrowane należało wyposażyć w głowicę termostatyczną. Grzejniki miały zostać zamocowane do ścian za pomocą firmowych zestawów montażowych. Wszystkie przejścia przewodów przez przegrody budowlane (ściany) wykonać należało w tulejach ochronnych. W obszarze tulei nie mogły być wykonane żadne połączenie na przewodzie. Wszystkie rurociągi poziome (w piwnicach) oraz piony instalacji c.o. należało izolować termicznie wełną mineralną na folią aluminiową. W projektach przewidziano jeden stopień regulacji hydraulicznej instalacji - zawory grzejnikowe z nastawą wstępną i głowicą termostatyczną firmy (...) . Odpowietrzenie instalacji przewidziano z kolei za pomocą ręcznych odpowietrzników przy grzejnikach (każdy grzejnik CosmoNovaVK był wyposażony fabrycznie w odpowietrznik oraz korek). Dodatkowo zaprojektowano automatyczny odpowietrznik na pionie c.o. (zamontowany w kotle). Budynki miały być zasilane w wodę z projektowanego przyłączą wodociągowego. Dla opomiarowania zużycia wody przez cały budynek zaprojektowano wodomierz skrzydełkowy JS1.6 dn 32, zlokalizowany w piwnicy. Przed i za wodomierzem zaprojektowano armaturę odcinającą. Za wodomierzem zaprojektowano zawór antyskażeniowy typu EA dn32 zgodnie z normą PN-B-01706/Az1. Dodatkowo zaprojektowano indywidualne opomiarowanie dla każdego mieszkania za pomocą wodomierzy skrzydełkowych firmy (...) SA dn15. Wodomierze miały być zlokalizowane na klatkach schodowych. Przed i za wodomierzami zamontować należało zawory odcinające. Instalację wewnętrzną zaprojektowano z rozdziałem dolnym, z rur stalowych ocynkowanych, instalacyjnych ze szwem wg. PN-74/H-74200 do kotła, zaś resztę instalacji zaprojektowano w systemie (...) . Rozprowadzenie instalacje wody zimnej i cieplej w systemie (...) z przewodów PEX-c firmy (...) . Rury miały być prowadzone w posadzce podłogi. Zalecono zastosowanie rury osłonowej peszel lub izolacji z pianki poliuretanowej, a w przypadku chowania rur w podłodze - złącza zaciskowe z pierścieniem zaciskanym praską. W najniższym punkcie instalacji należało wykonać odwodnienie przewodów. Armaturę czerpalną zaprojektowano typową, standardową, produkcji krajowej. Instalację należało wykonać zgodnie z wytycznymi producenta rur. Próba szczelności instalacji miała zostać wykonana zgodnie z wytycznymi zawartymi w „Warunkach technicznych wykonania i odbioru rurociągów”. Ścieki sanitarne miały być odprowadzane projektowanym przyłączem kanalizacji sanitarnej. Całą instalacje zaprojektowano w systemie firmy (...) . Poziomy kanalizacji sanitarnej należało poprowadzić pod posadzką parteru, podejścia przez ściany przewodów kanalizacyjnych w tulejach ochronnych, a na pionach kanalizacyjnych należało wykonać rewizje kanalizacyjne. Piony kanalizacyjne należało poprowadzić w szachtach i wyprowadzić ponad dach, zakańczając rurą wywiewną wentylacyjną o śr. 110/160, umieszczoną minimum 0.5 m nad połacią dachu. Przewody odpływowe z poszczególnych przyborów sanitarnych należało połączyć za pomocą kształtek PVC z zachowaniem minimalnych spadków, nie mniejszych niż 2%. Do wykonania instalacji kanalizacji sanitarnej należało zastosować rury z PVC: dla instalacji podziemnych - rury i kształtki z PVC klasy N (kolor pomarańczowy jak dla zewnętrznych sieci kanalizacyjnych), dla instalacji wnętrzowych - rury i kształtki oraz elementy wyposażenia z PVC (kolor popielaty). W pomieszczeniu wodomierza został zaprojektowany wpust stalowy ze stali nierdzewnej oraz studnia z pompą odwadniającą KP150A1. Przewód tłoczny pompy odwadniającej miał odprowadzać ścieki do kanalizacji grawitacyjnej. Garaż miał być odwadniany za pomocą odwodnienia liniowego. Przed wejściem i wjazdem do garażu zaprojektowano odwodnienie liniowe A. (...) . W celu wstępnego podczyszczenia substancji ropopochodnych z odwodnień liniowych zaprojektowano separator koalescencyjny firmy (...) typu (...) , wielkość NG3 z włazem klasy A15. Instalacje gazu zaprojektowano dla gazu z grupy (...) budynkuów dostarczany miał być na potrzeby ogrzewania pomieszczeń, do przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz do przygotowywania posiłków z projektowanej zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia. Instalację gazową należało wykonać z rur stalowych czarnych bez szwu według PN-80/H74219, łączonych przez spawanie. Przewody mocować należało do stropu i ścian; łączenie z armaturą - na gwint. Gwintowane połączenia uszczelniać należało włóknem konopnym powleczonym pastą niewysychającą do gazu Przewody poziome rozprowadzające na poziomie należało prowadzić pod stropem pomieszczeń, przez które biegła instalacja i dalej do pionu gazowego. Przewody instalacji gazowej, w stosunku do przewodów innych instalacji stanowiących wyposażenie budynku, należało lokalizować w sposób zapewniający bezpieczeństwo ich użytkowania. Odległość między przewodami instalacji gazowej a innymi przewodami powinna umożliwić wykonanie prac konserwatorskich. Poziome odcinki instalacji gazowej miały być usytuowane w odległości co najmniej 0,1 m powyżej innych przewodów instalacyjnych. Przewody gazowe krzyżujące się z innymi przewodami instalacyjnymi miały być od nich oddalone co najmniej o 20 [mm]. Przewody instalacji gazowej mocowane miały być do ścian lub innych trwałych elementów wyposażenia budynku za pomocą zamocowań wykonanych z materiałów niepalnych. Odległość pomiędzy zamocowaniami przewodów gazowych do ściany nie miały być mniejsze niż 1,5 m. Dla dłuższych, prostych odcinków odległość ta mogła być zwiększona do 3 m. Przejścia instalacji przez ściany konstrukcyjne i stropy należało wykonać w rurach osłonowych, natomiast przez ściany działowe i inne przegrody - w luźnych otworach z ich uszczelnieniem. Przed kotłem gazowym należało zamontować kurek odcinający oraz filtr gazu. Przewidziane zostało indywidualne opomiarowanie zużycia gazu dla każdego mieszkania. Dla zapewnienia opomiarowania zużycia gazu zaprojektowano gazomierze G4, umieszczone w szachcie na klatce schodowej. Gazomierz należało zamontować wahliwie, a przed gazomierzem zamontować kurek odcinający. Po wykonaniu próby szczelności i odbiorze instalacji należało przewody pomalować farbą antykorozyjną a następnie nawierzchniowo na kolor żółty. W celu zapewnienie odpowiedniego stanu powietrza i bezpieczeństwa dla osób przebywających i korzystających z miejsc postojowych w garażu przewidziano system wentylacji mechanicznej wywiewnej. Przyjęto jeden wentylator kanałowy wywiewny z tłumikami przed i za wentylatorem oraz króćcami elastycznymi. Dla całego garażu przewidziano nawiew grawitacyjny realizowany poprzez ażurową bramę oraz wyciąg mechaniczny. Układ wywiewny oparty został na jednym wentylatorze kanałowym oraz kratkach wywiewnych. Przewód wywiewny został zaprojektowany jako wyprowadzony murowanym szachtem wentylacyjnym ponad dach budynku. Główne rozprowadzenie poziome przewodów zaprojektow

[... tekst skrócony ...]