I ACa 280/13
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny oddalił apelację skazanego domagającego się zadośćuczynienia za odmowę posiadania komputera w celi, uznając, że sąd cywilny nie jest właściwy do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych.
Powód, skazany odbywający karę pozbawienia wolności, domagał się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, polegające na odmowie zgody na posiadanie komputera w celi i osiąganie dochodów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując na uznaniowy charakter decyzji dyrektora więzienia i brak właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podtrzymując stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając, że wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie przepisów kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną.
Powód P. C., skazany odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew o zadośćuczynienie w kwocie 100 000 zł przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. Zarzucił naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę wyrażenia zgody na posiadanie i użytkowanie sprzętu komputerowego w celi oraz osiąganie za jego pomocą dochodów. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo, uznając, że decyzja Dyrektora Zakładu Karnego była uzasadniona przepisami prawa (art. 110a § 2 kkw) i miała charakter uznaniowy. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji administracyjnych ani orzeczeń sądu penitencjarnego. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty apelacji są chybione, a decyzja dyrektora więzienia, oparta na przepisach kkw, nie narusza dóbr osobistych powoda. Podkreślono, że ewentualne zaskarżenie decyzji powinno odbywać się w trybie określonym w kodeksie karnym wykonawczym, a nie w drodze powództwa cywilnego o naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd cywilny nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej działał zgodnie z prawem, odmawiając skazanemu określonych uprawnień. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc, a powód został obciążony kosztami postępowania za drugą instancję.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji dyrektora zakładu karnego ani orzeczeń sądu penitencjarnego w ramach powództwa o naruszenie dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera ma charakter uznaniowy i podlega kontroli w trybie przepisów kkw. Sąd cywilny nie jest uprawniony do oceny legalności lub zasadności takiej decyzji w postępowaniu o naruszenie dóbr osobistych, gdyż wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.k.w. art. 110a § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 7
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 34 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 78 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd cywilny nie jest właściwy do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych. Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera jest uznaniowa i podlega kontroli w trybie kkw. Wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną. Brak przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 § 1 kc.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę posiadania komputera. Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania na drodze cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
sąd cywilny nie jest uprawniony do badania prawidłowości podjętej decyzji dyrektora, ani tym bardziej uprawniony do kontroli orzeczenia sądu penitencjarnego. sąd cywilny w procesie skazanego o naruszenie jego dóbr osobistych nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie prawem czy bezprawnie. wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie przepisów kkw obliguje do oceny odmowy posiadania przez skarżącego sprzętu komputerowego, jako nieposiadającego cech bezprawności.
Skład orzekający
Bożena Oworuszko
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Grzywaczewski
członek
Jolanta Terlecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych w sprawach dotyczących praw skazanych w zakładach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i odmowy posiadania sprzętu komputerowego; nie wyklucza możliwości kwestionowania decyzji w trybie kkw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje granice jurysdykcji sądów cywilnych w kontekście praw osób pozbawionych wolności i kontroli decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego wykonawczego i cywilnego.
“Czy więzień może mieć komputer w celi? Sąd wyjaśnia granice prawa cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ACa 280/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bożena Oworuszko (spr.) Sędzia: Sędzia: SA Zbigniew Grzywaczewski SA Jolanta Terlecka Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Kabala po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2013 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa P. C. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 288/12 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda P. C. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów procesu za II instancję. I A Ca 280/113 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo P. C. , który domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Siedlcach i Zakładu Karnego w S. kwoty 100 000 zł. tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda polegających na odmowie wyrażenia zgody na posiadanie i użytkowanie przez powoda w celi zakładu karnego, gdzie przebywa sprzętu komputerowego oraz osiągania dochodów za jego pomocą. W ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wskazał, że Dyrektor Zakładu Karnego w S. , gdzie powód odbywa karę pozbawienia wolności, odmówił uwzględnienia jego prośby o posiadanie komputera, a jego decyzja została utrzymana w mocy przez Sąd Penitencjarny w S. . Powód otrzymał uzasadnienie powyższej decyzji Dyrektora Zakładu Karnego z powołaniem się na (...) porządku wewnętrznego. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo na dyspozycji art. 24 kc w zw. art. 448 kc nie jest uzasadnione. Powód nie wskazał, jakie jego dobra osobiste zostały naruszone, ani też nie można mówić o bezprawności działania strony pozwanej, która postępowała w myśl przepisów art. 110a § 2 kkw . Działanie Dyrektora zakładu Karnego w S. nie narusza godności powoda, nie ma wpływu na poczucie jego własnej wartości, szacunku innych osób. Natomiast sąd cywilny nie jest uprawniony do badania prawidłowości podjętej decyzji dyrektora, ani tym bardziej uprawniony do kontroli orzeczenia sądu penitencjarnego. Sąd I instancji nie uznał też za zasadne żądania zasądzenia odszkodowania za straty finansowe polegają ce na pozbawieniu powoda możliwości uzyskiwania dochodów za pomocą sprzętu komputerowego, uznając, ze nie zachodzą warunki określone art. 417 § 1 kc i art. 361 kc. Bezzasadne jest też żądanie przez powoda ustalenia prawa do posiadania sprzętu komputerowego w jednostce penitencjarnej, gdyż regulowane jest to odrębnymi przepisami. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód P. C. , zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu sprzeczność z przepisami prawa i domagając się jego zmiany i uwzględnienia powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona, gdyż chybione są jej zarzuty, sprowadzające się w istocie do przedstawienia subiektywnej oceny przepisów prawa. Decyzja Dyrektora Zakładu Karnego, odmawiającego na podstawie art. 110a § 2 kkw skarżącemu zgody na posiadanie sprzętu komputerowego, jak słusznie wskazuje Sąd I instancji, ma charakter uznaniowy. Skazany może ją zaskarżyć do sądu penitencjarnego w trybie art. 7 kkw , co następnie podlega kontroli na podstawie art. 34 § 1 kkw i art. 78 § 2 kkw . Tylko w takim trybie może być uchylona lub zmieniona (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r. IV CSK 276/11, OSNC 2012/9). Dążenie do podważenia zarówno decyzji jak i orzeczenia sądu penitencjarnego w niniejszym postępowaniu nie może nastąpić. Nadto, stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w wyroku z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie IV CSK 473/12 sąd cywilny w procesie skazanego o naruszenie jego dóbr osobistych nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie prawem czy bezprawnie. Jednocześnie wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie przepisów kkw obliguje do oceny odmowy posiadania przez skarżącego sprzętu komputerowego, jako nieposiadającego cech bezprawności. Już choćby powyższe wyklucza uznanie, że narusza ona dobra osobiste powoda. Nie dopatrzył się też Sąd Okręgowy naruszenia przepisów procesowych pomijając dowód z orzeczenia innego sądu penitencjarnego (w B. ). To rozstrzygnięcie pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania, jako podjęte pozostające poza zakresem objętym niniejszym sporem. Ubocznie zaś wskazać należy, że skoro decyzja o posiadaniu sprzętu komputerowego przez skazanego w celi jest decyzją uznaniową, to tym bardziej orzeczenie dotyczące innej decyzji innego Dyrektor Zakładu Karnego podjętej w innych okolicznościach faktycznych nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia. Tym bardziej, gdy się zważy, że było to rozstrzygnięcie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Tych też wszystkich względów nie sposób przyjąć, by zaskarżone rozstrzygniecie naruszało przepisy prawa, co skutkowało oddaleniem apelacji powoda, jako pozbawionej uzasadnionych podstaw na mocy art. 385 kpc . O kosztach procesu za II instancję orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę