I ACa 280/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. C., skazany odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew o zadośćuczynienie w kwocie 100 000 zł przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. Zarzucił naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę wyrażenia zgody na posiadanie i użytkowanie sprzętu komputerowego w celi oraz osiąganie za jego pomocą dochodów. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo, uznając, że decyzja Dyrektora Zakładu Karnego była uzasadniona przepisami prawa (art. 110a § 2 kkw) i miała charakter uznaniowy. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji administracyjnych ani orzeczeń sądu penitencjarnego. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty apelacji są chybione, a decyzja dyrektora więzienia, oparta na przepisach kkw, nie narusza dóbr osobistych powoda. Podkreślono, że ewentualne zaskarżenie decyzji powinno odbywać się w trybie określonym w kodeksie karnym wykonawczym, a nie w drodze powództwa cywilnego o naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd cywilny nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej działał zgodnie z prawem, odmawiając skazanemu określonych uprawnień. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc, a powód został obciążony kosztami postępowania za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie zasady o braku właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych w sprawach dotyczących praw skazanych w zakładach karnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i odmowy posiadania sprzętu komputerowego; nie wyklucza możliwości kwestionowania decyzji w trybie kkw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd cywilny jest właściwy do orzekania o zadośćuczynieniu za naruszenie dóbr osobistych skazanego, polegające na odmowie zgody na posiadanie komputera w celi, gdy decyzja ta została podjęta przez dyrektora zakładu karnego i utrzymana w mocy przez sąd penitencjarny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji dyrektora zakładu karnego ani orzeczeń sądu penitencjarnego w ramach powództwa o naruszenie dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera ma charakter uznaniowy i podlega kontroli w trybie przepisów kkw. Sąd cywilny nie jest uprawniony do oceny legalności lub zasadności takiej decyzji w postępowaniu o naruszenie dóbr osobistych, gdyż wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną.
Czy odmowa posiadania przez skazanego komputera w celi, zgodna z przepisami prawa wewnętrznego zakładu karnego i utrzymana w mocy przez sąd penitencjarny, stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odmowa jest zgodna z przepisami i procedurami, nie stanowi naruszenia dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Działanie dyrektora zakładu karnego, zgodne z przepisami (art. 110a § 2 kkw) i utrzymane w mocy przez sąd penitencjarny, nie narusza godności ani poczucia własnej wartości skazanego, a tym samym nie narusza jego dóbr osobistych.
Czy sąd cywilny może zasądzić odszkodowanie za straty finansowe wynikające z niemożności uzyskiwania dochodów za pomocą sprzętu komputerowego, jeśli odmowa posiadania tego sprzętu była uzasadniona?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa (art. 417 § 1 kc).
Uzasadnienie
Sąd cywilny nie uznał za zasadne żądania odszkodowania za straty finansowe, ponieważ nie stwierdzono przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa określonych w art. 417 § 1 kc i art. 361 kc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.k.w. art. 110a § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 7
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 34 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 78 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd cywilny nie jest właściwy do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych. • Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera jest uznaniowa i podlega kontroli w trybie kkw. • Wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną. • Brak przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 § 1 kc.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę posiadania komputera. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania na drodze cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
sąd cywilny nie jest uprawniony do badania prawidłowości podjętej decyzji dyrektora, ani tym bardziej uprawniony do kontroli orzeczenia sądu penitencjarnego. • sąd cywilny w procesie skazanego o naruszenie jego dóbr osobistych nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie prawem czy bezprawnie. • wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie przepisów kkw obliguje do oceny odmowy posiadania przez skarżącego sprzętu komputerowego, jako nieposiadającego cech bezprawności.
Skład orzekający
Bożena Oworuszko
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Grzywaczewski
członek
Jolanta Terlecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych w sprawach dotyczących praw skazanych w zakładach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i odmowy posiadania sprzętu komputerowego; nie wyklucza możliwości kwestionowania decyzji w trybie kkw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje granice jurysdykcji sądów cywilnych w kontekście praw osób pozbawionych wolności i kontroli decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego wykonawczego i cywilnego.
“Czy więzień może mieć komputer w celi? Sąd wyjaśnia granice prawa cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.