Orzeczenie · 2013-08-28

I ACa 280/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2013-08-28
SAOSinneprawa człowiekaŚredniaapelacyjny
więzienieprawa skazanegodobra osobistezadośćuczynieniekomputersąd penitencjarnydecyzja administracyjna

Powód P. C., skazany odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew o zadośćuczynienie w kwocie 100 000 zł przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S. Zarzucił naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę wyrażenia zgody na posiadanie i użytkowanie sprzętu komputerowego w celi oraz osiąganie za jego pomocą dochodów. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo, uznając, że decyzja Dyrektora Zakładu Karnego była uzasadniona przepisami prawa (art. 110a § 2 kkw) i miała charakter uznaniowy. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji administracyjnych ani orzeczeń sądu penitencjarnego. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty apelacji są chybione, a decyzja dyrektora więzienia, oparta na przepisach kkw, nie narusza dóbr osobistych powoda. Podkreślono, że ewentualne zaskarżenie decyzji powinno odbywać się w trybie określonym w kodeksie karnym wykonawczym, a nie w drodze powództwa cywilnego o naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd cywilny nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej działał zgodnie z prawem, odmawiając skazanemu określonych uprawnień. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc, a powód został obciążony kosztami postępowania za drugą instancję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych w sprawach dotyczących praw skazanych w zakładach karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i odmowy posiadania sprzętu komputerowego; nie wyklucza możliwości kwestionowania decyzji w trybie kkw.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd cywilny jest właściwy do orzekania o zadośćuczynieniu za naruszenie dóbr osobistych skazanego, polegające na odmowie zgody na posiadanie komputera w celi, gdy decyzja ta została podjęta przez dyrektora zakładu karnego i utrzymana w mocy przez sąd penitencjarny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do badania prawidłowości decyzji dyrektora zakładu karnego ani orzeczeń sądu penitencjarnego w ramach powództwa o naruszenie dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera ma charakter uznaniowy i podlega kontroli w trybie przepisów kkw. Sąd cywilny nie jest uprawniony do oceny legalności lub zasadności takiej decyzji w postępowaniu o naruszenie dóbr osobistych, gdyż wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną.

Czy odmowa posiadania przez skazanego komputera w celi, zgodna z przepisami prawa wewnętrznego zakładu karnego i utrzymana w mocy przez sąd penitencjarny, stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odmowa jest zgodna z przepisami i procedurami, nie stanowi naruszenia dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Działanie dyrektora zakładu karnego, zgodne z przepisami (art. 110a § 2 kkw) i utrzymane w mocy przez sąd penitencjarny, nie narusza godności ani poczucia własnej wartości skazanego, a tym samym nie narusza jego dóbr osobistych.

Czy sąd cywilny może zasądzić odszkodowanie za straty finansowe wynikające z niemożności uzyskiwania dochodów za pomocą sprzętu komputerowego, jeśli odmowa posiadania tego sprzętu była uzasadniona?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa (art. 417 § 1 kc).

Uzasadnienie

Sąd cywilny nie uznał za zasadne żądania odszkodowania za straty finansowe, ponieważ nie stwierdzono przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa określonych w art. 417 § 1 kc i art. 361 kc.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Okręgowy w Siedlcach i Zakład Karny w S.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.k.w. art. 110a § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 7

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 34 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 78 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd cywilny nie jest właściwy do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych. • Decyzja dyrektora więzienia o odmowie posiadania komputera jest uznaniowa i podlega kontroli w trybie kkw. • Wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie kkw wyklucza uznanie odmowy za bezprawną. • Brak przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 § 1 kc.

Odrzucone argumenty

Naruszenie dóbr osobistych poprzez odmowę posiadania komputera. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania na drodze cywilnej.

Godne uwagi sformułowania

sąd cywilny nie jest uprawniony do badania prawidłowości podjętej decyzji dyrektora, ani tym bardziej uprawniony do kontroli orzeczenia sądu penitencjarnego. • sąd cywilny w procesie skazanego o naruszenie jego dóbr osobistych nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie prawem czy bezprawnie. • wyczerpanie trybu odwoławczego na gruncie przepisów kkw obliguje do oceny odmowy posiadania przez skarżącego sprzętu komputerowego, jako nieposiadającego cech bezprawności.

Skład orzekający

Bożena Oworuszko

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Grzywaczewski

członek

Jolanta Terlecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądu cywilnego do kontroli decyzji administracyjnych i penitencjarnych w sprawach dotyczących praw skazanych w zakładach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i odmowy posiadania sprzętu komputerowego; nie wyklucza możliwości kwestionowania decyzji w trybie kkw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje granice jurysdykcji sądów cywilnych w kontekście praw osób pozbawionych wolności i kontroli decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego wykonawczego i cywilnego.

Czy więzień może mieć komputer w celi? Sąd wyjaśnia granice prawa cywilnego.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst