I ACa 279/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę kwoty ponad 487 tys. zł, zasądzonej przez Sąd Okręgowy od pozwanego P. M. na rzecz banku. Roszczenie wynikało z umowy kredytu zawartej przez ojca pozwanego, J. M., z bankiem, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości, której pozwany był współwłaścicielem. Pozwany ustanowił hipotekę i oświadczenie o poddaniu się egzekucji z nieruchomości. Po śmierci J. M., bank dochodził zapłaty od pozwanego. Sąd Okręgowy uznał odpowiedzialność pozwanego za uzasadnioną, opierając się m.in. na domniemaniu z art. 71 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz na uznaniu powództwa przez pozwanego. Pozwany w apelacji zarzucił Sądowi I instancji obrazę art. 792 kpc poprzez nie zamieszczenie w sentencji wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu jego odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej hipoteką. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, wskazując, że takie zastrzeżenie powinno być zamieszczone z urzędu na podstawie art. 319 kpc. Zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej hipoteką. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie obowiązku sądu do zamieszczenia w sentencji wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanego do nieruchomości obciążonej hipoteką, nawet jeśli pozwany nie podniósł tego zarzutu wprost w apelacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy odpowiedzialność jest ograniczona do nieruchomości obciążonej hipoteką i pozwany jest współwłaścicielem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sentencji wyroku zasądzającego od pozwanego zapłatę kwoty zabezpieczonej hipoteką, sąd ma obowiązek z urzędu zamieścić zastrzeżenie o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanego do nieruchomości obciążonej hipoteką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek zamieścić w sentencji wyroku zastrzeżenie, że pozwanemu przysługuje prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej hipoteką.
Uzasadnienie
Obowiązek zamieszczenia takiego zastrzeżenia wynika z treści art. 319 kpc i powinno być ono zamieszczone z urzędu, a nie tylko w uzasadnieniu wyroku. Sąd II instancji również może umieścić takie zastrzeżenie.
Czy domniemanie z art. 71 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) znajduje zastosowanie do hipotek ustanowionych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy zmieniającej, przepis art. 71 u.k.w.h. nadal znajduje zastosowanie do hipotek ustanowionych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.
Uzasadnienie
Przepis ten stanowi, że domniemanie istnienia prawa wynikającego z wpisu hipoteki obejmuje, jeżeli chodzi o odpowiedzialność z nieruchomości, także wierzytelność zabezpieczoną hipoteką. Z wpisu hipoteki zabezpieczającej konkretną wierzytelność należy domniemywać istnienie zarówno hipotek, jak i wierzytelności, które te hipoteki zabezpieczają.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. | spółka | powód |
| P. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | ojciec pozwanego, kredytobiorca |
Przepisy (11)
Główne
u.k.w.h. art. 71
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie istnienia prawa wynikającego z wpisu hipoteki obejmuje, jeżeli chodzi o odpowiedzialność z nieruchomości, także wierzytelność zabezpieczoną hipoteką. Stosowany do hipotek ustanowionych przed 20.02.2011 r. na mocy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r.
k.p.c. art. 319
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zamieszczenia w sentencji wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanego do określonego przedmiotu.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 65 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Możliwość zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności poprzez obciążenie nieruchomości hipoteką, na mocy której wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
k.p.c. art. 792
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy etapu postępowania klauzulowego, nie jest podstawą do zamieszczenia zastrzeżenia w sentencji wyroku.
k.p.c. art. 386 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd II instancji w przedmiocie zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 102
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 98 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 333 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku uznania powództwa.
pr. bank. art. 95 § 1
Ustawa - Prawo bankowe
Podstawa wystawienia przez bank oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.
pr. bank. art. 95 § 3
Ustawa - Prawo bankowe
Wymaga oświadczenia właściciela nieruchomości o poddaniu się egzekucji.
pr. bank. art. 95 § 4
Ustawa - Prawo bankowe
Wymaga oświadczenia właściciela nieruchomości o poddaniu się egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji miał obowiązek z urzędu zamieścić w sentencji wyroku zastrzeżenie o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanego do nieruchomości obciążonej hipoteką (art. 319 kpc). • Domniemanie z art. 71 u.k.w.h. znajduje zastosowanie do hipotek ustanowionych przed nowelizacją ustawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy art. 792 kpc (choć błędnie powołany, wskazywał na istotny problem proceduralny).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. • skarżący pozwany bezpodstawnie powołuje się na art. 792 kpc , gdyż dotyczy on etapu postępowania klauzulowego to jednak słusznie zarzuca, że Sąd I instancji miał obowiązek zamieścić w sentencji wyroku zastrzeżenie, iż pozwanemu przysługuje prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej na rzecz powoda hipoteką, a nie tylko w jego uzasadnieniu. • Taki obowiązek wynika bowiem z treści art. 319 kpc i przedmiotowe zastrzeżenie powinno być zamieszczone z urzędu
Skład orzekający
Zbigniew Grzywaczewski
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Lauber-Drzazga
sędzia
Elżbieta Patrykiejew
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku sądu do zamieszczenia w sentencji wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności pozwanego do nieruchomości obciążonej hipoteką, nawet jeśli pozwany nie podniósł tego zarzutu wprost w apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy odpowiedzialność jest ograniczona do nieruchomości obciążonej hipoteką i pozwany jest współwłaścicielem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważną kwestię proceduralną dotyczącą ograniczenia odpowiedzialności dłużnika hipotecznego i obowiązków sądu w tym zakresie, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy Twoja odpowiedzialność jako dłużnika hipotecznego jest ograniczona? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 487 846,03 PLN
zapłata: 487 846,03 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.