I ACa 276/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Banku (...) S.A. przeciwko A. Ł., B. Ł. i M. Ł. o zapłatę kwoty 88 812,12 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej przez zmarłego ojca pozwanych, M. Ł. Pozwani wnieśli sprzeciw, podnosząc zarzuty przedawnienia roszczenia, braku legitymacji biernej (twierdząc, że pożyczka była ubezpieczona) oraz braku dokładnego wyliczenia dochodzonej kwoty. Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. uwzględnił powództwo w całości. W apelacji pozwani zarzucili naruszenie prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 kpc poprzez błędne przyjęcie daty wymagalności świadczenia i pominięcie stanowiska powoda, obrazę art. 123 § 1 kc przez przyjęcie przerwania biegu przedawnienia wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności bezpodstawnemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, oraz naruszenie art. 6 kc poprzez przyjęcie, że powód wykazał wysokość roszczenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jednakże nie zgodził się z wnioskiem, że umowa pożyczki nie została wypowiedziana. Stwierdził, że obie strony dorozumianie ujawniły wolę niekontynuowania umowy po śmierci pożyczkobiorcy, co spowodowało wygaśnięcie umowy. Mimo to, Sąd Apelacyjny uznał zarzut przedawnienia za niezasadny, ponieważ złożenie przez bank wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerwało bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc. Sąd Apelacyjny podkreślił, że bank był uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika. Sąd uznał również, że powód wykazał wysokość dochodzonego roszczenia, przedstawiając szczegółowe rozliczenia i harmonogram spłat. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwani zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrzerwanie biegu przedawnienia przez czynności procesowe, w tym wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, nawet jeśli ostatecznie oddalony. Uprawnienie banku do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bankowymi tytułami egzekucyjnymi i ich skutkami w zakresie przedawnienia. Interpretacja dorozumianego wygaśnięcia umowy może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie banku z umowy pożyczki zaciągniętej przez zmarłego pożyczkobiorcę ulega przedawnieniu, jeśli spadkobiercy nie kontynuowali umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerwało bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, nawet jeśli ostatecznie oddalone, stanowi czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, co zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc przerywa bieg przedawnienia. Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo (art. 124 § 1 kc).
Czy bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika, który zmarł przed wystawieniem tytułu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (IIICZP 18/10), zgodnie z którą bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika, a takiemu tytułowi może zostać nadana klauzula wykonalności.
Czy umowa pożyczki zawarta ze zmarłym pożyczkobiorcą wygasa z chwilą jego śmierci, jeśli umowa nie zawiera klauzuli regulującej tę sytuację?
Odpowiedź sądu
Umowa pożyczki może wygasnąć, jeśli obie strony dorozumianie ujawnią wolę niekontynuowania umowy po śmierci pożyczkobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji braku klauzuli umownej regulującej skutki śmierci pożyczkobiorcy, strony mogą dorozumianie wyrazić wolę niekontynuowania umowy. W tej sprawie, brak żądania dalszych rat przez bank i wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom, a także postawa pozwanych, wskazywały na dorozumiane wygaśnięcie umowy.
Czy zarzut braku dokładnego wyliczenia kwoty dochodzonej pozwem jest zasadny, jeśli powód przedstawił harmonogram spłat, rozliczenia i wyciąg z ksiąg bankowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest niezasadny, jeśli przedstawione dokumenty pozwalają na precyzyjne ustalenie zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedłożone dokumenty (umowa pożyczki z harmonogramem, rozliczenia, wyciąg z ksiąg bankowych) wzajemnie się uzupełniają i pozwalają na matematyczne obliczenie istniejącego zadłużenia. Zarzuty pozwanych w tym zakresie były ogólnikowe i nie odnosiły się merytorycznie do dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Z chwilą śmierci spadkodawcy na spadkobierców przechodzą wszelkie prawa i obowiązki spadkodawcy, które nie wygasają z chwilą jego śmierci (długi spadkowe).
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
pr. bank. art. 97 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Przepis regulujący możliwość wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych (stracił moc z dniem 1 sierpnia 2016 r.).
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerwało bieg przedawnienia. • Bank był uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika. • Powód wykazał wysokość dochodzonego roszczenia poprzez przedłożone dokumenty.
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu. • Brak legitymacji biernej z uwagi na ubezpieczenie kredytu. • Brak dokładnego wyliczenia kwoty dochodzonej pozwem. • Umowa pożyczki wygasła z chwilą śmierci pożyczkobiorcy i nie została wypowiedziana.
Godne uwagi sformułowania
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju (...) przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. • Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo. • Bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika. • Zarówno sąd pierwszej instancji, jak i Sąd Apelacyjny podzielają stanowisko, że samo złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerwało bieg przedawnienia.
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Przerwanie biegu przedawnienia przez czynności procesowe, w tym wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, nawet jeśli ostatecznie oddalony. Uprawnienie banku do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bankowymi tytułami egzekucyjnymi i ich skutkami w zakresie przedawnienia. Interpretacja dorozumianego wygaśnięcia umowy może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przerwania biegu przedawnienia w kontekście bankowych tytułów egzekucyjnych i dziedziczenia, co jest kluczowe dla praktyki bankowej i prawniczej.
“Czy wniosek o klauzulę wykonalności ratuje bank przed przedawnieniem? Kluczowe orzeczenie Sądu Apelacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 88 812,12 PLN
zapłata: 88 812,12 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.