I ACA 263/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) wniósł pozew o zapłatę kwoty 159.019,67 zł z odsetkami, oparty na wekslu in blanco wystawionym przez pozwaną T. S. (1) jako zabezpieczenie ugody z dnia 16 listopada 2001 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach pierwotnie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, który następnie uchylił w części, uwzględniając powództwo jedynie do kwoty 80.477,44 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy uznał, że weksel mógł być wypełniony tylko do wysokości pozostałego kapitału, po odliczeniu dokonanych przez pozwaną spłat. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej i uwzględnił apelację powoda, utrzymując w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w całości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były kwestie przedawnienia roszczenia oraz prawidłowości wypełnienia weksla. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut przedawnienia był niezasadny, ponieważ zawarcie aneksu do ugody w 2003 r. oraz późniejsze częściowe spłaty stanowiły uznanie długu i przerwały bieg terminu przedawnienia. Ponadto, sąd zinterpretował postanowienia ugody i deklaracji wekslowej w sposób wskazujący, że strony zamierzały umożliwić bankowi dochodzenie całości zadłużenia, w tym odsetek i innych kosztów, w przypadku niewywiązania się z ugody. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut nieważności postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej, wskazując, że postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nie stwarza stanu powagi rzeczy osądzonej. Rozstrzygnięto również kwestię umocowania osób składających oświadczenie o wypowiedzeniu ugody, uznając je za prawidłowe na podstawie art. 97 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń zabezpieczonych wekslem, w szczególności w kontekście uznania długu i jego przerwania. Wykładnia postanowień ugody i deklaracji wekslowej w zakresie zabezpieczenia odsetek i innych kosztów. Zastosowanie art. 97 k.c. do oświadczeń składanych przez pracowników banku w procesie windykacji. Kwestia powagi rzeczy osądzonej w kontekście postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wekslem zabezpieczającym ugodę bankową. Interpretacja przepisów może być stosowana do podobnych spraw, ale wymaga analizy konkretnych zapisów umownych i deklaracji wekslowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zapłatę wynikającego ze stosunku podstawowego, zabezpieczonego wekslem in blanco, jest zasadny, jeśli doszło do wypowiedzenia ugody, zawarcia aneksu oraz częściowych spłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest niezasadny. Zawarcie aneksu do ugody i częściowe spłaty stanowiły uznanie długu, które przerwało bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zawarcie aneksu do ugody z 2003 r. oraz późniejsze wpłaty pozwanej na poczet kapitału stanowiły uznanie długu (zarówno właściwe, jak i niewłaściwe), co zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. przerywa bieg przedawnienia. Każda taka czynność powodowała rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia na nowo.
Czy weksel in blanco, zabezpieczający roszczenia z ugody dotyczącej spłaty kapitału, może zostać wypełniony na kwotę obejmującą również odsetki, prowizje i inne koszty, jeśli ugoda i deklaracja wekslowa tak stanowią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, weksel może zostać wypełniony na kwotę obejmującą odsetki, prowizje i inne koszty, jeśli ugoda i deklaracja wekslowa wyraźnie na to zezwalają w przypadku niewywiązania się z ugody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zinterpretował postanowienia ugody i deklaracji wekslowej zgodnie z metodą kombinowaną, uwzględniając zgodny zamiar stron. Strony przewidziały możliwość wypowiedzenia ugody i wypełnienia weksla na kwotę zadłużenia wraz z odsetkami, prowizją i innymi kosztami, co zostało potwierdzone przez późniejsze określenie wysokości zobowiązania w aneksie.
Czy postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu stwarza stan powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 379 pkt 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nie stwarza stanu powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności sąd bada jedynie formalne wymogi tytułu egzekucyjnego, a nie merytoryczną zasadność roszczenia. Dlatego bank mógł dochodzić tej samej wierzytelności w drodze odrębnego powództwa.
Czy oświadczenie o wypowiedzeniu ugody złożone przez pracowników banku, działających w jego imieniu w zakresie windykacji należności, jest skuteczne w świetle art. 97 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie to jest skuteczne, jeśli pracownicy działali w ramach lokalnego przedsiębiorstwa przeznaczonego do obsługi publiczności i mogli być uznani za umocowanych do dokonywania takich czynności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pracownicy banku, działając w jego imieniu w zakresie windykacji, mogli być uznani za domniemanych pełnomocników na podstawie art. 97 k.c., zwłaszcza że pozwana nie podniosła tego zarzutu w odpowiednim terminie procesowym i nie wykazała braku umocowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) w W. | inne | powód |
| T. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Określa początek biegu przedawnienia roszczenia z dniem, w którym stało się ono wymagalne. W przypadku świadczeń podzielnych, wymagalność poszczególnych rat rozpoczyna bieg oddzielnie dla każdej z nich.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Wskazuje, że bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie długu (właściwe lub niewłaściwe).
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość uchylenia nakazu zapłaty w całości lub w części w przypadku uwzględnienia zarzutów pozwanego.
Pomocnicze
k.c. art. 97
Kodeks cywilny
Przewiduje domniemanie umocowania osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi publiczności do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj są z takimi osobami dokonywane.
k.p.c. art. 493 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa rygor utraty zarzutów i dowodów, które nie zostały zgłoszone w piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w ustawie.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, nakazując badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
k.c. art. 506 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje odnowienie zobowiązania jako powstanie nowego zobowiązania z jednoczesnym wygaśnięciem dotychczasowego stosunku obligacyjnego.
k.c. art. 117 § 1
Kodeks cywilny
Stanowi, że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, z zastrzeżeniem wyjątków ustawowych.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzoną przez bank działalnością gospodarczą.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych.
k.p.c. art. 379 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia nieważność postępowania z powodu stanu powagi rzeczy osądzonej jako jedną z przyczyn.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasadę obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia nie nastąpiło z uwagi na przerwanie biegu terminu przez uznanie długu i częściowe spłaty. • Weksel został wypełniony zgodnie z wolą stron wyrażoną w ugodzie i deklaracji wekslowej, obejmując całość zadłużenia (kapitał, odsetki, koszty). • Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nie stwarza powagi rzeczy osądzonej. • Oświadczenie o wypowiedzeniu ugody złożone przez pracowników banku było skuteczne na podstawie art. 97 k.c. • Pozwana nie wykazała, że weksel został wypełniony niezgodnie z upoważnieniem wekslowym.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę wynikające ze stosunku podstawowego uległo przedawnieniu. • Weksel in blanco został wypełniony niezgodnie z upoważnieniem wekslowym (deklaracją wekslową), gdyż zabezpieczał jedynie kapitał, a nie odsetki i inne koszty. • Nieważność postępowania z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej (postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności). • Oświadczenie o wypowiedzeniu ugody złożone przez osoby nieuprawnione. • Ugoda została wypowiedziana przez osoby nieuprawnione. • Zawarcie aneksu do ugody stanowiło odnowienie zobowiązania, co spowodowało wygaśnięcie zabezpieczenia wekslowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. • Powaga rzeczy osądzonej nie stwarza postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. • Uznanie niewłaściwe roszczenia polegające na przyznaniu przez dłużnika faktu zadłużenia wobec wierzyciela w sposób wyraźny lub dorozumiany stanowi takie oświadczenie wiedzy, które przerywa bieg przedawnienia. • Zapisy tych dokumentów były na tyle stanowcze i jasne, że ich interpretacja nie powinna była nastręczać specjalnych trudności. • Z tych przyczyn należy stwierdzić, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że osoby, która wysłali do pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu ugody, były domniemanym pełnomocnikiem strony powodowej w rozumieniu art. 97 k.c.
Skład orzekający
Magdalena Pankowiec
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Suter
sędzia
Jarosław Marek Kamiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń zabezpieczonych wekslem, w szczególności w kontekście uznania długu i jego przerwania. Wykładnia postanowień ugody i deklaracji wekslowej w zakresie zabezpieczenia odsetek i innych kosztów. Zastosowanie art. 97 k.c. do oświadczeń składanych przez pracowników banku w procesie windykacji. Kwestia powagi rzeczy osądzonej w kontekście postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wekslem zabezpieczającym ugodę bankową. Interpretacja przepisów może być stosowana do podobnych spraw, ale wymaga analizy konkretnych zapisów umownych i deklaracji wekslowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów o przedawnieniu i wekslach, z praktycznymi implikacjami dla banków i ich klientów. Rozstrzygnięcie kwestii uznania długu i zakresu zabezpieczenia wekslowego jest istotne dla praktyków.
“Weksel in blanco: czy przedawnienie zawsze chroni dłużnika? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 159 019,67 PLN
zwrot kosztów instancji odwoławczej: 9331 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.