I ACA 26/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powódki B. O. o zadośćuczynienie za obrażenia ciała doznane w wypadku drogowym z 2005 roku oraz za krzywdę związaną ze śmiercią jej partnera życiowego, B. C., który zginął w tym wypadku. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził na rzecz powódki 143 615 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane obrażenia, ale oddalił powództwo w zakresie krzywdy po śmierci partnera, argumentując m.in. brakiem odpowiednich przepisów w dacie zdarzenia oraz brakiem wykazania znacznego pogorszenia sytuacji życiowej powódki. Sąd Okręgowy uznał również, że powódka nie wykazała zasadności innych roszczeń, takich jak odszkodowanie za zwiększone koszty leczenia czy koszty opieki. Powódka wniosła apelację, kwestionując oddalenie powództwa w zakresie zadośćuczynienia za śmierć partnera (50 000 zł) oraz zaniżenie kwoty zadośćuczynienia za obrażenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, częściowo ją uwzględnił. Sąd Apelacyjny uznał, że nawet jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej mogło być oparte na art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Sąd Apelacyjny stwierdził, że konstatacja Sądu Okręgowego o braku krzywdy związanej ze śmiercią partnera była nieuprawniona, biorąc pod uwagę silne więzi emocjonalne powódki ze zmarłym. Zasądził na rzecz powódki 30 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią partnera, uznając tę kwotę za godziwą kompensatę, mimo upływu czasu i ułożenia sobie przez powódkę nowego życia. Sąd Apelacyjny orzekł również o odsetkach od tej kwoty od daty wezwania do zapłaty. W pozostałej części apelacja dotycząca obrażeń ciała została oddalona, ponieważ sąd apelacyjny uznał, że zadośćuczynienie zasądzone przez Sąd Okręgowy było odpowiednie i nie rażąco niskie, stosując kryteria orzecznicze dotyczące oceny krzywdy. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego, częściowo obciążając nimi pozwaną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w sytuacjach sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c. oraz zasady ustalania początku biegu odsetek od zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą zdarzenia i może wymagać analizy w kontekście innych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby najbliższej, w sytuacji gdy zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., może być oparte na art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie to może być oparte na art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., naruszenie więzi rodzinnej jako dobra osobistego uzasadnia roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak krzywdy po stronie powódki w związku ze śmiercią jej partnera życiowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji błędnie ocenił brak krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że konstatacja Sądu Okręgowego o braku krzywdy jest nieuprawniona, biorąc pod uwagę silne więzi emocjonalne powódki ze zmarłym partnerem i fakt, że śmierć osoby bliskiej jest zawsze źródłem bólu i cierpienia.
Jaka jest odpowiednia wysokość zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby najbliższej w okolicznościach tej sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
30 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 30 000 zł stanowi godziwą kompensatę krzywdy, biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności, wiek powódki, upływ czasu od zdarzenia oraz fakt ułożenia sobie nowego życia, jednocześnie podkreślając, że żadna kwota nie zrekompensuje w pełni straty.
Od kiedy należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Od dnia wezwania pozwanego do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił pogląd, że zasądzenie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby do umorzenia odsetek za okres sprzed wyroku i stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie dłużnika. W okolicznościach sprawy, gdzie wielkość krzywdy była wiadoma pozwanemu już w chwili wezwania do zapłaty, odsetki należą się od dnia następującego po terminie spełnienia świadczenia.
Czy zadośćuczynienie zasądzone przez Sąd Okręgowy za obrażenia ciała jest rażąco niskie?
Odpowiedź sądu
Nie, zadośćuczynienie zasądzone przez Sąd Okręgowy jest odpowiednie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował kryteria orzecznicze przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za obrażenia ciała, a przyznana kwota nie jest rażąco niska ani nadmierna, stanowiąc ekonomicznie odczuwalną wartość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została spowodowana szkoda majątkowa lub niemajątkowa.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia koszty.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Ustalenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Roszczenie o zasądzenie renty z tytułu śmierci osoby najbliższej.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególnie uzasadnione wypadki przy rozstrzyganiu o kosztach.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Odstąpienie od obciążania stron kosztami sądowymi.
u.u.o. art. 98 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna ocena przez Sąd Okręgowy braku krzywdy po stronie powódki w związku ze śmiercią partnera życiowego. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., mimo że zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące zaniżenia zadośćuczynienia za obrażenia ciała. • Roszczenie o odszkodowanie za zwiększone koszty leczenia, koszty opieki, czy pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci partnera (w zakresie oddalonym przez Sąd Okręgowy i nieobjętym uwzględnioną częścią apelacji).
Godne uwagi sformułowania
Żadna kwota nie zrekompensuje jej tej straty. • Zadośćuczynienie orzeczone przez Sąd winno stanowić godziwą kompensatę krzywdy powódki opartą jednak na obiektywnych okolicznościach. • Zasądzenie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby w istocie do ich umorzenia za okres sprzed daty wyroku i stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie dłużnika.
Skład orzekający
Piotr Wójtowicz
przewodniczący
Joanna Naczyńska
sędzia
Joanna Głogowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w sytuacjach sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c. oraz zasady ustalania początku biegu odsetek od zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą zdarzenia i może wymagać analizy w kontekście innych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej i pokazuje, jak sąd wyższej instancji może skorygować błędną ocenę sądu niższej instancji, nawet w sytuacji braku bezpośredniej podstawy prawnej.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć partnera, gdy przepisy jeszcze tego nie przewidywały? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 30 000 PLN
zadośćuczynienie: 143 615 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.