I ACa 257/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa – Komendanta (...) kwoty 315.000 zł z odsetkami, tytułem zwrotu wadium wniesionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Powódka twierdziła, że wadium zostało zatrzymane bezpodstawnie, ponieważ wezwanie do uzupełnienia dokumentów zostało jej doręczone po terminie, co nie nastąpiło z jej winy. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że spółka uchybiła terminowi z własnej winy, a zatrzymanie wadium było uzasadnione na podstawie art. 46 ust. 4a Prawa zamówień publicznych. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia faktyczne i argumentację Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka nie udowodniła, iż nie otrzymała wezwania do uzupełnienia dokumentów w terminie, a raport transmisji faksu stanowił dowód doręczenia. Zatrzymanie wadium było zgodne z przepisami, gdyż spółka nie uzupełniła braków oferty w terminie, co uniemożliwiło wybór jej oferty jako najkorzystniejszej. Sąd Apelacyjny odrzucił również argumentację dotyczącą naruszenia art. 5 k.c. i błędnej wykładni przepisów Pzp, wskazując, że obowiązek badania zatrzymania wadium pod kątem art. 5 k.c. dotyczył stanu prawnego sprzed nowelizacji, a w niniejszej sprawie zatrzymanie wadium było uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących zatrzymania wadium, skuteczności doręczeń faksem oraz oceny oferty w postępowaniu z aukcją elektroniczną.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie postępowania przetargowego. Analiza art. 5 k.c. odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji Pzp.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zatrzymanie wadium przez zamawiającego jest uzasadnione, gdy wykonawca nie uzupełnił wymaganych dokumentów w terminie, a wezwanie zostało doręczone po terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zatrzymanie wadium jest uzasadnione, jeśli wykonawca nie uzupełnił dokumentów z przyczyn leżących po jego stronie, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty jako najkorzystniejszej, nawet jeśli wezwanie zostało doręczone po terminie, a wykonawca nie udowodnił braku doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że raport transmisji faksu stanowi dowód doręczenia, a powódka nie udowodniła braku doręczenia. Uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn leżących po stronie powódki, co uzasadniało zatrzymanie wadium zgodnie z art. 46 ust. 4a Pzp.
Czy zatrzymanie wadium przez zamawiającego może stanowić nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnym stanie prawnym (po nowelizacji Pzp) obowiązek badania zatrzymania wadium pod kątem art. 5 k.c. nie jest wymagany, a sama deklarowana dobra wola wykonawcy lub poniesione straty ekonomiczne nie są wystarczające do zwrotu wadium, jeśli przesłanki zatrzymania zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że obowiązek badania zatrzymania wadium pod kątem art. 5 k.c. dotyczył stanu prawnego sprzed nowelizacji Pzp. Zatrzymanie wadium jest zasadą przy spełnieniu przesłanek, a straty wykonawcy są konsekwencją zastosowania tej instytucji.
Czy doręczenie wezwania do uzupełnienia dokumentów faksem, które zostało odebrane przez odbiorcę, jest skuteczne, jeśli wykonawca twierdzi, że nie otrzymał wiadomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie faksem jest skuteczne, jeśli nadawca posiada raport transmisji potwierdzający odebranie, a wykonawca nie udowodnił skutecznie braku doręczenia lub zniekształcenia wiadomości.
Uzasadnienie
Raport transmisji faksu stwarza domniemanie prawne doręczenia. Powódka nie przedstawiła miarodajnych dowodów na brak doręczenia, a jedynie twierdzenia i nieprzekonujące wydruki.
Czy zatrzymanie wadium jest dopuszczalne w postępowaniu, w którym przewidziano aukcję elektroniczną, a oferta wykonawcy została odrzucona przed jej rozpoczęciem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zatrzymanie wadium jest dopuszczalne, a ocena oferty jako najkorzystniejszej powinna być dokonana według stanu rzeczy na datę jej odrzucenia, nawet jeśli postępowanie miało być kontynuowane aukcją elektroniczną.
Uzasadnienie
Aukcja elektroniczna jest kontynuacją postępowania, a nie etapem oderwanym od wcześniejszych. Ustawodawca nie wyłączył możliwości zatrzymania wadium w takich przypadkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Komendant (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna strona |
Przepisy (16)
Główne
Pzp art. 46 § ust. 4a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa prawna zatrzymania wadium przez zamawiającego.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia powódki opartego na instytucji bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Podnoszony przez powódkę zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez zamawiającego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie szczegółowego wyliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący wadliwego uzasadnienia wyroku.
Pzp art. 26 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wezwanie do uzupełnienia dokumentów lub oświadczeń.
Pzp art. 87 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Żądanie przez zamawiającego wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert.
Pzp art. 2 § pkt 5 lit. a) i b)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja najkorzystniejszej oferty.
Pzp art. 91 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wybór oferty najkorzystniejszej na podstawie kryteriów oceny ofert.
Pzp art. 91a § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przeprowadzenie aukcji elektronicznej.
Pzp art. 27 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Sposób przekazywania oświadczeń, wniosków, zawiadomień i informacji.
u.p.t. art. 180a § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Możliwość zwrócenia się do operatora o dane dotyczące transmisji.
u.p.t. art. 180c § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Dane dotyczące transmisji dostępne u operatora.
Pzp art. 45 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Ograniczenie kwotowe stosowania instytucji wadium.
Pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zarzut naruszenia dotyczący zbyt krótkiego terminu na wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie wezwania do uzupełnienia dokumentów faksem było skuteczne, co potwierdza raport transmisji. • Uchybienie terminu do uzupełnienia dokumentów nastąpiło z przyczyn leżących po stronie powódki. • Zatrzymanie wadium było uzasadnione na podstawie art. 46 ust. 4a Pzp, ponieważ brak uzupełnienia dokumentów uniemożliwił wybór oferty jako najkorzystniejszej. • Powódka nie udowodniła, że nie otrzymała wezwania faksem. • Zarzut naruszenia art. 5 k.c. nie miał zastosowania w obecnym stanie prawnym. • Zatrzymanie wadium jest dopuszczalne w postępowaniu z aukcją elektroniczną, nawet jeśli oferta została odrzucona przed jej rozpoczęciem.
Odrzucone argumenty
Wezwanie do uzupełnienia dokumentów zostało doręczone po terminie, co nie nastąpiło z winy powódki. • Zatrzymanie wadium było bezpodstawne i stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). • Błędna wykładnia art. 46 ust. 4a Pzp i pominięcie wykładni celowościowej. • Nieuzupełnienie dokumentów nie mogło mieć wpływu na wybór oferty jako najkorzystniejszej, gdyż powódka nie została zaproszona do aukcji. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego. • Zbyt krótki termin (dwa dni robocze) na uzupełnienie dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
apelacja nie zasługuje na uwzględnienie i sprowadza się do gołosłownej polemiki z wyjątkowo wnikliwymi i pogłębionymi wywodami prawnymi Sądu Okręgowego • raport transmisji danych potwierdzający odebranie faksu na stronę powodową przeszedł ciężar wykazania okoliczności przeciwnej • nie każde uchybienie wykonawcy w realizacji wezwania [...] uzasadnia zatrzymanie wadium. Należy zbadać wpływ tego uchybienia na przebieg postępowania. • z przeważającym prawdopodobieństwem powódka wygrałaby postępowanie o zamówienie publiczne
Skład orzekający
Dorota Markiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Kozłowska
sędzia
Anna Strączyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących zatrzymania wadium, skuteczności doręczeń faksem oraz oceny oferty w postępowaniu z aukcją elektroniczną."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie postępowania przetargowego. Analiza art. 5 k.c. odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji Pzp.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w zamówieniach publicznych – zatrzymania wadium i interpretacji przepisów dotyczących terminów i doręczeń. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie procedur i dowodzenie swoich racji.
“Czy można odzyskać wadium, jeśli wezwanie do uzupełnienia dokumentów przyszło po terminie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 315 000 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.