I ACA 253/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania kary umownej przez inwestora (powoda) od generalnego wykonawcy (pozwanego) za opóźnienie w oddaniu inwestycji budowlanej. Pierwotna umowa z 2007 roku, wielokrotnie aneksowana, określała wynagrodzenie i terminy wykonania prac. Powód domagał się kary umownej w wysokości ponad 379 tys. zł, argumentując, że inwestycja została odebrana z opóźnieniem. Sąd Okręgowy w całości uwzględnił powództwo, uznając, że pozwany ponosi winę za opóźnienie i nieprawidłowe wykonanie części prac. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących kar umownych i błędną ocenę dowodów. Sąd Apelacyjny, analizując materiał dowodowy i orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że zapis umowy o bezusterkowym odbiorze prac jest sprzeczny z przepisami Kodeksu cywilnego. Sąd stwierdził, że wiele wad zgłoszonych przez inwestora miało charakter estetyczny i nie uniemożliwiało użytkowania obiektu, a część problemów wynikała z działań lub zaniechań samego inwestora (np. dostarczenie niewłaściwego wyposażenia, zmiany w projekcie). W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo co do kwoty 361 601,56 zł, uznając, że kara umowna była rażąco wygórowana i powinna zostać obniżona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o roboty budowlane, odpowiedzialność stron za wady i opóźnienia, zasady odbioru robót budowlanych oraz miarkowanie kar umownych.
Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i interpretacji klauzul umownych w kontekście przepisów k.c. i orzecznictwa SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa odbioru robót budowlanych przez inwestora jest uzasadniona istnieniem wad o charakterze estetycznym lub wad, których usunięcie obciąża inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa odbioru robót budowlanych jest uzasadniona jedynie w przypadku, gdy przedmiot zamówienia jest wykonany niezgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej lub wady są na tyle istotne, że obiekt nie nadaje się do użytkowania. Wady o charakterze estetycznym lub wady wynikające z działań inwestora nie uzasadniają odmowy odbioru i naliczania kar umownych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując na konieczność rozróżnienia niewykonania zobowiązania od nienależytego wykonania. Podkreślono, że zapis umowy o bezusterkowym odbiorze jest sprzeczny z art. 647 k.c. Ciężar dowodu istotności wad spoczywa na inwestorze. Wady estetyczne i problemy wynikające z działań inwestora nie stanowią podstawy do odmowy odbioru i naliczania kar umownych.
Czy kara umowna może być miarkowana w sytuacji, gdy przyczyny opóźnienia częściowo leżą po stronie wierzyciela (inwestora)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna może być miarkowana, jeśli jej wysokość jest rażąco wygórowana, a okoliczności sprawy wskazują na odpowiedzialność wierzyciela za część opóźnienia lub niewykonania zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kara umowna była rażąco wygórowana, biorąc pod uwagę, że część wad obciążała inwestora, a inne problemy wynikały z działań organów administracji. Obniżono karę umowną do 30% pierwotnej kwoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) – (...) P. w W. | spółka | powód |
| E. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Obowiązek inwestora odbioru prac jest niezbywalny.
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
k.c. art. 484 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Pomocnicze
k.c. art. 656
Kodeks cywilny
Do odpowiedzialności za wady obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży rzeczy.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody poniesionej przez wierzyciela wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności.
k.c. art. 473 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli strony inaczej postanowiły, ponosi on odpowiedzialność także za inne zdarzenia, które zaszły w czasie od zawarcia umowy do chwili wydania rzeczy.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Podstawowa zasada swobody umów, ograniczona przez właściwości (rodzaj) stosunku prawnego, ustawę oraz zasady współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań obie strony ponoszą koszty związane z tym, że sprawę wygrały tylko w części, a druga strona przegrała w tej części. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli wygrała ona proces w całości lub w przeważającej części.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd drugiej instancji dopatrzy się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchyli zaskarżone orzeczenie i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W innych wypadkach sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd nakazuje pobranie opłaty od strony, która wygrała proces w części, w jakiej poniosła koszty sądowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wady zgłoszone przez inwestora miały charakter estetyczny i nie uniemożliwiały użytkowania obiektu. • Część wad i opóźnień wynikała z działań lub zaniechań inwestora. • Zapis umowy o bezusterkowym odbiorze jest sprzeczny z przepisami k.c. • Kara umowna była rażąco wygórowana i podlegała miarkowaniu.
Odrzucone argumenty
Pozwany ponosi wyłączną winę za opóźnienie w oddaniu inwestycji. • Wszystkie wady zgłoszone przez inwestora były istotne i uniemożliwiały odbiór. • Kara umowna została prawidłowo naliczona i nie podlega miarkowaniu.
Godne uwagi sformułowania
nie każda wada stwierdzona w trakcie odbioru robót, może uzasadniać odmowę odbioru prac • zapis umowy (...) mówiący, iż odbiór prac nastąpi jedynie wówczas, gdy zostanie sporządzony protokół odbioru bezusterkowego, pozostaje w sprzeczności z art. 647 k.c. • wady, które nie tylko biegli, ale i świadkowie określili mianem „estetycznych” • kara umowna obciążająca pozwanego, winna być obniżona do 30 %
Skład orzekający
Beata Kozłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Marzena Konsek-Bitkowska
sędzia
Paweł Pyzio
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o roboty budowlane, odpowiedzialność stron za wady i opóźnienia, zasady odbioru robót budowlanych oraz miarkowanie kar umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i interpretacji klauzul umownych w kontekście przepisów k.c. i orzecznictwa SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe formułowanie umów i jak sądy interpretują zapisy dotyczące kar umownych i odbioru robót, szczególnie w kontekście wad i odpowiedzialności stron.
“Wady estetyczne a kary umowne: Sąd Apelacyjny obniża karę dla wykonawcy!”
Dane finansowe
WPS: 379 988,08 PLN
kara umowna: 361 601,56 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.