I ACa 248/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w (...) o zapłatę kwoty 40.993,31 zł (później sprecyzowanej do 63.988,80 zł) wraz z odsetkami. Uzasadniał swoje żądanie tym, że na skutek niesłusznego wyroku wydanego w sprawie V P 62/03 przez Sąd Rejonowy w (...) Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyegzekwowano od niego kwotę 40.993,31 zł. Powód twierdził, że wadliwość wyroku Sądu Pracy potwierdza późniejszy wyrok karny z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt III K 823/06. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, braku legitymacji biernej Skarbu Państwa oraz braku przesłanek do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił, że wyrok Sądu Pracy z dnia 24 lutego 2004 r. (sygn. akt V P 62/03) zasądzający od powoda na rzecz K. D. kwotę 28.500 zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucji, stał się prawomocny z dniem 26 marca 2004 r., a apelacja powoda od tego wyroku została prawomocnie odrzucona. Nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem tego wyroku. Sąd Okręgowy zakwalifikował roszczenie powoda jako żądanie odszkodowania z tytułu strat wynikłych z wyegzekwowania należności na podstawie kwestionowanego wyroku i ocenił je w świetle art. 417¹ § 2 k.c. Stwierdził, że skoro nie stwierdzono we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Pracy, a sam wyrok wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie (art. 365 § 1 k.p.c.), brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją. Sąd drugiej instancji podkreślił, że roszczenie powoda zostało prawidłowo zakwalifikowane jako żądanie naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia (art. 417¹ § 2 k.c.), jednakże wymaga ono uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w odrębnym postępowaniu (art. 424¹ i nast. k.p.c.). Sąd Apelacyjny zaznaczył, że powód nie uzyskał takiego stwierdzenia, a prawomocny wyrok Sądu Pracy nie może być podważany w obecnym postępowaniu. Wobec tego zarzuty apelacji dotyczące sposobu procedowania w sprawie Sądu Pracy czy merytorycznej prawidłowości tamtego rozstrzygnięcia, a także odwołanie się do wyroku karnego, okazały się nieskuteczne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c., uznając ją za niezasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie wymogu stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem jako warunku dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.
Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika bezpośrednio z wydania prawomocnego orzeczenia, a nie z wadliwości samego postępowania egzekucyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem prawomocnego orzeczenia, jeśli nie zostało ono uprzednio stwierdzone jako niezgodne z prawem w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 417¹ § 2 k.c., dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem wymaga uprzedniego stwierdzenia jego niezgodności z prawem w odrębnym postępowaniu (np. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia). Brak takiego prejudykatu uniemożliwia uwzględnienie roszczenia odszkodowawczego.
Czy wyrok karny może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku cywilnego (w tym przypadku Sądu Pracy) w celu dochodzenia odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok karny nie może zastąpić procedury stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odwołanie się do wyroku karnego jest bezprzedmiotowe i nie może zastąpić przewidzianej procedury stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia cywilnego.
Czy w postępowaniu apelacyjnym można rozszerzyć żądanie pozwu lub występować z nowymi roszczeniami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił nowe żądanie powoda zgłoszone w apelacji jako niedopuszczalne na etapie postępowania apelacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Prezes Sądu Rejonowego w (...) | organ_państwowy | pozwany |
| K. D. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie wiąże sąd w innej sprawie.
k.p.c. art. 424¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz rozszerzania żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem w odrębnym postępowaniu. • Prawomocny wyrok Sądu Pracy wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie. • Wyrok karny nie zastępuje procedury stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia cywilnego. • Zakaz rozszerzania żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.
Odrzucone argumenty
Niesłuszność wyroku Sądu Pracy z dnia 24 lutego 2004 r. • Potwierdzenie wadliwości wyroku Sądu Pracy przez wyrok karny z dnia 15 listopada 2010 r. • Żądanie odszkodowania za wyegzekwowanie należności na podstawie wadliwego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem • Prawomocny wyrok z dnia 24 lutego 2004 r. wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie • Nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem wyroku • Obszerność środka zaskarżenia, czy nacechowane emocjonalnie sformułowania nie mogą zastąpić merytorycznej argumentacji.
Skład orzekający
Lucyna Świderska-Pilis
przewodniczący
Anna Bohdziewicz
sprawozdawca
Aneta Pieczyrak-Pisulińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem jako warunku dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika bezpośrednio z wydania prawomocnego orzeczenia, a nie z wadliwości samego postępowania egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Szkoda przez wyrok sądu? Najpierw udowodnij jego niezgodność z prawem!”
Dane finansowe
WPS: 63 988,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.