Orzeczenie · 2015-06-30

I ACa 248/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2015-06-30
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
odszkodowanieniezgodność orzeczenia z prawemprawomocnośćsąd pracyskarbu państwaart. 417 kcart. 424 kpckoszty postępowania

Powód P. S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w (...) o zapłatę kwoty 40.993,31 zł (później sprecyzowanej do 63.988,80 zł) wraz z odsetkami. Uzasadniał swoje żądanie tym, że na skutek niesłusznego wyroku wydanego w sprawie V P 62/03 przez Sąd Rejonowy w (...) Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyegzekwowano od niego kwotę 40.993,31 zł. Powód twierdził, że wadliwość wyroku Sądu Pracy potwierdza późniejszy wyrok karny z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt III K 823/06. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, braku legitymacji biernej Skarbu Państwa oraz braku przesłanek do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił, że wyrok Sądu Pracy z dnia 24 lutego 2004 r. (sygn. akt V P 62/03) zasądzający od powoda na rzecz K. D. kwotę 28.500 zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucji, stał się prawomocny z dniem 26 marca 2004 r., a apelacja powoda od tego wyroku została prawomocnie odrzucona. Nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem tego wyroku. Sąd Okręgowy zakwalifikował roszczenie powoda jako żądanie odszkodowania z tytułu strat wynikłych z wyegzekwowania należności na podstawie kwestionowanego wyroku i ocenił je w świetle art. 417¹ § 2 k.c. Stwierdził, że skoro nie stwierdzono we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Pracy, a sam wyrok wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie (art. 365 § 1 k.p.c.), brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją. Sąd drugiej instancji podkreślił, że roszczenie powoda zostało prawidłowo zakwalifikowane jako żądanie naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia (art. 417¹ § 2 k.c.), jednakże wymaga ono uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w odrębnym postępowaniu (art. 424¹ i nast. k.p.c.). Sąd Apelacyjny zaznaczył, że powód nie uzyskał takiego stwierdzenia, a prawomocny wyrok Sądu Pracy nie może być podważany w obecnym postępowaniu. Wobec tego zarzuty apelacji dotyczące sposobu procedowania w sprawie Sądu Pracy czy merytorycznej prawidłowości tamtego rozstrzygnięcia, a także odwołanie się do wyroku karnego, okazały się nieskuteczne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c., uznając ją za niezasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogu stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem jako warunku dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika bezpośrednio z wydania prawomocnego orzeczenia, a nie z wadliwości samego postępowania egzekucyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy można dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem prawomocnego orzeczenia, jeśli nie zostało ono uprzednio stwierdzone jako niezgodne z prawem w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 417¹ § 2 k.c., dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem wymaga uprzedniego stwierdzenia jego niezgodności z prawem w odrębnym postępowaniu (np. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia). Brak takiego prejudykatu uniemożliwia uwzględnienie roszczenia odszkodowawczego.

Czy wyrok karny może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku cywilnego (w tym przypadku Sądu Pracy) w celu dochodzenia odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok karny nie może zastąpić procedury stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odwołanie się do wyroku karnego jest bezprzedmiotowe i nie może zastąpić przewidzianej procedury stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia cywilnego.

Czy w postępowaniu apelacyjnym można rozszerzyć żądanie pozwu lub występować z nowymi roszczeniami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił nowe żądanie powoda zgłoszone w apelacji jako niedopuszczalne na etapie postępowania apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa-Prezes Sądu Rejonowego w (...)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Prezes Sądu Rejonowego w (...)organ_państwowypozwany
K. D.osoba_fizycznawierzyciel

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 417¹ § § 2

Kodeks cywilny

Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie wiąże sąd w innej sprawie.

k.p.c. art. 424¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz rozszerzania żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem w odrębnym postępowaniu. • Prawomocny wyrok Sądu Pracy wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie. • Wyrok karny nie zastępuje procedury stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia cywilnego. • Zakaz rozszerzania żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.

Odrzucone argumenty

Niesłuszność wyroku Sądu Pracy z dnia 24 lutego 2004 r. • Potwierdzenie wadliwości wyroku Sądu Pracy przez wyrok karny z dnia 15 listopada 2010 r. • Żądanie odszkodowania za wyegzekwowanie należności na podstawie wadliwego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem • Prawomocny wyrok z dnia 24 lutego 2004 r. wiąże sąd w rozpoznawanej sprawie • Nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem wyroku • Obszerność środka zaskarżenia, czy nacechowane emocjonalnie sformułowania nie mogą zastąpić merytorycznej argumentacji.

Skład orzekający

Lucyna Świderska-Pilis

przewodniczący

Anna Bohdziewicz

sprawozdawca

Aneta Pieczyrak-Pisulińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem jako warunku dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika bezpośrednio z wydania prawomocnego orzeczenia, a nie z wadliwości samego postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Szkoda przez wyrok sądu? Najpierw udowodnij jego niezgodność z prawem!

Dane finansowe

WPS: 63 988,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst