I ACA 2469/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa syndyka masy upadłości K. K. przeciwko M. K. (mężowi upadłej) o uznanie czynności prawnych (umów darowizn) za bezskuteczne na podstawie skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.) lub ewentualnie o zapłatę kwoty 230.028,50 zł. Powód twierdził, że w latach 2016-2020 upadła dokonała na rzecz męża szeregu darowizn środków pieniężnych z konta firmowego, co uszczupliło jej majątek i pokrzywdziło wierzycieli. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił powództwo, uznając, że przelewy te nie stanowiły darowizn, lecz dotyczyły środków z majątku wspólnego małżonków, które były wykorzystywane na bieżącą działalność gospodarczą i utrzymanie rodziny. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelację syndyka, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, z wyjątkiem dotyczącym charakteru jednego z kont bankowych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że środki na koncie firmowym stanowiły majątek wspólny małżonków, a pozwany miał prawo nimi dysponować. Brak było dowodów na to, że przelewy te były darowiznami. W związku z tym, że nie udowodniono istnienia darowizn, nie można było zastosować przepisów o skardze pauliańskiej. Również żądanie ewentualne oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) zostało oddalone, ponieważ nie doszło do wzbogacenia pozwanego kosztem majątku odrębnego jego żony, a jedynie do dysponowania środkami z majątku wspólnego. Apelacja powoda została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście majątku wspólnego małżonków oraz oceny dowodów w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji małżonków pozostających we wspólności majątkowej i przepływów finansowych między ich kontami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przelewy środków pieniężnych z rachunku bankowego prowadzonego dla działalności gospodarczej jednego z małżonków na rachunek osobisty drugiego małżonka, w sytuacji gdy małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, mogą być uznane za darowizny uszczuplające majątek jednego z małżonków w rozumieniu przepisów o skardze pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przelewy takie nie mogą być uznane za darowizny, jeśli środki te pochodzą z majątku wspólnego małżonków i są wykorzystywane na cele związane z działalnością gospodarczą lub utrzymaniem rodziny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że środki na koncie firmowym stanowiły majątek wspólny małżonków. Pozwany miał prawo nimi dysponować tak samo jak żona. Brak było dowodów na to, że przelewy te były darowiznami. W związku z tym nie można było zastosować przepisów o skardze pauliańskiej ani o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy sąd drugiej instancji może dokonać odmiennej oceny materiału dowodowego niż sąd pierwszej instancji w ramach zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w sytuacji, gdy ocena sądu pierwszej instancji była oczywiście błędna lub rażąco wadliwa, oparta na istotnych błędach logicznego rozumowania lub sprzeniewierzeniu się zasadom doświadczenia życiowego. Sama odmienna ocena strony nie jest wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że skuteczne zakwestionowanie swobody oceny dowodów wymaga wykazania istotnych błędów sądu pierwszej instancji. Strona musi wskazać konkretny dowód i wadliwość jego oceny, a nie tylko przedstawić własną, odmienną interpretację.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości K. K. | inne | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Instytucja skargi pauliańskiej chroni wierzycieli przed nielojalnym postępowaniem dłużnika, który z pokrzywdzeniem wierzycieli wyzbywa się majątku lub go obciąża, prowadząc do niewypłacalności. Przesłanki to: czynność prawna z osobą trzecią, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, pokrzywdzenie wierzycieli, świadomość dłużnika, wiedza osoby trzeciej o pokrzywdzeniu.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej wydania w zakresie wzbogacenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Pr.u. art. 131 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Do masy upadłości wchodzi majątek upadłego stanowiący jego własność na dzień ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
k.c. art. 889
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę niż należąca się na rzecz przeciwnika procesowego lub odmówić ich zasądzenia i obciążyć nimi Skarb Państwa.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd apelacyjny oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
Pr.u. art. 124 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Do masy upadłości wchodzi majątek wspólny dłużnika i jego małżonka, jeżeli przepisy ustawy stanowiły inaczej.
Pr.u. art. 134
Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przelewy z konta firmowego na konto osobiste pozwanego nie stanowiły darowizn, lecz dotyczyły środków z majątku wspólnego małżonków. • Pozwany miał prawo dysponować środkami z majątku wspólnego. • Powód nie wykazał, że doszło do uszczuplenia majątku upadłej na skutek darowizn. • Brak podstaw do zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdyż nie doszło do wzbogacenia kosztem majątku odrębnego żony.
Odrzucone argumenty
Przelewy z konta firmowego na konto osobiste pozwanego stanowiły darowizny uszczuplające majątek upadłej. • Sąd Okręgowy dokonał dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. • Sąd Okręgowy pominął istotne dokumenty dotyczące zadłużenia upadłej i jej niewypłacalności.
Godne uwagi sformułowania
Celem instytucji skargi pauliańskiej (...) jest ochrona interesów wierzyciela na wypadek nielojalnego (czy wręcz nieuczciwego) postępowania dłużnika • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne • Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku • Bezpodstawne wzbogacenie to odrębne zdarzenie prawne kreujące stosunek zobowiązaniowy • skuteczne zakwestionowanie tej swobody wymaga od skarżącego wykazania, że w następstwie istotnych błędów logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzenia się zasadom doświadczenia życiowego albo też pominięcia dowodów prowadzących do wniosków odmiennych niż przyjęte przez sąd orzekający, ocena dowodów była oczywiście błędna lub rażąco wadliwa • dochody z działalności gospodarczej K. K. (1) wchodziły do majątku wspólnego małżonków K. , były więc środkami należącymi do obojga małżonków K. a nie tylko do K. K. (1) . Każde z małżonków w takim samym zakresie mogło korzystać z tych środków.
Skład orzekający
Jolanta Jachowicz
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście majątku wspólnego małżonków oraz oceny dowodów w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonków pozostających we wspólności majątkowej i przepływów finansowych między ich kontami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z rozliczeniami finansowymi między małżonkami w kontekście upadłości jednego z nich i zastosowania skargi pauliańskiej. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie charakteru transakcji.
“Czy przelewy między małżonkami to zawsze darowizna? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 230 028,5 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.